Just another WordPress.com site

Archive for Ιανουαρίου, 2012

Ηλιος αντί για εξωσωματική,

Ηλιος αντί για εξωσωματική
Οι διακοπές σε ένα ηλιόλουστο μέρος ίσως αποτελούν τη λύση στα προβλήματα γονιμότητας πολλών ζευγαριών,
Θεοδώρα Τσώλη
Η αύξηση των επιπέδων βιταμίνης D αυξάνει τη γονιμότητα σε άνδρες και γυναίκες,
Τα ζευγάρια που προσπαθούν να κάνουν παιδί και δεν τα καταφέρνουν, προτού καταφύγουν σε μεθόδους υποβοήθησης της αναπαραγωγής, καλό θα ήταν να κάνουν διακοπές σε ένα ηλιόλουστο μέρος! Και αυτό όχι μόνο επειδή οι διακοπές κάνουν καλό στη ρομαντική διάθεση αλλά διότι το φως του ήλιου φαίνεται να δίνει ώθηση τόσο στην ανδρική όσο και στη γυναικεία γονιμότητα μέσω της αύξησης των επιπέδων της βιταμίνης D στον οργανισμό.
«Κλειδί» γονιμότητας
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Γκρατς στην Αυστρία αναφέρουν με δημοσίευσή τους στο επιστημονικό περιοδικό «European Journal of Endocrinology» ότι ανακάλυψαν μετά από μετα-ανάλυση προηγούμενων μελετών πως η βιταμίνη D αποτελεί «κλειδί» σε ό,τι αφορά την ορμονική ισορροπία στις γυναίκες αλλά και την αύξηση του αριθμού των σπερματοζωαρίων στους άνδρες.
Τα νέα ευρήματα μαρτυρούν ότι σε κάποιες περιπτώσεις τα ζευγάρια καταφεύγουν σε θεραπείες για την υποβοήθηση της αναπαραγωγής οι οποίες συνδέονται με μεγάλο κόστος (κυριολεκτικό και ψυχολογικό) τη στιγμή που θα μπορούσαν να λύσουν τα προβλήματα γονιμότητάς τους απλώς… κάνοντας μια βόλτα στον ήλιο.
Η μετα-ανάλυση των αυστριακών ειδικών έδειξε ότι στις γυναίκες η βιταμίνη D αυξάνει τα επίπεδα των οιστρογόνων κατά 21% και της προγεστερόνης κατά 13% ρυθμίζοντας τον εμμηνορροϊκό κύκλο και αυξάνοντας τις πιθανότητες σύλληψης.
Στους άνδρες η αποκαλούμενη βιταμίνη του ήλιου (ονομάζεται έτσι διότι ο κύριος τρόπος για τη σύνθεσή της είναι η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία) είναι ζωτικής σημασίας για τη σωστή ανάπτυξη του σπέρματος. Παράλληλα αυξάνει τα επίπεδα της ανδρικής ορμόνης τεστοστερόνης δίνοντας ώθηση στη σεξουαλική επιθυμία των ανδρών.
Εξήγηση για τα χειμερινά ποσοστά σύλληψης
Σύμφωνα με τους ερευνητές η επίδραση της βιταμίνης D τόσο στις ανδρικές όσο και στις γυναίκες ορμόνες του φύλου δίνει μια εξήγηση στο γιατί τα ποσοστά σύλληψης μειώνονται τον χειμώνα και εμφανίζουν αύξηση το καλοκαίρι, τουλάχιστον στις βορειοευρωπαϊκές χώρες οι οποίες κατά τους χειμερινούς μήνες «πάσχουν» σε ό,τι αφορά τον ήλιο.
Σε δική τους μάλιστα μελέτη που περιελάμβανε περί τους 2.300 άνδρες, οι επιστήμονες από το Γκρατς ανακάλυψαν ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D αλλά και της τεστοστερόνης εμφανίζουν τη μεγαλύτερη αύξησή τους τον Αύγουστο ενώ βρίσκονται στο πιο χαμηλό σημείο τους τον Μάρτιο, αμέσως μετά το τέλος του χειμώνα.
Παράλληλα άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες έχουν μικρότερη ωορρηξία αλλά και μειωμένες πιθανότητες να διαθέτουν καλά ωάρια, ικανά να εμφυτευθούν στη μήτρα κατά τους χειμερινούς μήνες.
Παρόμοια αποτελέσματα και στα ζώα
Η σύνδεση μεταξύ ηλιοφάνειας και γονιμότητας έχει προκύψει και μέσα από μελέτες σε ζώα, σύμφωνα με τη μετα-ανάλυση. Για παράδειγμα θηλυκά τρωκτικά που ζούσαν σε συνθήκες απόλυτου σκότους παρουσίασαν μικρότερα ποσοστά γονιμότητας ενώ παράλληλα εμφάνισαν και περισσότερες επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη. Την ίδια στιγμή αρσενικά τρωκτικά που ζούσαν σε συνθήκες έλλειψης φωτός παρουσίασαν σημαντική πτώση στα ποσοστά επίτευξης σύλληψης – συγκεκριμένα κατά 73%.
Σύμφωνα πάντως με την επικεφαλής των ερευνητών δρα Ελίζαμπεθ Λέρτσμποουμ αν και η ηλιοφάνεια φαίνεται να αυξάνει τη γονιμότητα, είναι σημαντικό για τα ζευγάρια να μην το παρακάνουν σε ό,τι αφορά την έκθεση στον ήλιο καθώς ελλοχεύει και ο κίνδυνος για καρκίνο του δέρματος.
Αναδημοσιευσα Από Bημα

