Just another WordPress.com site

Archive for Απρίλιος, 2012

Παρακολουθούν τους πάντες και τα πάντα,

Παρακολουθούν τους πάντες και τα πάντα
Τα «μάτια» της «κλασικής» NSA .Οι νέες μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ στεγάζονται σε 33 μεγάλα οικοδομήματα, όλα κτισμένα μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Από τότε η «κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών» υπερδεκαπλασίασε το προσωπικό της


Στάθης Ευσταθιάδης



Απειρες σκέψεις και ψίθυροι συλλαμβάνονται και αρχειοθετούνται στη Γιούτα,


Στη 16η σελίδα της «Wall Street Journal» της περασμένης Τρίτης υπάρχει, σκόπιμα χαμένη ανάμεσα σε ασήμαντα ειδησάρια, μια δίστηλη είδηση: «Οι ΗΠΑ αποκτούν μια νέα υπηρεσία παρακολούθησης: τη Μυστική Υπηρεσία Αμυνας, προϊόν του υπό πλήρη ανασυγκρότηση Πενταγώνου». Είναι φανερό ότι «κάποιοι» δεν θα ήθελαν να γίνει ευρύτατα γνωστή η δημιουργία μιας νέας μυστικής υπηρεσίας. Της 17ης!


Δεν είναι κάτι καινούργιο ο «πυρετός της παρακολούθησης» που έχει καταλάβει την Αμερική μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Ο Τζορτζ Μπους έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα, αλλά η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα με την πλήρη υποστήριξη του Κογκρέσου τον ανέβασε σε παροξυσμό. Αυτόν τον καιρό κτίζεται στο απόμακρο Μπλαφντέιλ της Γιούτα ένα οικοδόμημα πέντε και πλέον φορές μεγαλύτερο από το κολοσσιαίο Καπιτώλιο της Ουάσιγκτον, με (υπολογιζόμενο) κόστος 2 δισ. δολάρια, το οποίο πρόκειται να στεγάσει τα «προσωπικά δεδομένα» εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών – όχι μόνο της Αμερικής, αλλά από όλον τον κόσμο.
Ο Tom Engelhardt στο βιβλίο του «The United States of Fear», το οποίο μόλις κυκλοφόρησε, δίνει συγκλονιστικά στοιχεία. Το «πληροφοριακό υλικό» το οποίο συγκεντρώνουν οι αμερικανικές υπηρεσίες – και το οποίο θα αποθηκευθεί σε αυτό το κτίριο – αποτελείται από «πλήρη καταγραφή των προσωπικών e-mail τα οποία ανταλλάσσουμε, θα καταχωρεί τα ιδιωτικά, προσωπικά και επαγγελματικά τηλεφωνήματα, τις αναζητήσεις που κάνουμε στο Google και σε ό,τι σχετικό, τις εντελώς προσωπικές επικοινωνίες μας, από την απόδειξη του πάρκινγκ και το δρομολόγιο των ταξιδιών μας ως τις αποδείξεις των βιβλίων και περιοδικών που αγοράζουμε, και βεβαίως τις συνομιλίες μας…».
Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Wired» ο James Bamford, ειδικός και πρώην στέλεχος της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας (NSA), αποκαλύπτει ότι έχουν τοποθετηθεί απ’ άκρου σε άκρο της Αμερικής «μηχανισμοί» οι οποίοι «καταγράφουν και κοσκινίζουν δισεκατομμύρια μηνύματα e-mail και τηλεφωνήματα όχι μόνο με προέλευση την Αμερική αλλά και από το εξωτερικό. Το NSA κατασκεύασε ένα σούπερ-υπερκομπιούτερ απίστευτης ταχύτητας για την αποκωδικοποίηση των εισερχομένων. (…) Τρισεκατομμύρια λέξεις, σκέψεις και ψίθυροι συλλαμβάνονται από το ηλεκτρονικό δίκτυο», το οποίο έχει απλωθεί σε όλη τη χώρα.
Το κτίριο της Μπλαφντέιλ δεν είναι το μόνο που ανήκει στις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ. Η ιστοσελίδα του περιοδικού «Wired» γράφει ότι ανάλογες εγκαταστάσεις «ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια στο δάσος σε όλη τη χώρα». Και αναφέρει το νέο κτίριο του Εθνικού Γραφείου Γεωδιαστημικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (NG-IA) στη Βιρτζίνια – το τρίτο σε μέγεθος οικοδόμημα στην περιοχή της Ουάσιγκτον -, το οποίο κόστισε 1,7 δισ. δολάρια. Θα στεγάσει 16.000 υπαλλήλους και τα ετήσια έξοδα λειτουργίας του υπολογίζονται σε 5 δισ. δολάρια.
Η «Washington Post» σχολίαζε επικριτικά πριν από λίγες ημέρες το ότι οι διάφορες μυστικές υπηρεσίες της χώρας στεγάζονται σε 33 μεγάλα οικοδομήματα, όλα κτισμένα μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Η εφημερίδα σημείωνε ότι έκτοτε η «κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών» υπερδεκαπλασιαστηκε σε προσωπικό, ο προϋπολογισμός της ξεπέρασε τα 80 δισ. δολάρια, αλλά, όπως τόνιζε χαρακτηριστικά, «σε εποχές κρίσης, οικονομικής αβεβαιότητας (…) και κοινωνικών αντιδράσεων, ίσως θα έπρεπε να υπήρχε μεγαλύτερο «δολαριο-σφίξιμο»».
Η εξάπλωση της «αντιτρομοκρατικής φιλοσοφίας» άρχισε να ενοχλεί ακόμη και τους πλέον συντηρητικούς Αμερικανούς. Χωρίς να το καταλάβουμε, «μετασχηματιζόμαστε σε (κράτος) μυστικών πληροφοριών, η ταυτότητά μας εξαφανίζεται και μπαίνουμε σε έναν λαβύρινθο δεδομένων, τα οποία εξορύσσονται κατά βούλησιν από αγνώστους», γράφει ο William Binney, πρώην αξιωματούχος αποκωδικοποιητής των μυστικών υπηρεσιών. Το τελευταίο τεύχος του περιοδικού «American Conservative» δημοσιεύει δύο άρθρα και ένα σχόλιο που συγκλίνουν στο ότι η φιλελεύθερη και ιδεολογικά πρωτοπόρα Αμερική τείνει να γίνει «ολοκληρωτικό κράτος». Δεν πρόκειται, φυσικά, για κράτος «σοβιετικού κρατικού συστήματος, μολονότι έχει αποκτήσει μερικά τέτοια χαρακτηριστικά, αλλά και αυτό το κράτος σάς παρακολουθεί και καταγράφει κάθε ίχνος που αφήνετε οπουδήποτε».




Εδώ Μπλαφντέιλ
Στο στόχαστρο 185 εκατομμύρια άνθρωποι!
Τα στοιχεία που συλλέγονται δεν πρόκειται να εξαφανιστούν σε 90 ή σε 180 ημέρες, όπως απαιτεί η δικαστική τακτική στην Αμερική. Πριν από έναν μήνα ο υπουργός Δικαιοσύνης και ο διευθυντής της NSA συνυπέγραψαν «αμετάκλητη απόφαση» η οποία δίνει το δικαίωμα στη διεύθυνση του Εθνικού Αντιτρομοκρατικού Κέντρου να διατηρεί τα «προσωπικά δεδομένα» αμερικανών πολιτών ως πέντε χρόνια. Αυτό το χρονικό διάστημα θα μπορεί να επεκταθεί «κατά την κρίση αρμοδίων στελεχών» των υπηρεσιών ασφαλείας και αντιτρομοκρατίας. Και θα είναι πάντοτε «στη διάκριση» της αρμοδίας διεύθυνσης αν αυτός ο κανόνας θα επεκταθεί και σε πολίτες άλλων χωρών. Να θυμίσουμε ότι δεν πρόκειται για δεδομένα μόνο τρομοκρατών ή υπόπτων για τρομοκρατικές ενέργειες. Δημοσιεύματα τα οποία δεν διαψεύστηκαν κάνουν λόγο για περισσότερα από 185 εκατομμύρια άτομα που έχουν ήδη καταχωρηθεί. Το κτίριο του Μπλαφντέιλ θα έχει χώρο για «επτάκις εκατομμύρια (!) πληροφοριακά στοιχεία», γράφει ο Tom Engelhard στο βιβλίο του «The United States of Fear».


Αναδημοσιευσα Από Βημα
Advertisements

Η Ένωση «Μαζί με το παιδί» συγκεντρώνει είδη πρώτης ανάγκης,


Η Ένωση «Μαζί με το παιδί» συγκεντρώνει είδη πρώτης ανάγκης



Κατερίνα Λυμπεροπούλου



Η υπηρεσία «Προσφέρω γιατί Νοιάζομαι» ζητά την συμμετοχή όλων μας,


Από τη Δευτέρα 30 Απριλίου ξεκινά τη δράση της η νέα υπηρεσία της ΄Ενωσης «Μαζί για το Παιδί», «Προσφέρω γιατί Νοιάζομαι» ανταποκρινόμενη στον ολοένα και αυξανόμενο αριθμό εκκλήσεων για βοήθεια.  

Να σημειώσουμε ότι το «Μαζί για το παιδί» είναι μια ένωση 10 μη-κερδοσκοπικών οργανισμών (Μ.Κ.Ο)., που εργάζονται για την ευημερία των παιδιών.

Ορμώμενη από τη νέα κοινωνική πραγματικότητα  αποφάσισε να δημιουργήσει την υπηρεσία «Προσφέρω γιατί Νοιάζομαι», με σκοπό να στηρίξει συστηματικά, πέραν των 10 μελών της, περισσότερους από 100 φορείς παιδικής προστασίας στην Αττική προσφέροντας είδη πρώτης ανάγκης.

Η υπηρεσία στεγάζεται στην οδό Αγίου Θωμά 9 στους Αμπελόκηπους και ξεκινά τη δράση της καλώντας όλους μας να συμμετάσχουμε.

Από τη Δευτέρα 30 Απριλίου (ώρες 10.00 έως τις 17.00, καθημερινά) μπορείτε να προσφέρετε όποιο από τα παρακάτω είδη μπορείτε:

Τα είδη που συγκεντρώνονται είναι:

1. Τρόφιμα: Ζάχαρη, όσπρια, μακαρόνια, ρύζι, δημητριακά, κονσέρβες διάφορες, λάδι, αλεύρι, αυγά, κρέας, μπισκότα, γάλα μακράς διαρκείας, σάλτσα ντομάτας, μέλι, ψωμί για τοστ, φρυγανιές, τυρί, πατάτες.

2. Είδη ατομικής υγιεινής: χαρτί υγείας, χαρτομάντιλα, οινόπνευμα, σαμπουάν, αφρόλουτρα, κρεμοσάπουνα για τα χέρια οδοντόκρεμες, σερβιέτες, αποσμητικά, ξυραφάκια.

3. Είδη καθαριότητας χώρου: καθαριστικά μπάνιου, καθαριστικά για τα τζάμια και το πάτωμα, χλωρίνη, απορρυπαντικά ρούχων και πιάτων, χαρτί κουζίνας.

4. Σχολικά είδη & παιχνίδια: Μπάλες ποδοσφαίρου, βόλεϊ, μπάσκετ, υπολογιστές, εκπαιδευτικά CD, DVD παζλ, παραμύθια, τουβλάκια, πλαστελίνες, μπλοκ ζωγραφικής, ξυλομπογιές, μαρκαδόροι, πινέλα, τέμπερες, κόλλες, χαρτόνια κλπ.

5. Φάρμακα / Επιδεσμικό υλικό


Αναδημοσιευσα Από Βημα

Εμβόλια: «δώρα» ζωής



Θεοδώρα Τσώλη



Τα εμβόλια έχουν σβήσει από τον χάρτη λοιμώδεις ασθένειες που παλιά έκαναν θραύση,


Βελόνα και… ζωή. Αυτό είναι ουσιαστικώς το μήνυμα πίσω από μια από τις σημαντικότερες πράξεις… αγάπης προς τον εαυτό μας αλλά και προς τους γύρω μας, που δεν είναι άλλη από τον εμβολιασμό. Ενα «δώρο» της επιστήμης προς τον άνθρωπο που έρχεται στο προσκήνιο με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού που μόλις ολοκληρώθηκε (21-27 Απριλίου), καθώς τα εμβόλια αποτελούν κύριους «συμμάχους» στον αγώνα των ειδικών ενάντια στους λοιμώδεις «εχθρούς» με στόχο να μακραίνει η… κλωστή της υγείας του παγκόσμιου πληθυσμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), τα εμβόλια σώζουν περισσότερες από 3 εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως κάθε χρόνο και προφυλάσσουν ακόμη περισσότερους ανθρώπους από νόσο ή και ισόβια αναπηρία. Είναι λοιπόν, σύμφωνα με τους έλληνες ειδικούς, ευχής έργον το γεγονός ότι διατίθενται δωρεάν στη χώρα μας με πλήρη κάλυψη των ασφαλιστικών ταμείων, κάτι που δεν συμβαίνει σε πολλές χώρες του κόσμου. Και είναι επίσης ευχή των ειδημόνων το τσουνάμι της οικονομικής κρίσης που «σαρώνει» την Ελλάδα να μην έχει ως «θύμα» και τα εμβόλια, χωρίς τα οποία η δημόσια υγεία κινδυνεύει να… πνιγεί.