Στα τέλη του 2013 η ολοκλήρωση του Φιξ,

Στα  τέλη του 2013 η ολοκλήρωση του Φιξ
Ο υπουργός Πολιτισμού κ. Παύλος Γερουλάνος κατά την επίσκεψή του στο πρώην εργοστάσιο Φιξ,
Μαρία Θερμού
Θα στεγάσει το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης,
Τρία έργα μεγάλων διαστάσεων, «Το καράβι της ζωής μου» του Καμπακόφ, οι σταυροί του Γιάννη Κουνέλλη και το «Fixit» της Μόνας Χατούμ, το οποίο έχει δημιουργηθεί από αντικείμενα του εργοστασίου Φιξ, όπως καζάνια για παράδειγμα, που είχαν απομείνει μέσα στο κτίριο από την εποχή που λειτουργούσε ως εργοστάσιο για την παραγωγή μπύρας περιμένουν ήδη για να τοποθετηθούν στους τεράστιους εκθεσιακούς χώρους του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, η κατασκευή του οποίου _ επιτέλους_ άρχισε.
Σαράντα μέρες εργασίας μετρούν ήδη τα συνεργεία που βρίσκονται στο κτίριο καθώς σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα ως το τέλος του φθινοπώρου θα έχει ολοκληρωθεί η δομική ενίσχυσή του _εξαιρετικά δύσκολη φάση, η οποία όμως θα αποδώσει ένα απολύτως ασφαλές οικοδόμημα_ ενώ στη συνέχεια απαιτείται ένας ακόμη χρόνος για άλλες οικοδομικές εργασίες.
Οπως λέει η διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης κυρία Αννα Καφέτση η εγκατάστασή του στο νέο κτίριο θα γίνει με προσωρινή παραλαβή τον Οκτώβρη του 2013, για να ανοίξει στο κοινό τον Ιανουάριο του 2014.
Με τη θερμοκρασία να κυμαίνεται γύρω στο μηδέν και τον αέρα να διαπερνά ακόμη και τους τοίχους η ξενάγηση που έγινε σήμερα το μεσημέρι στο κτίριο μπορεί να μην είχε τις πλέον ιδανικές συνθήκες, έδωσε όμως μία ικανοποιητική ιδέα του έργου που βρίσκεται σε εξέλιξη μετά από καθυστερήσεις ετών.
Βέβαιος εμφανίσθηκε ο υπουργός Πολιτισμού κ. Παύλος Γερουλάνος για την ολοκλήρωση του έργου, καθώς όπως είπε, και τα χρήματα _26,3 εκατ. ευρώ _ είναι εξασφαλισμένα καθώς είναι ενταγμένο στο ΕΣΠΑ αλλά και διάφορα νομικά κωλύμματα που υπήρχαν έως πρόσφατα, έχουν υπερκεραστεί.
Το γεγονός ότι οι πρώτες συζητήσεις για την εγκατάσταση του ΕΜΣΤ στο Φιξ είχαν αρχίσει από το 1996, όπως θυμήθηκε η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟ κυρία Λίνα Μενδώνη, αλλά και οι κυβερνήσεις που έρχονταν και έφευγαν, ευτυχώς δεν επτόησαν όσους είχαν επενδύσει σ΄ αυτό, έτσι ώστε σήμερα να βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση της διαδικασίας υλοποίησης του έργου.
Από το σημείο όπου στεκόμαστε με την διευθύντρια του μουσείου κυρία Αννα Καφέτση βλέπουμε κάτω την τεράστια _ στην κυριολεξία αφού καταλαμβάνει έκταση 3000 τ. μ. περίπου _ αίθουσα περιοδικών εκθέσεων, που επιπλέον έχει ύψος περί τα 12 μέτρα. Βρίσκεται στο υπόγειο του κτιρίου και επικοινωνεί με μία ακόμη αίθουσα για περιοδικές εκθέσεις ώστε αναλόγως των απαιτήσεων να μπορεί να ενωθούν.
Η είσοδος του μουσείου θα βρίσκεται στην γωνία των οδών Καλλιρρόης και Φραντζή ενώ απ΄ευθείας είσοδος θα γίνεται και από το σταθμό του μετρό (θα υπάρχει και τρίτη για τα φορτηγά μεταφοράς έργων) Σ΄αυτό το πρώτο επίπεδο θα υπάρχει το εκδοτήριο, η γκαρνταρόμπα και το πωλητήριο ενώ στο μεσοπάτωμα προβλέπεται μικρό αμφιθέατρο, χώρος για εκπαιδευτικά προγράμματα, αίθουσα Τύπου καθώς και χώρος παραγωγής ψηφιακών έργων από τους καλλιτέχνες.
Στον πρώτο όροφο θα βρίσκονται γραφεία, βιβλιοθήκη και ειδικά ψυγεία για την φύλαξη των ψηφιακών έργων και στους δεύτερο και τρίτο ορόφους θα αναπτυχθούν οι μόνιμες συλλογές του μουσείου. Ο τέταρτος όροφος εξάλλου με σχήμα «Π» θα φιλοξενήσει τα ογκώδη έργα του Καμπακόφ, του Κουνέλλη και της Χατούμ.
Εστιατόριο με τεράστια βεράντα και εκπληκτική θέα προς την Ακρόπολη αλλά και ολόκληρη την Αθήνα θα λειτουργεί στον τέταρτο όροφο επίσης. Και τέλος το δώμα όπου θα υπάρχει έκθεση γλυπτών, θα είναι και χώρος που θα μπορεί να φιλοξενεί εκδηλώσεις.
Αναδημοσιευσα Από Bημα

Ένα άγαλμα για την Μπιγιονσέ,

Με ένα μνημείο στην γενέτειρά της το Χιούστον θα τιμηθεί η ντίβα της ποπ,
Άγαλμα στην Μπιγιονσέ θα στήσουν οι συμπατριώτες της στο Χιούστον του Τέξας, προκειμένου να τιμήσουν την ντίβα της ποπ.
Οι κατασκευαστές της Armdeonce Ventures σχεδιάζουν ήδη ένα άγαλμα που θα αναδεικνύει την προσωπικότητα της τραγουδίστριας, ενώ στόχος τους είναι να δημιουργήσουν και ένα χώρο όπου θα εκτίθενται αναμνηστικά από την σπουδαία καριέρα της.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Μάρκους Μίτσελ, δήλωσε σχετικά: «Τις περισσότερες φορές τιμούμε τους ανθρώπους μετά τον θάνατό τους. Στόχος μας αυτή τη φορά είναι να τιμήσουμε σημαντικές προσωπικότητες που είναι εν ζωή. Νιώθουμε λοιπόν, ότι ήρθε η ώρα να τιμήσουμε την Μπιγιονσέ. Θέλουμε να δημιουργήσουμε έναν τεράστιο χώρο για τον οποίο όποιος κάνει κάποια δωρεά να έχει μια ξεχωριστή πινακίδα με το όνομά του».
Επίσης, ο Μάρκους Μίτσελ πρόσθεσε ότι στον εν λόγω χώρο θα προβάλλονται βίντεο κλιπ από την εποχή των Destiny’s Child μέχρι σήμερα, ενώ στόχος τους είναι να δημιουργήσουν και μια γκαρνταρόμπα-μίνι μουσείο με ρούχα και αξεσουάρ της 30χρονης σταρ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρότζεκτ αυτό γίνεται με την υποστήριξη του δημάρχου της πόλης του Χιούστον, ενώ τα έσοδα από που θα προκύψουν από την λειτουργία του συγκεκριμένου χώρου -μουσείου θα διατίθενται για φιλανθρωπικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένων και των ιδρυμάτων «Music for America» και «Beyonce’s Survivor Foundation», τα οποία στηρίζουν θύματα φυσικών καταστροφών.
Οι υπεύθυνοι του έργου ελπίζουν ότι θα είναι έτοιμοι να το παρουσιάσουν στις 4 Σεπτεμβρίου του 2012, ημέρα γενεθλίων της Μπιγιονσέ.
Αναδημοσιευσα Από Bημα

(Ξανά)γέννησαν τα μόρια της ζωής,

(Ξανά)γέννησαν τα μόρια της ζωής
Τα σάκχαρα του μορίου της ζωής δημιούργησαν με τις αρχαίες συνθήκες βρετανοί ερευνητές,
Ιωάννα Σουφλέρη
Δημιούργησαν τα απλά σάκχαρα που υπάρχουν στο μόριο του DNA,
Βρετανοί ερευνητές έκαναν ένα σημαντικό βήμα προς την κατανόηση της προέλευσης της ζωής: ανακάλυψαν πώς δημιουργούνται τα σάκχαρα που βρίσκονται στο μόριο του DNA.
O δρ Paul Clarke και οι συνεργάτες του στα Πανεπιστήμια του York και του Νότιγχαμ, δημιούργησαν δύο απλά σάκχαρα, τη θρεόζη και την ερυθρόζη, σε μια διαδικασία η οποία θα μπορούσε να είχε συμβεί στις συνθήκες που οι ερευνητές πιστεύουν ότι επικρατούσαν πριν εμφανιστεί η ζωή πάνω στη Γη.
Σαν τον παλιό καιρό
Κλειδί στην επιτυχία των βρετανών επιστημόνων υπήρξε η διαπίστωση ότι καταλύτες για τη δημιουργία των εν λόγω σακχάρων (τα οποία εντοπίζονται στη φύση με τη δεξιόστροφη ισομορφή τους) ήταν τα απλά αριστερόστροφα αμινοξέα.
Σύμφωνα με ανεξάρτητους ερευνητές, το εύρημα, το οποίο δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Organic and Biomolecular Chemistry, αποτελεί ένα μεγάλο βήμα προς την κατανόηση του πώς από την απλή χημεία δημιουργήθηκε ο έμβιος κόσμος.
Αναδημοσιευσα Από Bημα