Η ευρεία διάδοση των προγραμμάτων εμβολιασμού τα τελευταία 30 χρόνια έχει δημιουργήσει ένα νέο τοπίο σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση των λοιμωδών νοσημάτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι χάρη στα εμβόλια η ευρωπαϊκή περιοχή του ΠΟΥ έχει ήδη χαρακτηριστεί  ελεύθερη πολιομυελίτιδας την τελευταία 10ετία, ενώ τα κρούσματα ιλαράς έχουν εμφανίσει μείωση που ξεπερνά το 90% από το 2002 ως σήμερα. Οπως αναφέρει στο «Βήμα» η καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας, πρόεδρος του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) κυρία Τζένη Κουρέα- Κρεμαστινού, «οι εμβολιασμοί αποτελούν τα μεγαλύτερα όπλα για την πρόληψη και την προαγωγή της υγείας. Μάλιστα, τα σημερινά εμβόλια που παράγονται με νέες τεχνολογίες είναι απολύτως ασφαλή ενώ προκειμένου να κυκλοφορήσουν στην αγορά έχουν υποβληθεί σε όλες τις απαραίτητες δοκιμασίες αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας».

Η κυρία Κρεμαστινού τονίζει ότι το πεδίο των εμβολίων είναι εξελισσόμενο και συνδέεται με συνεχείς προκλήσεις: «Κάποτε υπήρχαν μόνο τα πολυσακχαριδικά εμβόλια και μετά εμφανίστηκαν τα πολυδύναμα συζευγμένα εμβόλια με τα οποία επιτυγχάνεται κάλυψη ενάντια σε πολλές νόσους με ένα μόνο τσίμπημα. Οι προκλήσεις είναι συνεχείς και αφορούν τόσο την ανάπτυξη περισσότερων πολυδύναμων εμβολίων όσο και την εξεύρεση νέων, ακόμη πιο ανώδυνων τρόπων χορήγησής τους».

Η πρόεδρος του ΚΕΕΛΠΝΟ εξηγεί ότι σύμφωνα με τις συστάσεις του ΠΟΥ προκειμένου να επιτευχθεί συλλογική ανοσία ενάντια σε λοιμώδη νοσήματα και να αποφευχθεί η εκδήλωση επιδημιών, η εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού πρέπει να φθάνει στο 95%. Η χώρα μας έχει αγγίξει αυτόν τον στόχο; «Η Ελλάδα έχει σχετικώς καλά ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης σε ό,τι αφορά τα περισσότερα εμβόλια. Σε κάθε περίπτωση, δεν έχει φθάσει τον στόχο του ΠΟΥ και πρέπει να προσβλέπει σε αυτόν» απαντά η κυρία Κουρέα-Κρεμαστινού.


Τα τελευταία στοιχεία για την Ελλάδα

Πού βρίσκεται λοιπόν εμβολιαστικά η Ελλάδα; Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που υπάρχουν για τη χώρα μας αφορούν το 2006 και έχουν προκύψει από μελέτη ειδικών της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας  (ΕΣΔΥ). Οπως αναφέρει στο «Βήμα» ο επιστημονικός υπεύθυνος της μελέτης, καθηγητής στον τομέα Υγείας Παιδιού στην ΕΣΔΥ κ. Τάκης Παναγιωτόπουλος «από τη μελέτη μας που περιελάμβανε περί τα 5.000 παιδιά Α’ Δημοτικού και Γ’ Γυμνασίου από 58 σχολικά τμήματα της χώρας, τα Ελληνόπουλα είναι σε γενικές γραμμές καλά εμβολιασμένα». Συγκεκριμένα, για τις περισσότερες δόσεις των εμβολίων που εντάχθηκαν στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών πριν από το 1990 (διφθερίτιδας – τετάνου – κοκκύτη, πολιομυελίτιδας, ιλαράς – ερυθράς – παρωτίτιδας) κατεγράφησαν πολύ υψηλά επίπεδα εμβολιασμού, της τάξεως του 98%-99%. Ωστόσο, αξιοσημείωτη εξαίρεση αποτελούσε η λήψη της δεύτερης δόσης του εμβολίου ιλαράς – ερυθράς – παρωτίτιδας (MMR), όπου η κάλυψη δεν ξεπερνούσε το 77% – στην παραμέληση λήψης της δεύτερης δόσης αποδίδεται και η επιδημία ιλαράς που «ξέσπασε» στη χώρα μας το 2010, σύμφωνα με τον κ. Παναγιωτόπουλο.

Για τα εμβόλια που εντάχθηκαν στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών ως την αρχή της δεκαετίας του 2000 (ηπατίτιδας Β και αιμόφιλου ινφλουέντσας τύπου b) εμφανίστηκε υψηλή κάλυψη της τάξεως του 90%-95%. Ωστόσο για τα εμβόλια που εντάχθηκαν στο Πρόγραμμα το 2006 η εμβολιαστική κάλυψη φάνηκε να ποικίλλει. Για παράδειγμα σε ό,τι αφορούσε τον μηνιγγιτιδόκοκκο C είχαν εμβολιαστεί επτά στα 10 παιδιά κατά τη διεξαγωγή της μελέτης. Σε ό,τι αφορούσε όμως τα εμβόλια για τον πνευμονιόκοκκο και την ανεμοβλογιά τα ποσοστά κάλυψης ήταν πολύ χαμηλά – 5% και 13% αντιστοίχως (πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι τα εμβόλια αυτά κυκλοφόρησαν ελάχιστο διάστημα πριν από τη διεξαγωγή της μελέτης).

Ο κ. Παναγιωτόπουλος υπογραμμίζει ότι από τη μελέτη προέκυψε επίσης ότι υπάρχουν κάποιες ομάδες του παιδικού πληθυσμού που υπολείπονται σημαντικά σε ό,τι αφορά τους εμβολιασμούς. «Πρόκειται για τα παιδιά μεταναστών στα οποία εμφανίζονταν μέτρια επίπεδα κάλυψης για όλα τα εμβόλια καθώς και τα παιδιά των Ρομά στα οποία τα ποσοστά κάλυψης είναι πολύ χαμηλά». Πράγματι, σύμφωνα με τελευταία ανεπίσημα στοιχεία, καθώς είναι δύσκολη η καταγραφή των εμβολιασμών στους Ρομά, εκτιμάται ότι τα ποσοστά εμβολιαστικής κάλυψης στον συγκεκριμένο πληθυσμό κυμαίνονται μεταξύ του 5% και του 8%.

Η ερευνητική ομάδα της ΕΣΔΥ βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε διαδικασία συλλογής στοιχείων για τη διεξαγωγή νέας μελέτης σχετικά με την εμβολιαστική κάλυψη στην Ελλάδα και, όπως μας πληροφορεί ο κ. Παναγιωτόπουλος, που είναι και πάλι επικεφαλής της, εκτιμάται ότι τα καινούργια, πολύτιμα για τους ειδικούς δεδομένα θα είναι έτοιμα ως το φθινόπωρο.