Ολα έτοιμα για το Primavera,

Ολα έτοιμα για το Primavera
Αξίζει να κλείσεις εισιτήρια για το διάσημο καλοκαιρινό φεστιβάλ;
Το Primavera Sound είναι ένα από τα καλύτερα μουσικά φεστιβάλ της Ευρώπης και σίγουρα πρόκειται για το κορυφαίο ισπανικό. Κάθε χρόνο μαζεύει χιλιάδες aficionados της εναλλακτικής μουσικής στο Park del Forum της Βαρκελώνης, το τελευταίο σαββατοκύριακο του Μαΐου. Μην ξεχνάμε πως είναι και ένα από τα αγαπημένα μουσικά γεγονότα του ελληνικού εναλλακτικού κοινού, το οποίο δίνει το παρών κάθε χρόνο. Όπως για παράδειγμα πέρσι, την τελευταία μέρα του φεστιβάλ, που στους Black Angels, νόμιζες πως βρίσκεσαι σε συναυλία σε ελληνικό έδαφος. Σήμερα ήταν προγραμματισμένη η συνέντευξη τύπου του φεστιβάλ, η οποία μόλις ολοκληρώθηκε.
Οι διοργανωτές, πέρα από τα πολλά καινούρια ονόματα που ανακοίνωσαν, μίλησαν για το τι περιμένουν φέτος, παρουσίασαν τις σκηνές που θα φιλοξενήσουν το φεστιβάλ και το καινούριο site του Primavera Sound, το οποίο είναι πιο απλό, πιο λειτουργικό και πιο χρηστικό.
Σημαντικές αλλαγές συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια, δεν έχει πολλές. Οι σκηνές θα είναι αυτές που ήταν και πέρσι (San Miguel, Llevant, Ray-Ban, ATP, Pitchfork, Vice, adidas Originals and Rockdelux (Auditori), τα προγραμματισμένα meetings για τους επαγγελματίες της μουσικής βιομηχανίας που παίρνουν μέρος θα πραγματοποιηθούν, πάλι, στο ξενοδοχείο Ζero απέναντι από το Parc del Forum ενώ το καινούριο πράγμα που κανόνισαν για φέτος είναι μια έκθεση με συναυλιακά πόστερς, την Flatstock.
Όσον αφορά το line up (το οποίο δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί) τα γκρουπ που θα πάρουν μέρος φέτος μπορούν να χωριστούν σε πολλές κατηγορίες.
Τα καλά, αυτά για τα οποία σκεφτόμαστε να πάμε: Franz Ferdinand, The Afghan Wighs, The Rapture, The Olivia Tremor Control, Codeine, The Pop Group, The Chameleons, Yo la Tengo, Girls, Real State, White Denim, Michael Gira
Οι κλασικές αξίες : The Cure, Björk, Saint Etienne, Richard Hawley, Death Cab For Cutie, Mazzy Star.
Οι μονιμάδες ή αλλιώς όσοι έχουν ξαναπαίξει : Justice, Rufus Wainwright, The XX, Wilco, Beirut, Spiritualized, Beach House, Melvins, Shellac, Atlas Sound, Black Lips, Jeremy Jay, Wavves.
Τα ελπιδοφόρα : The Drums, Neon Indian, Thee oh Sees, Iceage, Washed Out, Dirty Beaches, Veronica Falls, Grimes, Bleached.
Το punk και το metal : Refused, Harvey Milk, Sleepy Sun, The War on Drugs, Off!, Obits, Liturgy, Wolves in The Throne Room, Peter Wolf Crier, Field Music, Mayhem, Godflesh, Napalm Death, Big Star’s Third, Archers of Load, Sleep.
Για τους ευαίσθητους : Yann Tiersen , Jeff Mangum ,Κings of Convenience, Dirty Three, Lee Ranaldo, Josh T. Pearson, Baxter Dury, Laura Marling, Sandro Perri.
Για τους hipsters / Urban : Trash Talk, , A$sap Rocky, Danny Brown, Death Grips, Hype Williams, Araabmuzik, Demdike Stare, Main, Showcase Numbers: Jackmaster, Oneman, Deadboy, Spencer, Redinho, Friends.
Τα βραδινά : Death In Vegas, Rustie, Scuba, Benga, Sbtrkt, The Field, Matías Aguayo, Rebolledo, Erol Alkan, Aeroplane, Sharon Van Etten
Οι άγνωστοι : Yann Nick Garrie Plays The Nightmare of J.B Stanislas, Buffy Sainte-Marie, Afrocubism, Bombino, Chavez, Sleep, A.A Bondy, Father John Misty, Dominant Legs, Milk Music, , Siskiyou, Tall Firs, Otherlives, Girls Names, Lower Dens I Break, Milagres, Kleenex Girl Wonder, Hannie el Khatib.
Οι Ισπανοί : Atleta, Unicornibot, Beach Beach, The Right Ons, Doble Pletina, John Talabot live, Pional live, Lisabö, Orthodox, Mujeres, Sr. Chinarro, Christina Rosenvinge, Nacho Vegas, Bigott, Anímic, Refree, Senior i del Cor Brutal, Grupo de Expertos solynieve,Joe Crepúsculo, La Estrella de David, Pegasvs, Picore, Fasenuova.
Στο ελληνικό Τwitter οι αντιδράσεις ήταν ανάμικτες. Άλλοι είπαν πως με αυτό το line up σήμερα είναι η μέρα που κλείνεις αεροπορικά και εισιτήρια φεστιβάλ και άλλοι ενέμειναν στην άποψη τους πως πρόκειται για Primaφόλα και όχι για Primavera.
To μόνο σίγουρο είναι πως φέτος είναι η χρονιά που έχει συγκροτήματα για όλα τα γούστα, κάτι που δε μπορεί να σε αφήσει αδιάφορο. Εμείς θα περιμένουμε και τα επόμενα για να αποφασίσουμε.
Οι Pulp στο περσινό Primavera Sound:
Το Primavera Sound ’12 θα πραγματοποιηθεί από τις 30/5 μέχρι τις 3/6 στη Βαρκελώνη. Tα εισιτήρια για τις τρεις μέρες μέχρι τις 4 Φεβρουαρίου κοστίζουν 180 ευρώ. Μετά θα πάνε 190. Τα ημερήσια είναι στα 70.
Θοδωρής Κανελλόπουλος
Αναδημοσιευσα Από Bημα

Ο Εμφύλιος Πόλεμος στη μεγάλη οθόνη,

Γιάννης Ζουμπουλάκης
Πολύπτυχο αφιέρωμα στις ταινίες μυθοπλασίας και τεκμηρίωσης στην ταινιοθήκη της Ελλάδας,
Κινηματογραφικό αφιέρωμα με τίτλο «Ο ελληνικός εμφύλιος στην οθόνη» διοργανώνει από τις 9 έως τις 15 Φεβρουαρίου 2012, η Ταινιοθήκης της Ελλάδας, μια εβδομάδα με εκδηλώσεις, συζητήσεις και καθημερινές προβολές. Κινηματογραφικά τεκμήρια της εποχής, ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ σχολιάζονται από τους δημιουργούς τους και άλλους ειδικούς στο πλαίσιο ευρύτερων εκδηλώσεων.
Αναλυτικότερα, την Πέμπτη 9/ 2 στις 19.30, δυο ώρες πριν από την τιμητική προβολή των «Κυνηγών» του Θεόδωρου Αγγελόπουλου, θα πραγματοποιηθεί συζήτηση με θέμα «Ο ελληνικός εμφύλιος στην οθόνη: η μυθοπλασία». Στην συζήτηση θα συμμετέχουν οι σκηνοθέτες Παντελής Βούλγαρης, Τάσος Ψαρράς και Κώστας Βρεττάκος, η κριτικός κιν/φου Μαρία Κατσουνάκη, η Μαρία Κομνηνού, αναπληρώτρια καθηγήτρια/ Γεν. Γραμ. Δ.Σ. ΤΤΕ και η καθηγήτρια Πέπη Ρηγοπούλου (συντονισμός από τον καθηγητή και αντιπρόεδρο των ΑΣΚΙ Ηλία Νικολακόπουλο).
Μια δεύτερη στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Ο ελληνικός εμφύλιος στην οθόνη: το ντοκιμαντέρ» θα γίνει την Δευτέρα 13 Φεβρουαρίου στις 19.30 με την συμμετοχή των σκηνοθετών Φώτου Λαμπρινού, Ροβήρου Μανθούλη, Μάνου Ζαχαρία, Θανάση Σκρούμπελου και Ηλία Γιαννακάκη, του διευθυντή μουσείου- αρχείου της ΕΡΤ Βασίλη Αλεξόπουλου και του ιστορικού, Μέλους Δ.Σ. των ΑΣΚΙ, Τάσου Σακελλαρόπουλου (συντονισμός από την ιστορικό και Μέλος Δ.Σ. των ΑΣΚΙ Ιωάννα Παπαθανασίου).
Σύμφωνα με την Ταινιοθήκη «το εκτενές αυτό αφιέρωμα που πραγματοποιείται για πρώτη φορά στη χώρα μας, επιχειρεί να καλύψει ένα κενό. Φιλοδοξεί σε μια ολοκληρωμένη και καθόλα αντιπροσωπευτική παρουσίαση των κινηματογραφικών εγγραφών που σήμερα διαθέτουμε για τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο. Έχοντας ως αφετηρία τις αρχικές καταγραφές, που προώθησε την εποχή της σύγκρουσης, με τη μορφή επικαίρων και μικρών ενημερωτικών ταινιών, η προπαγάνδα των δύο αντίπαλων στρατοπέδων, το αφιέρωμα εκτείνεται στην επισκόπηση της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής επί έξι και πλέον δεκαετίες. Αποσκοπεί έτσι σε μια νέα ανάγνωση των τρόπων με τους οποίους ο ελληνικός κινηματογράφος ενσωμάτωσε και διαπραγματεύτηκε την εμφύλια σύγκρουση, χρησιμοποιώντας άλλοτε τη μυθοπλασία και άλλοτε, όπως τα τελευταία κυρίως χρόνια, το δημιουργικό ντοκιμαντέρ.»
Η προβολή και ο σχολιασμός άγνωστων κινηματογραφικών τεκμηρίων της περιόδου του εμφυλίου πολέμου συνιστά ένα από τα βασικά μελήματα του αφιερώματος. Στα σύντομα κινηματογραφικά επίκαιρα που παραχωρήθηκαν από το Διεύθυνση Μουσείου-Αρχείου της ΕΡΤ, προστίθενται άγνωστα και σημαντικά αρχεία που απόκεινται στις συλλογές της Ταινιοθήκης της Ελλάδος.
Το ακριβές πρόγραμμα προβολών δεν έχει προς το παρόν ανακοινωθεί αλλά στις ταινίες που αναμένεται να προβληθούν περιλαμβάνονται οι «Θίασος», «Κυνηγοί», «Μεγαλέξανδρος» και «Το λιβάδι που δακρύζει» του Θόδωρου Αγγελόπουλου, «Χάππυ Νταίη», «Πέτρινα χρόνια» και «Ψυχή βαθιά» του Παντελή Βούλγαρη, «Τα παιδιά της Χελιδώνας» του Κώστα Βρεττάκου, τα «Χρόνια της θύελλας» του Νίκου Τζήμα, η «Κάθοδος των Εννέα του Χρήστου Σιοπαχά και η «Βασιλική» του Βαγγέλη Σερντάρη.
Τα ντοκιμαντέρ «Καπετάν Κεμάλ, ο σύντροφος», «Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος», «Νέος Παρθενώνας», «Μακρόνησσος» και «Η ζωή στους βράχους» βρίσκονται επίσης στον προγραμματισμό της Ταινιοθήκης.
Αναδημοσιευσα Από Bημα

Το σαλόνι της Γεωργίας Σάνδη «ζωντανεύει» στο Μέγαρο,

Το σαλόνι της Γεωργίας Σάνδη «ζωντανεύει» στο Μέγαρο
Μια εκδρομή στο Παρίσι του 19ου αιώνα προτείνει ο πιανίστας Δημήτρης Τουφεξής,
Ενα ταξίδι στο Παρίσι του 19ου αιώνα μέσα από την μουσική και την λογοτεχνία,
Μια εκδρομή στο Παρίσι του 19ου αιώνα, σ΄ένα τοπίο ρομαντικό, «ανοιχτό» σε μεγάλες στιγμές της τέχνης αλλά και σε θρυλικά πάθη μας προτείνει ο πιανίστας Δημήτρης Τουφεξής για το βράδυ της Δευτέρας 6 Φεβρουαρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Μέσα από την μουσική του Σοπέν και του Λιστ, ο καταξιωμένος πιανίστας «αναβιώνει» την ατμόσφαιρα η οποία τροφοδότησε έναν από τους πιο πολυσυζητημένους έρωτες στην ιστορία του ρομαντισμού, τη σχέση του Σοπέν με την πρώτη μοντέρνα, απελευθερωμένη γυναίκα, την Γεωργία Σάνδη. Παράλληλα, η ηθοποιός Κλειώ – Δανάη Οθωναίου θα διαβάσει αποσπάσματα από τα ημερολόγια του Σοπέν και του Λιστ αλλά και από κείμενα της Γεωργίας Σάνδη. Την επιμέλεια των κειμένων έχει κάνει ο Δημήτρης Τουφεξής. Η εκδήλωση (ώρα έναρξης: 20.30) εντάσσεται στη σειρά «Μουσικές βραδιές στην Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος».
Η σχέση του Σοπέν και της Σάνδη υπήρξε αντικείμενο διαμάχης, υποθέσεων και ρομαντικών εξιδανικεύσεων από την πρώτη στιγμή που συναντήθηκαν το 1836 στο σαλόνι της ερωμένης του Λιστ, Μαρί ντ’Αγκούλ. Ηταν ίσως το πρώτο ειδύλλιο διασημοτήτων στην ιστορία και κράτησε δέκα χρόνια με εντάσεις και διακυμάνσεις οι οποίες έκαναν τα όρια ανάμεσα στην αλήθεια και τον μύθο μάλλον αξεδιάλυτα.
Σοπέν και Σάνδη ήταν και οι δύο διάσημοι στην εποχή τους και πρωταγωνιστικές φιγούρες του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού. Εκείνος, καθιερωμένος δάσκαλος, πιανίστας, συνθέτης, γεννημένος στην Πολωνία το 1810 και εκπατρισμένος στο Παρίσι από το 1831 μέχρι τον θάνατό του το 1847, υπήρξε μια διασημότητα των παρισινών σαλονιών. Ανθρωπος κομψός, ευαίσθητος, βαθειά καθολικός και συντηρητικός, είχε δύο μεγάλα πάθη: την Πολωνία και την τέχνη του.
Η Γεωργία Σάνδη ήταν το απόλυτο αντίθετο του συντρόφου της: Γεννημένη στο Παρίσι το 1804 από καλή οικογένεια, άλλαξε το όνομά της όταν άρχισε την λογοτεχνική της καριέρα (είχε βαφτιστεί Αμαντίν Ορόρ Λυσίλ Ντυπέν), υιοθέτησε το ανδρικό ντύσιμο, έγινε φλογερή σοσιαλίστρια, υπήρξε φεμινίστρια πριν από τον φεμινισμό, πολέμια της θρησκοληψίας και οπαδός της προόδου. Η Σάνδη υπήρξε αντικείμενο πόθου και θαυμασμού όλων των διασήμων της εποχής και όταν συναντήθηκε με τον Σοπέν είχε ήδη ζήσει τη ζωή της με τρόπο αδιανόητο για την εποχή: παντρεύτηκε, μεγάλωσε δύο παιδιά, εγκατέλειψε τον άνδρα της, έγινε ερωμένη διάσημων λογοτεχνών και μουσικών, έγραψε πολλές σελίδες λογοτεχνίας, δοκιμίων και θεάτρου και φρόντιζε την καριέρα και το όνομά της μέχρι τον θάνατό της το 1876.
Μέσα από την δύναμη των αντιθέσεών του, λοιπόν, συνδέθηκε αυτό το αταίριαστο ζευγάρι. Ο Σοπέν τρομοκρατήθηκε στην αρχή και προσπάθησε να την αποφύγει, η Σάνδη ένιωσε από την πρώτη στιγμή έλξη, «σύγχιση και ταραχή» όπως έγραψε χαρακτηριστικά, γεγονός το οποίο εξέπληξε ακόμη και την ίδια.
«Ο Σοπέν έδειχνε να τρέμει την Μαντάμ Σάνδη περισσότερο από κάθε άλλη γυναίκα» έγραψε από την πλευρά του ο Λιστ στην αμφιλεγόμενη βιογραφία του για τον Σοπέν. «Εκείνη κατάφερε να τον αποπλανήσει…»
Αναδημοσιευσα Από Bημα