Κρίση, κριτική και παραπληροφόρηση

Τα στοιχεία αυτά κρίνονται ακόμη πιο χρήσιμα τώρα που η οικονομική κρίση έχει μπει στη ζωή των Ελλήνων καθώς υπάρχει ανησυχία μήπως επηρεάσει και το σημαντικό κομμάτι της που αφορά τους εμβολιασμούς. Ο καθηγητής επισημαίνει ότι τα στοιχεία του 2006 αποτελούν μια «πυξίδα» που γεννά ερωτήματα για το μέλλον. «Παρ’ ότι δεν έχουμε καταγράψει ακόμη πτώση των εμβολιασμών εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε αυτό το μελλοντικό ενδεχόμενο. Σύμφωνα με τα ευρήματα της προηγούμενης μελέτης περίπου τα 2/3 των παιδικών εμβολίων χορηγήθηκαν από γιατρούς του ιδιωτικού τομέα. Τώρα όμως είναι επόμενο ότι αυτή η τάση θα αλλάξει λόγω της κρίσης και πολλοί άνθρωποι θα αναζητήσουν και πάλι τις υπηρεσίες του δημόσιου τομέα για τους εμβολιασμούς. Το θέμα είναι αν ο δημόσιος τομέας θα μπορέσει να αντεπεξέλθει, αφού δεν είναι σε πολλές περιπτώσεις, όπως αυτές των Κέντρων Υγείας, κατάλληλα εξοπλισμένος».

Στο παζλ της αποτυχίας επίτευξης των στόχων σχετικά με την εμβολιαστική κάλυψη υπάρχουν όμως και άλλα κομμάτια, πιο… διαχρονικά από την οικονομική κρίση. Οπως υπογραμμίζει στο «Βήμα» ο καθηγητής Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρόεδρος της Παγκόσμιας Παιδιατρικής Εταιρείας και της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών κ. Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, οι ίδιοι οι επαγγελματίες υγείας δεν είναι συχνά κατάλληλα εκπαιδευμένοι με αποτέλεσμα να αντιδρούν στους εμβολιασμούς – ένα φαινόμενο που δεν είναι μόνο ελληνικό.«Το 25% των μαιών στη Γερμανία δήλωσε αντίθετο στον εμβολιασμό με ΜΜR ενώ το 6% των γιατρών στη Γαλλία ανέφερε ότι αντιτίθεται γενικώς στους εμβολιασμούς. Αλλά και στη χώρα μας μέχρι πέρυσι το 99% των γυναικολόγων ήταν αντίθετο στο εμβόλιο για τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (ΗPV). Στο πλάνο αυτό μπαίνουν και οι ομοιοπαθητικοί οι οποίοι υποστηρίζουν ότι κατά το πρώτο έτος ζωής, που είναι και το πιο σημαντικό για την πορεία του παιδιού, αφού το ανοσοποιητικό του σύστημα είναι πιο αδύναμο, δεν πρέπει να γίνεται κανένα εμβόλιο. Μια τέτοια άποψη είναι όμως τουλάχιστον επικίνδυνη».

Η κακή πληροφόρηση και η παραπληροφόρηση σχετικά με τα εμβόλια βρήκαν, σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντόπουλο, πρόσφορο έδαφος με την πανδημία γρίπης του 2009. «Ο σάλος που προκλήθηκε με το πανδημικό εμβόλιο είχε αντίκτυπο στους εμβολιασμούς γενικότερα. Παρ’ ότι δεν υπάρχουν επίσημα δεδομένα, εκτιμάται ότι η μείωση στους εμβολιασμούς ήταν της τάξεως του 15%-45%. Με προσπάθειες τα επίπεδα έχουν πλέον επανέλθει σε εκείνα προ της πανδημίας».


Και οι ενήλικοι χρειάζονται εμβόλια

Η όλη σύγχυση που προκλήθηκε το 2009 έκανε τους ειδικούς της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών να αποφασίσουν να δημιουργήσουν για πρώτη φορά ένα πρόγραμμα για τον εμβολιασμό των ενηλίκων, ο οποίος θα αποτελεί «μπούσουλα» προς γνώση και συμμόρφωση. Ετσι στα τέλη του περασμένου έτους έκανε την εμφάνισή του το πρόγραμμα εμβολιασμού ενηλίκων το οποίο, σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντόπουλο, «υπενθυμίζει σε όλους ότι οι εμβολιασμοί δεν σταματούν στην παιδική ηλικία». Ο καθηγητής εξηγεί ότι ο κάθε ενήλικος, σε περίπτωση που δεν είναι σίγουρος σχετικά με το αν έχει νοσήσει με κάποιο λοιμώδες νόσημα που καλύπτεται από τα υπάρχοντα εμβόλια, θα πρέπει να υποβληθεί σε ειδικές εξετάσεις ανάλογα με την περίπτωση. «Αν φανεί ότι δεν έχει ανοσία, θα πρέπει να κάνει το αντίστοιχο εμβόλιο. Παράλληλα όλα τα άτομα 50 ετών και άνω πρέπει να υποβάλλονται σε εμβόλιο για τη γρίπη και 60 ετών και άνω σε εμβόλιο για τον πνευμονιόκοκκο».

Ο καθηγητής προσθέτει ότι και τα εμβόλια για τους ενηλίκους καλύπτονται από τα ασφαλιστικά ταμεία. «Τουλάχιστον προς το παρόν» συμπληρώνει, διότι εκφράζει φόβους μήπως υπό τη σκιά των νέων οικονομικών δεδομένων χαθεί το πολύτιμο «δώρο» των δωρεάν εμβολιασμών.

Διότι τα εμβόλια αποτελούν πραγματικά «δώρα» ζωής κλεισμένα σε μια ένεση. Και πρέπει όλοι, όπως λένε οι ειδήμονες, να μην… τσιμπούν στην (παράλογη) λογική της παραπληροφόρησης σχετικά με αυτά αλλά μόνο σε εκείνη της σωστής ενημέρωσης που χαρίζει υγεία.


ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

Το χρονοδιάγραμμα των εμβολιασμών σε παιδιά και εφήβους


1. Εμβόλιο ηπατίτιδας Β (HepB)

Ο εμβολιασμός γίνεται σε τρεις δόσεις, αρχίζοντας από την ηλικία των δύο μηνών (το μεσοδιάστημα μεταξύ πρώτης και δεύτερης δόσης πρέπει να είναι τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες και μεταξύ πρώτης και τρίτης δόσης τουλάχιστον τέσσερις μήνες). Προσοχή: Συνιστάται χορήγηση και τέταρτης  δόσης σε πρόωρα βρέφη που γεννιούνται με βάρος κάτω των δύο κιλών, από μητέρα θετική στο επιφανειακό αντιγόνο του ιού της ηπατίτιδας Β (ΗbsAg). Οταν η μητέρα είναι φορέας του επιφανειακού αντιγόνου, η πρώτη δόση του εμβολίου πρέπει να χορηγείται εντός 12 ωρών από τη γέννηση.