Θόδωρος Αγγελόπουλος Οι ήχοι των εικόνων,

Οι ήχοι των εικόνων
Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος και η Ελένη Καραΐνδρου την εποχή που γυριζόταν η ταινία «Μια αιωνιότητα και μια μέρα» (1998),

Ελένη Καραϊνδρου

Η συνθέτρια της μουσικής για οκτώ ταινίες του σκηνοθέτη θυμάται το «πάμε» του που «έμοιαζε με πρόσταγμα πριν από τη μάχη» και σχολιάζει τη στάση της ελληνικής Πολιτείας απέναντί του,

Κανείς από τους συνεργάτες του δεν μπορεί να πιστέψει πως δεν θα ξανακουστεί το δυνατό, γεμάτο πειθώ, θετική ενέργεια και σιγουριά «πάμε» του Θόδωρου. Αυτό το «πάμε» που σ’ έκανε ν’ ανατριχιάζεις, έμοιαζε με πρόσταγμα πριν από τη μάχη που εμπεριείχε τη βεβαιότητα της νίκης.

Η αναπάντεχη και ξαφνική αναχώρηση του μεγάλου σκηνοθέτη μας μάς γέμισε οδύνη, απορία και θυμό. Ναι, ο Θόδωρος ήταν μαχητής, οδήγησε την Ελλάδα στον παγκόσμιο κινηματογραφικό χάρτη ερήμην του ελληνικού κράτους, όταν με τον «Θίασο», το 1975, δεν προτάθηκε καν να συμμετάσχει στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ των Καννών και όταν η εγχώρια κριτική μικροψυχία ήταν ήξεις-αφίξεις για τη σπουδαία ταινία του.

Αλλά η ιστορία θέλησε αλλιώς… Και ήταν ο Θόδωρος που παρέμεινε Ελληνας και μαχητής, στέλνοντας πάντοτε τις ταινίες του κάτω από την ελληνική σημαία, παρ’ όλες τις δελεαστικές προτάσεις από ξένες χώρες.

Το ένα βραβείο πίσω από το άλλο. Δεκάδες εκδόσεις, άρθρα, διδακτορικά πάνω στο έργο του, κι ο Θόδωρος με μια έγνοια πάντα στο κεφάλι του, την Ελλάδα. Εσκυψε στην ιστορία της, φώτισε τις κοινωνικές παραμέτρους, αναζήτησε τον μυστικό κώδικα επικοινωνίας των Βαλκανίων, έσκυψε πάνω από τη μάστιγα του περασμένου αλλά και του τωρινού αιώνα, τον ξεριζωμό χιλιάδων ανθρώπων από τις πατρίδες τους, αγκάλιασε τον πρόσφυγα και δημιούργησε μια σειρά ανεπανάληπτα αριστουργήματα που τιμούσαν την πατρίδα του και τον άνθρωπο.

Δεν θα σταθώ στην ανταμοιβή της πατρίδας του απέναντι στο γιγάντιο έργο του. Θα σταθώ όμως στην παντελή έλλειψη σεβασμού του σημερινού υποτιθέμενου υπουργείου Πολιτισμού απέναντί του. Εντάξει, κύριε Γερουλάνο, δεν έχετε χρήματα. Σεβασμό όμως; Συζητήσατε ποτέ με τον σπουδαίο σκηνοθέτη ή κρυφτήκατε πίσω από το τηλέφωνό σας;Είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι ο σεβασμός αυτός που οφείλει η Πολιτεία στους μεγάλους δημιουργούς της δεν υπήρξε. Ομως ο μαχητής Θόδωρος Αγγελόπουλος μπήκε στη μάχη άοπλος, με τη συμπαράσταση και την πίστη των συνεργατών του και δίπλα του απ’ ό,τι ξέρω στάθηκαν η Τουρκία και η Γαλλία.

Είμαστε πολύ οργισμένοι, πολύ αναστατωμένοι, πολύ συγκλονισμένοι. Κι έχουμε πολλές απορίες και ερωτήματα. Η ελληνική διανόηση και οι έλληνες καλλιτέχνες τιμούν τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, αλλά βρίσκουμε «λίγο», πώς να το κάνουμε, το όψιμο ενδιαφέρον του υπουργείου Πολιτισμού να θεσπίσει βραβείο στη μνήμη του. Αυτό έτσι κι αλλιώς του ανήκει, όπως του ανήκουν και άλλα που θα του τα δώσει η Ιστορία.

Ο σπουδαίος αυτός ποιητής των εικόνων, ο διανοητής, ο βαθιάς καλλιέργειας γνώστης της Ιστορίας, ο άνθρωπος με την ικανότητα να σκέφτεται και να δημιουργεί πάνω στα πράγματα και στις εξελίξεις προτού αυτές φανούν στον ορίζοντα, έφυγε αναπάντεχα αφήνοντας ένα μεγάλο κενό στον πολιτισμό μας. Το έργο του αποτελεί παγκόσμια πνευματική παρακαταθήκη και εγώ νιώθω βαθιά ευγνωμοσύνη για τη σημαντική αυτή συνάντηση στη ζωή μου.
Οι οκτώ ταινίες του για τις οποίες εμπνεύστηκα τη μουσική μού χάρισαν ένα ταξίδι γεμάτο γνώση, εμπειρίες και συγκινήσεις.

Θόδωρε, καλό σου ταξίδι στα Κύθηρα και στην αιωνιότητα.

Το μοιραίο γύρισμα
Για το τελευταίο γύρισμα της «Αλλης θάλασσας», που επρόκειτο να είναι το τελευταίο της ζωής του Θόδωρου Αγγελόπουλου, «Το Βήμα» επικοινώνησε με το «δεξί χέρι» του σκηνοθέτη, τον διευθυντή φωτογραφίας Ανδρέα Σινάνο, ο οποίος υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας της τραγωδίας.

«Εγινε μπροστά στα μάτια μας και χωρίς να ξέρουμε καν ότι έχει πέσει ο Θόδωρος κάτω» είπε με τρεμάμενη φωνή ο κ. Σινάνος, ο οποίος είχε επίσης συνεργαστεί με τον Αγγελόπουλο αναλαμβάνοντας τη διεύθυνση φωτογραφίας στις ταινίες «Μια αιωνιότητα και μια μέρα», «Το λιβάδι που δακρύζει» και «Η σκόνη του χρόνου».


«Ετοιμάζαμε μια μεγάλη σκηνή, μπαίναμε στα νυχτερινά πλάνα της ταινίας, που είναι πάντα τα δύσκολα γυρίσματα, με πολύ κόσμο και σε μεγάλους χώρους. Βέβαια, ακόμη και η πιο απλή σκηνή, το πιο απλό πλάνο, ο Θόδωρος δεν το έκανε εύκολα. Γνωρίζαμε όμως από την προηγουμένη τι θα κάναμε, είχαμε φέρει έναν γερανό, κάναμε γύρους σε αυτόν τον δρόμο που είναι ταχείας κυκλοφορίας, μετά το Κερατσίνι, δίπλα στο εργοστάσιο των τσιμέντων. Από τη μία είχε στηθεί ο γερανός, από την άλλη επρόκειτο να στηθούν πέντε νταλίκες φορτωμένες με λαθρομετανάστες.


Κάποιος τον πήρε τηλέφωνο. Ο Θόδωρος έρχεται. Τον γνωρίζω 38 χρόνια, από τον “Θίασο”, αλλά, με κάθε ειλικρίνεια, δεν τον είχα δει ποτέ τόσο χαρούμενο, τόσο ευδιάθετο και με τόσο χιούμορ όσο εκείνη την ημέρα. Είχε μάλιστα λάβει και καλές ειδήσεις σχετικά με την παραγωγή (σ.σ.: ενδεχομένως να είχε βρεθεί ακόμη ένας χρηματοδότης από τη Γαλλία). Το ίδιο μού έλεγε και ο ιταλός πρωταγωνιστής, ο Τόνι Σερβίλο, με τον οποίο ο Θόδωρος είχε πάρα πολύ καλές σχέσεις. Δεν τον είχε δει ποτέ τόσο χαρούμενο όσο εκείνη την ημέρα.


Ο Θόδωρος είδε το πλάνο, είδε τον γερανό και είχε περάσει απέναντι με τον βοηθό του για να στήσει τις πέντε νταλίκες. Σκοτείνιαζε πια, εγώ ήμουν έτοιμος, τον περίμενα, τον έψαχνα με το βλέμμα μου, τον είχα δει απέναντι με τον Παναγιώτη Πορτοκαλάκη να στήνει τις νταλίκες. Ας μην τον φωνάξω πάλι, λέω μέσα μου. Θα έρθει. Ξαφνικά βλέπω ένα μηχανάκι μπροστά μας, από τη δική μας πλευρά – της ανόδου – να σέρνεται. Και παράλληλα, σχεδόν προτού τελειώσει το σούρσιμό του, ακούω κάτι σαν “ασθενοφόρο, ασθενοφόρο!”. Δεν κατάλαβα τι ακριβώς. Και λίγο μετά, πίσω του κάποιοι να είναι πάνω σε κάτι, δεν είδα τι. Φαντάστηκα ότι θα είναι κάποιος κομπάρσος ή κάποιος περίεργος. Πέντε λεπτά αργότερα μάθαμε ότι ήταν ο Θόδωρος κάτω…


Το παράδοξο – και αυτό μάλιστα μου έκανε πάντα εντύπωση στον Θόδωρο – είναι ότι στις δυσκολίες, είτε αυτές ήταν καιρικές είτε οποιασδήποτε φύσης, γινόταν ο πιο δυνατός απ’ όλους μας. Δεν τον έβαζαν κάτω οι δυσκολίες. Γινόταν γίγαντας ακόμη και στην πιο μεγάλη καταστροφή. Ο αέρας να έχει γκρεμίσει ένα ολόκληρο σκηνικό, ας πούμε, εκείνος εκεί, αγέρωχος, ακούραστος. Πάντα αψηφούσε τον κίνδυνο, δεν χαμπάριαζε πουθενά και τελικά έφυγε από ένα κωλομηχανάκι».


Αναδημοσιευσα Απο Βημα

Η αγγελοπουλική ιστορική περιπέτεια,

Η αγγελοπουλική ιστορική περιπέτεια
Ο ιταλός ηθοποιός Τόνι Σερβίλο με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο σε γύρισμα της τελευταίας ταινίας του «Η άλλη θάλασσα», που έμελλε να μείνει ανολοκλήρωτη,

Η συγγραφέας Ρέα Γαλανάκη συνεργάστηκε μαζί του στο σενάριο της τελευταίας ταινίας του, «Η άλλη θάλασσα». Γράφει για την τέχνη του, για τη στοχαστική στάση του αλλά και για τον άνθρωπο,

Ρεα Γαλανάκη,

Γνώρισα τον Θόδωρο Αγγελόπουλο στη δικτατορία, από κοινούς φίλους του Σύγχρονου Κινηματογράφου, έκανα μάλιστα ένα γρήγορο «πέρασμα» στον «Θίασο». Στις ταινίες του με γοήτευε η στοχαστικότητα, η αίσθηση του τραγικού, η έντονη κοινωνική και ιστορική αναφορά, οι γεμάτες νόημα σιωπές, η αρχιτεκτονική της αφήγησης, η αισθητική της εικόνας, η προσωπική ακόμη καλλιέργεια που αναδυόταν από όλα αυτά. Τον εκτιμούσα για όσα μου πρόσφερε, για όσα μου δίδαξε ακόμη και για τη δική μου συγγραφική δουλειά.
Τον αγάπησα όμως όταν, με αφορμή το σενάριο της τελευταίας του ταινίας, και έχοντας διαβάσει ένα διήγημά μου για τους Κούρδους της Πάτρας, μου ζήτησε να συνεργαστούμε. Συνεργαστήκαμε γι’ αυτό το σενάριο τρία περίπου χρόνια. Η συνεργασία εξελίχθηκε σε φιλία με τη Φοίβη και τον ίδιο. Κουβεντιάζαμε πλέον για τα πάντα στο γραφείο του, στα σπίτια μας και αλλού.
Ο τίτλος της τελευταίας ταινίας του «Η άλλη θάλασσα» είναι από στίχο του Σεφέρη, εμβληματικού ποιητή για τον Αγγελόπουλο. Τα αρχικό σενάριο αναφερόταν στους μετανάστες της Πάτρας, γι’ αυτό και είχε αναφορές στο «Μουσαφεράτ» του Βασίλη Λαδά – εκτός από το δικό μου διήγημα. Είχε έρθει πολλές φορές στην Πάτρα και συζήτησε με πολλούς. Με το ξέσπασμα της κρίσης ο Αγγελόπουλος άλλαξε κέντρο εστίασης και δημιούργησε ένα έργο για την κοινωνική, ιδεολογική και ηθική κρίση που μας μαστίζει, όπου το μεταναστευτικό έχει βέβαια μεγάλο ρόλο. Ο Αγγελόπουλος προσπάθησε να καταλάβει, να δει, να σκεφτεί, ακόμη και να σωπάσει με τον δικό του τρόπο.
Αξονας της ταινίας είναι η ευαίσθητη σχέση ενός πατέρα με την εικοσάχρονη κόρη του, άτομα που λειτουργούν με αντίθετο τρόπο μέσα στη σπαρασσόμενη σύγχρονη κοινωνία. Τα τραγικά γεγονότα είναι απολύτως αναμενόμενα, ενώ το τέλος ισορροπεί ανάμεσα σε μια αυτοκτονία και μια φυγή προς το άγνωστο. Ερωτήματα και σιωπές αίρονται πάνω από αυτή τη μελαγχολική ισορροπία.
Θα τολμούσα να πω ότι με αυτή την ταινία, που δεν θα ολοκληρωθεί, μοιάζει να κλείνει ο στοχαστικός κύκλος που άνοιξε με τον εμβληματικό για τον παγκόσμιο κινηματογράφο «Θίασο». Σ’ αυτή την αίσθηση συντελεί και το ότι μια παρέα από νεαρούς κυρίως, Ελληνες και μετανάστες, προσπαθούν χωρίς επιτυχία να ανεβάσουν μια παράσταση από την «Οπερα της πεντάρας» του Μπρεχτ.
Εδώ σταματούν οι όποιες ομοιότητες, το είδωλο του ενός στον καθρέφτη του άλλου, κάτι που είναι σχεδόν τυπικό στη μακρόχρονη δημιουργία. Η άλλη θάλασσα είναι ένα έργο αλλιώτικο, πολύ πιο σκληρό, καθώς αναφέρεται αποκλειστικά στο «σήμερα», στην εν προόδω διάλυση της σημερινής κοινωνίας, στο πολιτικό και προσωπικό αδιέξοδο, σε μια κατάσταση σκοτεινή και δυσοίωνη.