2. Διφθερίτιδας, τετάνου, κοκκύτη (DTaP)

Χορηγείται σε τέσσερις δόσεις (η τέταρτη δόση μπορεί να γίνει τον 15ο μήνα της ζωής, εφόσον έχουν συμπληρωθεί έξι μήνες από τη χορήγηση της τρίτης δόσης, ενώ η μικρότερη ηλικία χορήγησης της πρώτης δόσης είναι στις έξι εβδομάδες ζωής). Στην Ελλάδα διατίθεται σε συνδυασμό με άλλα εμβόλια ως τετραδύναμο (μαζί με της πολιομυελίτιδας, DTaP-IPV), ως πενταδύναμο (μαζί με της πολιομυελίτιδας και του αιμόφιλου της ινφλουέντζας Β, DTaP-IPV-Hib) και ως εξαδύναμο (μαζί με της πολιομυελίτιδας, του αιμόφιλου της ινφλουέντζας Β και της ηπατίτιδας Β, DTaP-IPV-Hib-HepB). Σημείωση: Σε ό,τι αφορά το εμβόλιο τετάνου-διφθερίτιδας με μικρότερη δόση διφθεριτικής τοξίνης (Τd), στη χώρα μας κυκλοφορεί μόνο ως τετραδύναμο με προσθήκη και εμβολίου κατά της πολιομυελίτιδας (ΤdaP-IPV). Συνιστάται να γίνεται στην ηλικία των 11 – 12 ετών αν έχουν περάσει τουλάχιστον πέντε χρόνια από προηγούμενο εμβολιασμό με εμβόλιο που περιείχε χημικά εξασθενημένες τοξίνες τετάνου-διφθερίτιδας.

3. Ινφλουέντζας τύπου Β (Ηib)

Η μικρότερη ηλικία χορήγησης είναι οι έξι εβδομάδες και χορηγείται σε τέσσερις συνολικά δόσεις.

4. Εμβόλιο πολιομυελίτιδας (IPV)

Είναι απαραίτητη η χορήγηση τεσσάρων δόσεων.

5. Εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου, συζευγμένο (PCV) – Εμβόλιο κατά του πνευμονιόκοκκου, πολυσακχαριδικό (PPSV)

Το συζευγμένο εμβόλιο συνιστάται για όλα τα υγιή παιδιά ως πέντε ετών. Συνιστάται επιπλέον του συζευγμένου και η χορήγηση του 23δύναμου πολυσακχαριδικού εμβολίου (PPSV), τουλάχιστον δύο μήνες μετά την τελευταία δόση του συζευγμένου σε παιδιά άνω των δύο ετών που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου (π.χ. σε ανοσοκαταστολή, με ασπληνία, δρεπανοκυτταρική νόσο, νεφρική ανεπάρκεια, διαβήτη, καρδιακή νόσο). Στα παιδιά αυτά συνιστάται να γίνεται και μια αναμνηστική δόση του PPSV πέντε χρόνια μετά την πρώτη.

6. Εμβόλιο κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου, συζευγμένο (ΜCC και MCV4)

Το ΜCC γίνεται σε τρεις δόσεις (μικρότερη ηλικία χορήγησης οι έξι εβδομάδες), ενώ το MCV4 συνιστάται από την ηλικία των 11 ως 55 ετών, ανεξάρτητα από το αν έχει προηγηθεί εμβολιασμός με MCC.

7. Εμβόλιο κατά της ιλαράς-παρωτίτιδας-ερυθράς (ΜΜR)

Συνιστώνται δύο δόσεις του εμβολίου (η δεύτερη δόση πρέπει να χορηγείται σε ηλικία τεσσάρων ως έξι ετών ή και νωρίτερα, αρκεί να έχουν περάσει τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες από την πρώτη). Και οι δύο δόσεις πρέπει να χορηγούνται μετά το πρώτο έτος ζωής.

8. Εμβόλιο ανεμοβλογιάς

Η χορήγηση συνιστάται μετά την ηλικία των 12 μηνών για παιδιά που δεν έχουν νοσήσει (η δεύτερη δόση πρέπει να γίνεται σε ηλικία τεσσάρων ως έξι ετών, αλλά και νωρίτερα, αρκεί να έχουν περάσει τρεις μήνες μετά την πρώτη δόση). Εάν η δεύτερη δόση χορηγηθεί σε μεσοδιάστημα τεσσάρων εβδομάδων από την πρώτη σε παιδιά 12 μηνών ως 12 ετών δεν χρειάζεται επανάληψη.

9. Εμβόλιο ηπατίτιδας Α

Συνιστώνται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα έξι μηνών και η μικρότερη ηλικία χορήγησης είναι οι 12 μήνες.

10. Εμβόλιο ιού ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV)

Υπάρχουν δύο εμβόλια: ένα τετραδύναμο και ένα διδύναμο (και τα δύο συνιστώνται για την πρόληψη των προκαρκινικών αλλοιώσεων και καρκινικών βλαβών του τραχήλου της μήτρας, ενώ το τετραδύναμο προστατεύει και από τα κονδυλώματα). Το τετραδύναμο έχει έγκριση χορήγησης στις ηλικίες 9 – 45 ετών και το διδύναμο στις ηλικίες 10 – 26 ετών, ενώ στη χώρα μας και τα δύο εμβόλια χορηγούνται δωρεάν στα κορίτσια ηλικίας 12 – 26 ετών.

11. Εμβόλιο κατά της φυματίωσης (ΒCG)

Προσοχή: Συνιστάται εμβολιασμός στη γέννηση σε παιδιά πληθυσμιακών ομάδων με υψηλό δείκτη διαμόλυνσης, όπως ορισμένες ομάδες μεταναστών, Αθίγγανοι κ.ά., ή όταν υπάρχει ιστορικό φυματίωσης στο άμεσο οικογενειακό περιβάλλον. Συνιστάται παράλληλα μαζικός προληπτικός έλεγχος με δερμοαντίδραση Mantoux στις ηλικίες 12-15 μηνών, 4-6 ετών (πριν από τον εμβολιασμό) και στις ηλικίες 11 ως 12 ετών στα ανεμβολίαστα παιδιά.

12. Εμβόλιο κατά της γρίπης

Συνιστάται για παιδιά κάτω των έξι μηνών που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου (π.χ. με χρόνιες πνευμονοπάθειες, καρδιακή νόσο, ανοσοκαταστολή, δρεπανοκυτταρική νόσο, διαβήτη, νεφροπάθειες, νευρομυϊκά νοσήματα, παιδιά που κάνουν μακροχρόνια λήψη ασπιρίνης για νόσους όπως η Kawasaki ή η ρευματοειδής αρθρίτιδα). Δύο δόσεις εμβολίου απαιτούνται σε παιδιά έξι μηνών ως οκτώ ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή που πρωτοεμβολιάστηκαν τον προηγούμενο χρόνο με μία μόνο δόση εμβολίου.

13. Εμβόλιο κατά του ροταϊού (rota)

Στην Ελλάδα διατίθενται δύο εμβόλια που χορηγούνται είτε σε τρεις δόσεις (ηλικίες δύο, τεσσάρων και έξι μηνών) είτε σε δύο δόσεις (δύο και τεσσάρων μηνών αντίστοιχα). Η πρώτη δόση πρέπει να χορηγείται στην ηλικία του  ενάμιση μήνα ως τον τρίτο μήνα ζωής και ο εμβολιασμός πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο στην ηλικία των έξι μηνών. Μετά τον έκτο μήνα απαγορεύεται η χορήγηση του εμβολίου διότι υπάρχει κίνδυνος εγκολεασμού (εντερική απόφραξη που θέτει σε κίνδυνο την αιμάτωση του εντέρου).


ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

Τα εμβόλια των ενηλίκων


1. Εμβολιασμός κατά της γρίπης

Συνιστάται για όλους τους ενηλίκους άνω των 60 ετών μια δόση ετησίως. Προσοχή: Η ίδια σύσταση ισχύει και για όλα τα ενήλικα άτομα που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου για σοβαρές επιπλοκές από τη γρίπη, όπως επαγγελματίες υγείας, άτομα με χρόνιες πνευμονοπάθειες, με ανοσοκαταστολή, με καρδιακή νόσο, μεταμοσχευμένοι, ασθενείς με νεφροπάθειες, διαβήτη.

2. Εμβολιασμός κατά διφθερίτιδας, τετάνου και κοκκύτη (Τd, TdaP)

Συστήνεται σε όλους τους ανεμβολίαστους ενηλίκους, ανεξαρτήτως ηλικίας, να εμβολιάζονται πλήρως με δύο δόσεις του εμβολίου Τd (για τέτανο και διφθερίτιδα) με μεσοδιάστημα τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων και με μια τρίτη δόση 6-12 μήνες μετά τη 2η δόση. Για τους ενηλίκους που έχουν λάβει λιγότερες από τρεις δόσεις συστήνεται η συμπλήρωση των δόσεων που δεν έχουν γίνει. Και στις δύο περιπτώσεις ο εμβολιασμός συνεχίζεται με μια αναμνηστική δόση Td ανά 10ετία. Συνιστάται όμως αντικατάσταση της μιας δόσης Td (είτε από τις τρεις αρχικές είτε από τις ανά 10ετία αναμνηστικές) από μια δόση Tdap (εμβόλιο κατά του τετάνου, της διφθερίτιδας και του κοκκύτη) ανεξαρτήτως ηλικίας, ως 65 ετών. Πρέπει επίσης να εμβολιάζονται με μια δόση Tdap όλες οι γυναίκες μετά τον τοκετό, τα άτομα που έρχονται σε στενή επαφή με βρέφη κάτω των 12 μηνών όπως βρεφοκόμοι, οικιακές βοηθοί, γιαγιάδες, παππούδες και το υγειονομικό προσωπικό.

3. Εμβολιασμός κατά της ιλαράς, της παρωτίτιδας, της ερυθράς (ΜΜR)

Σε ό,τι αφορά την ιλαρά και την παρωτίτιδα συστήνεται εμβολιασμός με δύο δόσεις MMR με ελάχιστο μεσοδιάστημα τεσσάρων εβδομάδων σε ενηλίκους που έχουν πρόσφατα εκτεθεί σε κρούσμα ιλαράς ή βρίσκονται σε κοινότητα με επιδημική έξαρση ιλαράς, σε φοιτητές που διαμένουν σε φοιτητικές εστίες, σε εργαζομένους σε υγειονομικές μονάδες και σε άτομα που πρόκειται να ταξιδέψουν σε άλλες χώρες. Σε ό,τι αφορά τον εμβολιασμό κατά της ερυθράς συστήνεται εμβολιασμός με δύο δόσεις ΜΜR σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που έχει αποδειχθεί εργαστηριακά ότι δεν έχουν ανοσία κατά της ερυθράς. Οι έγκυες χωρίς ανοσία πρέπει να εμβολιάζονται πρέπει να εμβολιάζονται μετά τον τοκετό και πριν από την έξοδό τους από το μαιευτήριο με μια δόση MMR.

4. Eμβολιασμός κατά της ανεμοβλογιάς

Ολοι οι ενήλικοι χωρίς ένδειξη ανοσίας στην ανεμοβλογιά (προηγηθείσα νόσηση ή εμβολιασμός) πρέπει να εμβολιάζονται με δύο δόσεις του εμβολίου με ελάχιστο μεσοδιάστημα τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων ή με μία δόση αν έχουν κάνει την πρώτη δόση σε μικρή ηλικία. Ειδικότερα πρέπει να εμβολιάζονται συγγενείς ατόμων με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα όπως τα άτομα με ανοσοανεπάρκειες και ανοσοκαταστολή, εκπαιδευτές, νηπιαγωγοί, πληθυσμοί ιδρυμάτων, φοιτητές που διαμένουν σε φοιτητικές εστίες, στρατιώτες, έφηβοι, μη έγκυες γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία, άτομα που ταξιδεύουν στο εξωτερικό, υγειονομικό προσωπικό.

5. Εμβολιασμός για τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (ΗPV)

Παρ’ ότι συστήνεται η χορήγηση του εμβολίου (είτε του διδύναμου είτε του τετραδύναμου) πριν από την έναρξη της σεξουαλικής ζωής των κοριτσιών και της πιθανής έκθεσής τους στον ιό, η χορήγηση μπορεί να γίνει και μετά την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και της πιθανής έκθεσης στον HPV (το τετραδύναμο εμβόλιο μπορεί επίσης να χορηγηθεί σε αγόρια 9-26 ετών για την πρόληψη εμφάνισης κονδυλωμάτων). Και αυτό διότι ακόμη και αν ένα κορίτσι έχει μολυνθεί με κάποιον από τους τύπους που περιέχονται στο εμβόλιο, μπορεί να προστατευθεί από κάποιους άλλους που επίσης περιέχονται σε αυτό.

6. Εμβολιασμός κατά του πνευμονιόκοκκου (PCV13)

Συστήνεται εμβολιασμός όλων των ατόμων άνω των 50 ετών με μια δόση του συζευγμένου εμβολίου (PCV13). Για τα άτομα ηλικίας 19-50 ετών συστήνονται 1-2 δόσεις του πολυσακχαριδικού (PPSV) εμβολίου όταν ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου για μόλυνση με πνευμονιόκοκκο (π.χ. χρόνιοι καπνιστές, ασθενείς με κοχλιακά εμφυτεύματα καθώς και άτομα με συγγενείς αντισωματικές ανεπάρκειες, ανοσοκαταστολή, ασπληνία, νεφρική ανεπάρκεια, σακχαρώδη διαβήτη, καρδιακή νόσο, χρόνια πνευμονοπάθεια συμπεριλαμβανομένου του άσθματος).

7. Εμβολιασμός κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου (ΜnCV4)

Συστήνεται εμβολιασμός με μία δόση του τετραδύναμου συζευγμένου μηνιγγιτιδοκοκκικού εμβολίου σε άτομα υψηλού κινδύνου για μηνιγγοκοκκική νόσο (φοιτητές σε φοιτητικές εστίες, στρατιώτες, ταξιδιώτες σε ενδημικές περιοχές όπως η υποσαχάριος Αφρική, ταξιδιώτες στη Μέκκα) καθώς και σε άτομα με λειτουργική ή ανατομική ασπληνία ή άτομα με HIV λοίμωξη. Αν τα άτομα αυτά έχουν ήδη λάβει το παλαιότερο μη συζευγμένο πολυσακχαριδικό εμβόλιο πρέπει να επανεμβολιασθούν και με το συζευγμένο (λήψη δύο δόσεων του εμβολίου με μεσοδιάστημα δύο μηνών).

8. Εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Α

Ο εμβολιασμός συστήνεται σε ενήλικες που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου (όπως ομοφυλόφιλοι, τοξικομανείς, επαγγελματίες υγείας, προσωπικό καθαριότητας εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, άτομα με χρόνια ηπατική νόσο).

9. Εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Β

Ο εμβολιασμός συστήνεται σε όλους τους ενηλίκους χωρίς ένδειξη ανοσίας. Είναι όμως απαραίτητος σε ενηλίκους που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου για μόλυνση με τον ιό της ηπατίτιδας Β (π.χ. άτομα με περισσότερους από έναν ερωτικούς συντρόφους στη διάρκεια των τελευταίων έξι μηνών, άτομα με σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, ομοφυλόφιλοι, τοξικομανείς).

10. Εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα

Στη χώρα μας δεν κυκλοφορεί εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα. Γενικώς συστήνεται χορήγηση μιας δόσης του εμβολίου για ενηλίκους 60 ετών και άνω ανεξάρτητα από το αν αναφέρεται προηγούμενο επεισόδιο έρπητα ζωστήρα. Δεδομένης της έλλειψης του ειδικού εμβολίου, μπορεί να γίνει εμβολιασμός με το εμβόλιο της ανεμοβλογιάς αφού ο ίδιος ιός προκαλεί και τον έρπητα ζωστήρα.


ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ

Νέα «όπλα» στη μάχη με τον μηνιγγιτιδόκοκκο

Σημαντικά βήματα για την πρόληψη της μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου, μιας άκρως απειλητικής για τη ζωή ασθένειας που «πλήττει» κυρίως τα μικρά παιδιά και τους εφήβους και μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο μέσα σε 24-48 ώρες από την πρώτη εκδήλωση των συμπτωμάτων, έχουν κάνει τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες.

Οπως αναφέρει μιλώντας στο «Βήμα» η καθηγήτρια Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, λοιμωξιολόγος, αντιπρόεδρος του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) κυρία Μαρία Θεοδωρίδου, έχουμε πλέον στα χέρια μας αποτελεσματικά εμβόλια για τον μηνιγγιτιδόκοκκο, τα οποία, σε αντίθεση με τα παλαιότερα, μπορούν να εφαρμοστούν σε μικρές ηλικίες. Τον τελευταίο χρόνο μάλιστα είναι διαθέσιμο στην ελληνική αγορά το πρώτο τετραδύναμο συζευγμένο εμβόλιο για τον μηνιγγιτιδόκοκκο, το οποίο ενδείκνυται για χορήγηση σε εφήβους ηλικίας άνω των 11 ετών και καλύπτει τις τέσσερις βασικές οροομάδες του βακτηρίου Neisseria meningitides που προκαλεί μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο (πρόκειται για τις οροομάδες Α, C, W135 και Υ). Σύμφωνα με την καθηγήτρια, στις ΗΠΑ και σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες το εμβόλιο έχει πάρει άδεια για χορήγηση και σε μικρά παιδιά ηλικίας δύο ετών και άνω ενώ ανάλογη έγκριση αναμένεται σύντομα και στη χώρα μας. Μεγάλη νίκη όμως ενάντια στη βακτηριακή μηνιγγίτιδα αναμένεται να επέλθει όταν «κατατροπωθεί» και η οροομάδα Β του βακτηρίου. Η κυρία Θεοδωρίδου τονίζει: «Η συγκεκριμένη είναι μια από τις μεγάλες προκλήσεις στον τομέα της ανάπτυξης εμβολίων. Εκτιμάται ότι ένα τέτοιο εμβόλιο θα είναι διαθέσιμο στα τέλη του 2012».


ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ

«Ασπίδα» το εμβόλιο για τον πνευμονιόκοκκο

Μια από τις μεγαλύτερες απειλές, με υψηλή μάλιστα θνητότητα, αποτελεί η πνευμονιοκοκκική νόσος, η οποία «προτιμά» τα παιδιά κάτω των πέντε ετών καθώς και τους ενηλίκους άνω των 50 ετών – κυρίως όταν συνυπάρχουν υποκείμενα νοσήματα, όπως η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, το βρογχικό άσθμα, ο σακχαρώδης διαβήτης. Σύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας το συνολικό κόστος της πνευμονίας (σε ό,τι αφορά τόσο φάρμακα και νοσοκομειακή περίθαλψη όσο και χαμένες ημέρες εργασίας) ανέρχεται σε 10 δισ. ευρώ ετησίως μόνο στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή στοιχεία δείχνουν ότι στη χώρα μας η χορήγηση του 13δύναμου συζευγμένου πνευμονιοκοκκικού εμβολίου οδηγεί σε εξοικονόμηση μεγαλύτερη από 4 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών κ. Ανδρέας Κωνσταντόπουλος σημειώνει πως υπάρχουν νέα δεδομένα σε ό,τι αφορά τη χορήγηση του συγκεκριμένου εμβολίου. «Είδαμε ότι ύστερα από χορήγηση δύο δόσεων του παλαιού πολυσακχαριδικού εμβολίου, στη χορήγηση της τρίτης δόσης αυτό σταματά να είναι αποτελεσματικό.

Από μελέτες προέκυψε λοιπόν ότι η χορήγηση δύο δόσεων του νέου εμβολίου για τον πνευμονιόκοκκο, με απόσταση τουλάχιστον δύο μηνών μεταξύ τους, μπορεί να καλύψει το άτομο εφ’ όρου ζωής».


Αναδημοσιευσα Από Βημα

Ζυλιέτ Μπινός: Οι ταινίες με μηνύματα μου προκαλούν εμετό,


Ζυλιέτ Μπινός: Οι ταινίες με μηνύματα μου προκαλούν εμετό
Η 48χρονη Ζυλιέτ Μπινός όπως εμφανίζεται στην ταινία «Elles». «Το δημοσιογραφικό επάγγελμα μου θυμίζει πολύ το δικό μου» λέει η γαλλίδα ηθοποιός


Γιάννης Ζουμπουλάκης 



Η γαλλίδα ηθοποιός μιλάει για τον ρόλο της ως ρεπόρτερ του περιοδικού «Εlle» που αναζητεί νεαρές φοιτήτριες οι οποίες έχουν στραφεί στην πορνεία,