Διανοούμενος της Αριστεράς
Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος υπήρξε ως το τέλος ένας διανοούμενος της Αριστεράς, δεν είχε σχέση όμως με τα σημερινά αριστερά σχήματα. «Μένω εν συγχύσει αριστερός» επέμενε, παραμένοντας ανθρωποκεντρικός, εστιασμένος στο ανθρώπινο δράμα εντός του μείζονος, πολιτικού επίσης, δράματος.
Το πιο σημαντικό είναι ότι η πολιτική του εκφράστηκε μέσα από τους κανόνες μιας κινηματογραφικής τέχνης, με αυστηρές απαιτήσεις ως προς την αφήγηση και ως προς την αισθητική της. Η κινηματογραφική του τέχνη, δηλαδή, ήταν που αυτό που ανέδειξε τον πολιτικό του στοχασμό σε πανανθρώπινο όσο και ατομικό ζήτημα, ώστε η τέχνη του να έχει μείνει σαν σταθερό σημείο αναφοράς στην προσωπική ή τη συλλογική μνήμη.
Θα έλεγα ότι μπόρεσε να αναπτύξει μια προσωπική αφήγηση για τις ιστορικές περιόδους που σήμαιναν γι’ αυτόν κάτι πιο προσωπικό (Κατοχή, Εμφύλιος), ή για άλλες που τον συγκινούσαν.
Υπήρξε, με δυο λόγια, ένας ανανεωτής της ιστορικής κινηματογραφικής αφήγησης. Χωρίς κινηματογραφική ορολογία, θα έλεγα απλά ότι αυτό οφείλεται, ξανά, στον ανθρωποκεντρισμό του, στην αίσθηση του τραγικού, στη στοχαστικότητα και τη μόρφωσή του. Βοήθησε και η έξοδος της κάμερας προς τη ζωή της επαρχίας και προς τους ανοιχτούς ορίζοντες της υπαίθρου.
Ομως αυτά δεν αρκούν για να γίνει κατανοητή η ανανέωση της ιστορικής αφήγησης που έγινε από τον Αγγελόπουλο. Η κινηματογραφική του δεξιοσύνη πάνω απ’ όλα, αλλά και η πολλή δουλειά («Η άλλη θάλασσα», π.χ. γράφτηκε και διορθώθηκε πάνω από 100 φορές) ήταν αυτά που δημιούργησαν την «αγγελοπουλική» ιστορική αφήγηση.
Ο Αγγελόπουλος δεν βρήκε στην πατρίδα του, που τώρα τον θρηνεί, σχεδόν καθόλου χρήματα για την ταινία (όχι ότι υπήρχαν για διάφορα άλλα), και αυτό τον βασάνιζε πολύ. Ξεκίνησε με ελάχιστα χρήματα και μεγάλο πείσμα τα γυρίσματα στις 29 Δεκεμβρίου του περασμένου χρόνου.
Την παραμονή, Δευτέρα μεσημέρι, είχα περάσει τυχαία από το γραφείο του στα Εξάρχεια, και από εκεί πήγα από το Ρεξ όπου ο Θόδωρος γύριζε. Ηταν το τελευταίο του ολοκληρωμένο τράβηγμα. Μέσα στον κόσμο, μέσα στο σκοτάδι είπαμε μερικές ζεστές κουβέντες. Δεν θέλω να σκέφτομαι ότι την επομένη σκοτώθηκε με αυτό τον άθλιο τρόπο.
Θέλω όμως να θυμάμαι ότι πέρυσι στη γιορτή του εκείνος, η Φοίβη, ο Ηλίας κι εγώ πήγαμε σε ένα ταβερνάκι της γειτονιάς μου, όταν συνέβη το εξής απίστευτο: μπήκε μια παρέα πλανόδιων μουσικών με χρυσές καδένες, χρυσά ρολόγια, αλλά και με κλαρίνα, τουμπελέκια κι ένα ακορντεόν! Επαιζαν δημοτικά. Οταν πλησίασαν στο τραπέζι μας, τους ζητήσαμε και μας έπαιξαν το «Μωρή κοντούλα λεμονιά». Γιορτάσαμε.

Το κλάμα του Γουίλεμ Νταφόε
Στο περυσινό Φεστιβάλ Βενετίας «Το Βήμα» συνάντησε τον τελευταίο πρωταγωνιστή σε ολοκληρωμένη ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου Γουίλεμ Νταφόε. Ο αμερικανός ηθοποιός που είχε παίξει στη «Σκόνη του χρόνου» βρισκόταν στη Μόστρα για την ταινία «4:44 Last Day on Earth» του Εϊμπελ Φεράρα, δέχθηκε όμως να μας μιλήσει λίγο για τη συνεργασία του με τον Τεό.
Η ανάμνηση του προκάλεσε χαμόγελα. «Ξέρεις, σε αυτή την ταινία» είπε ο Νταφόε «ο Τεό έκανε πρώτος αυτό που ήθελε να δει από μένα κι εγώ στη συνέχεια τον αντέγραφα. Κάποιοι βρίσκουν αυτή τη μέθοδο τρομερά ενοχλητική, εγώ όμως τη λάτρεψα. Και ξέρεις, ο Τεό δεν μιλάει πολύ καλά τα αγγλικά. Την περισσότερη ώρα μιλούσε ιταλικά ή γαλλικά. Αλλά τον θυμάμαι. Ηταν απίστευτα παραστατικός. Εκανε όλον τον ρόλο για μένα και μετά μου έλεγε “τώρα παίξ’ το εσύ”. Αλλά αυτό που δεν ξεχάσω ποτέ είναι που μου έλεγε “θα κάνεις εκείνο, θα κάνει το άλλο και το παράλλο… και μετά θα κλάψεις: You cry!”. “Μα, βρε Τεό” του έλεγα εγώ “πώς;”. “Οχι, όχι, όχι. You cry!”. Κι έτσι κάναμε το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας. Εσύ τον ξέρεις καλά; Να του πεις ότι τον αγαπώ πολύ και ότι μου λείπει».

Το γκρο πλαν της Ζαν Μορό
«Οταν δουλεύω με έναν τόσο μεγάλο σκηνοθέτη πάντα αναπτύσσεται μια ιδιαίτερη σχέση μεταξύ μας, ένα είδος ;vσμωσης» είχε πει η Ζαν Μορό στον Γιώργο Αρχιμανδρίτη για τη συνεργασία της με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο στην ταινία «Το μετέωρο βήμα του πελαργού» αλλά και στη μικρού μήκους «Τρία λεπτά» που γυρίστηκε με αφορμή τα 60 χρόνια του Φεστιβάλ Καννών. «Είναι εσωστρεφής, με τεράστια αποθέματα υπομονής. Συγκεντρώνεται με ένταση σε αυτό που πρέπει να κάνει, ξέρει τι θέλει για την ταινία του και είναι απαιτητικός με τον εαυτό του και τους συνεργάτες του. Και εγώ και ο Μαρτσέλο (Μαστρογιάνι) είχαμε θαυμάσιες σχέσεις μαζί του. Πάντα μας σκεφτόταν. Μια μέρα μου λέει: “Σας πειράζει που δεν σας κάνω γκρο πλαν;”. “Μου είναι αδιάφορο” του απαντώ. “Γιατί ξέρω” συνεχίζει “ότι τα γκρο πλαν αρέσουν στις γυναίκες ηθοποιούς. Ισως σας κάνω ένα για μία σκηνή”. Μερικούς μήνες μετά έρχεται και μου λέει: “Τελικά το έκοψα στο μοντάζ. Δεν μου αρέσουν τα γκρο πλαν. Προτιμώ τα γενικά πλάνα”. Μου δίνετε τώρα την ευκαιρία να του πω ότι στα “Τρία λεπτά” τελικά κάναμε γκρο πλαν!».


Αναδημοσιευσα Απο Βημα

Οι γυναίκες, το σινεμά και ο πολιτισμός ως αντίδοτο της κρίσης,

Οι γυναίκες, το σινεμά και ο πολιτισμός ως αντίδοτο της κρίσης
Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος φωτογραφημένος στο γραφείο του στην οδό Σολωμού, δίπλα στα διεθνή βραβεία του,

Γιάννης Ζουμπουλάκης

Θόδωρος Αγγελόπουλος

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος μέσα από τα δικά του λόγια στο «Βήμα»,

Στα 17 χρόνια προσωπικής επαφής µου µε τον Θόδωρο Αγγελόπουλο τον συνάντησα αρκετές φορές για συνεντεύξεις. Κάθε φορά η εµπειρία ήταν διαφορετική. Ο σκηνικός χώρος όµως δεν είχε διαφορές, είτε βρισκόµουν στο σπίτι του στο Ψυχικό είτε στο γραφείο του στα Εξάρχεια. Το ισόγειο της οδού Σολωµού θα µείνει διά παντός χαραγµένο στη µνήµη µου. Ο χαρακτηριστικά χαµηλός φωτισµός (πάντοτε αναµµένο ένα πορτατίφ στο γραφείο), το λιτό ντεκόρ, τα πολλά βιβλία διάσπαρτα εδώ κι εκεί και το ράφι µε τα βραβεία. Ανέκαθεν χάιδευα µε ευλάβεια τον Χρυσό Φοίνικα που είχε κερδίσει στις Κάννες το 1998 για την ταινία «Μια αιωνιότητα και µια µέρα». Το ανώτερο από τα πάρα πολλά βραβεία που είχε κερδίσει στη ζωή του.
Κάθε φορά μου έδινε κάτι. Ανάμεσά τους η ρωσική αφίσα του «Τοπίου στην ομίχλη» και η ιαπωνική του «Λιβαδιού που δακρύζει», η οποία στολίζει το σαλόνι του σπιτιού μου. Και οι δύο έχουν ιδιόχειρες αφιερώσεις. Θυμάμαι επίσης την τρυφερότητα με την οποία ο Αγγελόπουλος αντιμετώπιζε τη γραμματέα του, την Αγγελική, την πρώτη μέρα της στη δουλειά, όταν συμπτωματικά βρέθηκα στο γραφείο του. Την καθοδηγούσε ο ίδιος με έναν σχεδόν πατρικό τρόπο.
Ανέκαθεν ζητούσα από τον Αγγελόπουλο να μου αφηγηθεί ιστορίες από τα παλιά, τις γνωριμίες του με τους μεγάλους του κινηματογράφου όπως εκείνος. Πάντοτε το έκανε και πάντοτε ένιωθα ότι ντρεπόταν λίγο. Ο Βέρνερ Χέρτσογκ του είχε φιλήσει τα πόδια στις Κάννες όταν είχε δει τον «Θίασο». Ο Ινγκμαρ Μπέργκμαν του είχε ομολογήσει ότι οι ταινίες του πάντοτε επηρέαζαν τη ματιά του. Ο Φεντερίκο Φελίνι είχε σταματήσει τα γυρίσματα στην Τσινετσιτά για να τον συναντήσει όταν ο Αγγελόπουλος είχε βρεθεί στον χώρο. Θυμάμαι πολύ καλά την ιστορία που μου είχε αφηγηθεί από το Φεστιβάλ Καννών του 1987, όταν ήταν μέλος της Κριτικής Επιτροπής με πρόεδρο τον Ιβ Μοντάν. Καμάρωνε που με το δικό του βέτο δόθηκε στον Βιμ Βέντερς το βραβείο σκηνοθεσίας για «Τα φτερά του έρωτα».
Οταν άρχισα να γνωρίζω πιο στενά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, οι εποχές ήταν καλύτερες και σχεδόν πάντα βρισκόταν σε κέφι. Το 2004 μιλώντας για «Το λιβάδι που δακρύζει» στο σπίτι του, όπου επικρατούσε πανικός από την ένταση του αγαπημένου σκύλου του, του Αλιεν, ο Αγγελόπουλος είχε υπάρξει ιδιαίτερα εξομολογητικός μιλώντας για την έμπνευση που του έδιναν πάντα οι γυναίκες. «Μεγάλωσα δίπλα σε γυναίκες. Ζω δίπλα σε πολλές γυναίκες. Είναι πέντε: η γυναίκα μου, οι τρεις κόρες μου, η οικονόμος του σπιτιού. Οταν ζούσε η μάνα μου ήταν έξι. Οι γυναίκες είναι πηγή ιστοριών. Ωστόσο, η μητέρα μου, όταν ήμουν παιδί, δεν μου έλεγε ιστορίες. Είχα μια γιαγιά, όμως, Κρητικιά, η οποία είχε ζήσει επί Τουρκοκρατίας και παντρεύτηκε δύο φορές – η πρώτη στα δεκάξι. Και τις δύο φορές είχε κλεφτεί. Πολύ όμορφη γυναίκα – τον πρώτο άντρα της τον σκότωσαν σε κρητική βεντέτα. Η γιαγιά αυτή έλεγε ιστορίες. Και ονειρευόταν. Οταν έλειπα στο Παρίσι η μάνα μου κάπου κάπου μου τηλεφωνούσε και μου έλεγε: «Η γιαγιά σε είδε να κάνεις αυτό». Αν ήμουν στενοχωρημένος, η γιαγιά το έβλεπε. Αν ήμουν χαρούμενος, το ίδιο. Είχε αυτή την ικανότητα – δεν ξέρω από πού έβγαινε. Είχα και μια εύνοια, όμως, ένα περίεργο πράγμα. Ενώ ήμασταν τόσα παιδιά, εγώ ήμουν ο επίλεκτος της οικογένειας».
Τα τελευταία χρόνια όμως ο Θόδωρος Αγγελόπουλος ήταν πικραμένος. Στενοχωριόταν για την «πολιτιστική κατάντια της Ελλάδας» όπως έλεγε. «Εκείνο που έχει σημασία είναι η βαρύτητα του αποτελέσματος σε οτιδήποτε γίνεται» είχε απαντήσει στην ερώτηση «αν είχε νιώσει ποτέ να εισπράττει ζήλια από τους συναδέλφους του. «Εκείνο που δεν είναι καθόλου καλό είναι να υπάρχουν αυτή τη στιγμή στην Τουρκία σκηνοθέτες που βγαίνουν έξω από τη χώρα τους και κάνουν διεθνή πορεία, ενώ στην Ελλάδα δεν συμβαίνει κάτι παρόμοιο. Η σημασία του εξωτερικού δεν είναι να χαϊδέψει τον εγωισμό των σκηνοθετών. Είναι ότι υπάρχει ένας κινηματογράφος που βγαίνει από αυτή τη χώρα αλλά ανοίγεται στον κόσμο. Οπως είναι ανοιχτή στον κόσμο η ελληνική ποίηση και η μουσική. Ζούμε σε έναν κόσμο που έχει πια διεθνικές σχέσεις και όλο το παιχνίδι παίζεται στο μεγάλο γήπεδο του κόσμου. Και έχει συνέπειες για τη χώρα. Είναι το κύρος της χώρας. Το πολιτιστικό πρόσωπό της. Και αυτό θα έπρεπε να το καταλάβει η εξουσία. Η όποια εξουσία».
Η σημασία του πολιτισμού στη ζωή μας ήταν για τον Θόδωρο Αγγελόπουλο το Α και το Ω. «Εχω επισημάνει πάρα πολλές φορές και είναι αποδεδειγμένο ότι κατά έναν περίεργο τρόπο σε περιόδους κρίσης η Τέχνη ανθεί» είχε πει και πάλι στο «Βήμα». «Ισως γιατί οι άνθρωποι αισθάνονται ότι μόνο μια επίθεση πολιτισμού μπορεί να διασώσει την ψυχή τους. Είναι το τελευταίο που απομένει. Το παράξενο είναι ότι όχι μόνο εγώ αλλά πολλοί ακόμη διαισθάνονταν την κρίση που ερχόταν. Υπόγεια αλλά ερχόταν. Απλώς δεν τολμούσαμε να την αντιμετωπίσουμε γιατί ζούμε σε ένα είδος πλάνης σε σχέση με το τι αξίζει, με το τι έχει σημασία και με το τι έχει προοπτική. Πιστεύω ειλικρινά και θα το λέω συνέχεια ότι αυτή την εποχή χρειάζεται όσο το δυνατόν περισσότερη έμφαση στον πολιτισμό. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε όμως δεν συμβαίνει τίποτε. Ελπίζω ότι κάποια στιγμή οι υπεύθυνοι θα καταλάβουν ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να διασώσουμε μια χαμένη αξιοπρέπεια».


Αναδημοσιευσα Απο Βημα

Ετικετοσύννεφο