Η αναφορά στους δημοσιογράφους που η Ζυλιέτ Μπινός έκανε με το «καλησπέρα σας» οφείλεται στην τελευταία ταινία της, «Elles», όπου υποδύεται μια ρεπόρτερ του γυναικείου περιοδικού «Elle», η οποία έχει αναλάβει τη δυσκολότερη, ίσως, έρευνα της καριέρας της: αναζητεί εκείνες (elles) τις φοιτήτριες που έχουν στραφεί στην πορνεία για να βελτιώσουν την κοινωνική τους κατάσταση. Τα κέρδη από την πορνεία χρηματοδοτούν τις σπουδές τους, αλλά οι πελάτες αυτών των κοριτσιών είναι συχνά οι σύζυγοι ευκατάστατων γυναικών, ακριβώς σαν τη δημοσιογράφο που κάνει την έρευνα.
«Στη ζωή μου, μου αρέσει να κάνω ερωτήσεις και ακόμη περισσότερο όταν δεν βρίσκω απαντήσεις» συνεχίζει η γαλλίδα ηθοποιός, η οποία βέβαια έχει υποδυθεί ξανά δημοσιογράφους στο παρελθόν. «Είναι επίσης αλήθεια ότι σε αυτή την ταινία κάνω πολλές ερωτήσεις χωρίς να παίρνω απαντήσεις. Αλλά το γεγονός ότι η ταινία δεν δίνει απαντήσεις νομίζω ότι λειτουργεί υπέρ της».
Η Μπινός έχει πολλούς φίλους δημοσιογράφους. «Ξέρετε, είναι και αυτοί κανονικοί άνθρωποι» σχολιάζει μεταξύ σοβαρού και αστείου. Για τον ρόλο της στο «Elles» απευθύνθηκε σε αρκετούς – αν και ήδη γνώριζε τι σημαίνει στρες, deadline, το να γράφεις περιορισμένα ή το να λειτουργείς υπό κατευθύνσεις. Αν θαυμάζει κάτι στο επάγγελμα του δημοσιογράφου, αυτό είναι «ο τρόπος με τον οποίο προσαρμόζονται στις καταστάσεις για να κάνουν τη δουλειά τους. Ο πραγματικά ταλαντούχος δημοσιογράφος είναι εκείνος που καταφέρνει να ενσωματωθεί με τον κλοσάρ ή την πόρνη για να βγάλει το θέμα του. Αυτό μου θυμίζει αρκετά το δικό μου επάγγελμα, οι τεχνικές του οποίου σε πολλά σημεία έχουν ομοιότητες με του δημοσιογράφου».


«Ποια είμαι εγώ που θα κρίνω τον άλλον;»
Η ίδια δεν θεωρεί ότι το «Εlles» έχει στόχο να παρουσιάσει τις φοιτήτριες που έχουν στραφεί στην πορνεία ως θύματα της κοινωνίας. «Οι ταινίες με μηνύματα μου προκαλούν εμετό» λέει, χαρακτηρίζοντας το «Elles» «μια αρκετά έξυπνη ταινία που μπορεί να σε κάνει να σκεφτείς τουλάχιστον τον ρόλο της κοινωνίας απέναντι σε ένα καυτό θέμα». Θέτει βεβαίως και άλλα ερωτήματα: Μπορούμε πια να κάνουμε σχέσεις ή παραείμαστε ο καθένας στον κόσμο του; Υπάρχουν εν έτει 2012 πραγματικές σχέσεις; Αν ναι, τότε για ποιον λόγο καμία σχέση σε αυτή την ταινία δεν λειτουργεί φυσιολογικά; Γιατί όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι τόσο έντονα εγκλωβισμένοι στις εμμονές τους;
«Θελήσαμε να αντιμετωπίσουμε το θέμα της φοιτητικής πορνείας μέσα από διαφορετικές γυναικείες οπτικές γωνίες» σημειώνει η πολωνέζα σκηνοθέτρια του «Elles», Μαλγκόφσκα Σουμόφσκα. «Είναι γεγονός ότι οι νεαρές φοιτήτριες καταφεύγουν στην πορνεία για να χρηματοδοτήσουν τις σπουδές τους, αλλά στα μέσα μαζικής ενημέρωσης το θέμα αντιμετωπίζεται άλλοτε με ηθική αποδοκιμασία και άλλοτε με ηδονοβλεπτική περιέργεια. Εφόσον σε όλες τις μορφές του το σεξ πουλάει, στις σελίδες των περιοδικών συναντάμε διαφημίσεις από αμέτρητα αντικείμενα που ξυπνούν την επιθυμία του καταναλωτή. Βλέπουμε τις γυναίκες να παρουσιάζονται ως αντικείμενα του σεξ, αλλά παράλληλα διαβάζουμε βαρυσήμαντα ηθικοπλαστικά άρθρα τα οποία καταδικάζουν και ταυτόχρονα γοητεύονται από αυτές τις γυναίκες που πουλάνε το κορμί τους για να αποκτήσουν τα αντικείμενα του πόθου τους».
Στην ερώτησή μου αν η ενασχόλησή της με το «Elles» άλλαξε τη στάση που διατηρούσε απέναντι στην πορνεία, η Μπινός δεν κρύβει την ενόχλησή της. «Τι εννοείτε «αν άλλαξαν οι απόψεις μου»; Εξακολουθώ να πιστεύω ότι το επάγγελμα της πόρνης είναι πολύ επικίνδυνο, αλλά την ίδια ώρα, ποια είμαι εγώ που θα κρίνω για το τι κάνει ο καθένας στη ζωή του; Το όλο θέμα είναι πολύ θλιβερό και νομίζω ότι αν τα κορίτσια μπορούσαν να επιλέξουν, δεν θα επέλεγαν την πορνεία. Η έλλειψη υποστήριξης και επικοινωνίας είναι το πραγματικό πρόβλημα».


Από τον «Αγγλο ασθενή» στην Καμίλ Κλοντέλ
Είναι εμφανές ότι η δουλειά της Μπινός στη συγκεκριμένη ταινία την επηρέασε – και αυτό δεν συμβαίνει για πρώτη φορά στη 48χρονη ηθοποιό. Οι περισσότερες ηρωίδες που έχει υποδυθεί τη βοήθησαν να καταλάβει καλύτερα τον εαυτό της: «Οταν δούλευα στην ταινία «Country of my skull» στη Νότια Αφρική κατάλαβα από πρώτο χέρι τι συνέβαινε ανάμεσα στους μαύρους και στους λευκούς την περίοδο του απαρτχάιντ. Ενιωθα πραγματικά να αλλάζω. Ο πόνος ήταν ανυπόφορος».
Το ίδιο της συνέβη όταν κατάλαβε τι σημαίνει λαθρομετανάστης παίζοντας μια Βόσνια στην Αγγλία στην ταινία του Αντονι Μινγκέλα «Η διάρρηξη». Στην αναφορά του ονόματος του Μινγκέλα, η Μπινός σκύβει για λίγο το κεφάλι. «Η ανάμνησή του μου φέρνει δάκρυα» λέει για τον σκηνοθέτη που με τον «Αγγλο ασθενή» την οδήγησε στα Οσκαρ.
«Ορισμένες φορές λες «ναι» σε μια ταινία και δεν ξέρεις ακριβώς τον λόγο» λέει. «Κάτι από τον σκηνοθέτη σε έπεισε να παίξεις, κάτι από το σενάριο ή κάτι που βγαίνει από τα σωθικά σου. Το θέμα είναι πως οι λόγοι δεν είναι ξεκάθαροι. Και μόνον όταν η ταινία τελειώνει καταλαβαίνεις γιατί τη γύρισες».
Την περίοδο αυτής της συνέντευξης η Μπινός βρισκόταν στα γυρίσματα της τελευταίας ταινίας του Μπρούνο Ντιμόν με θέμα τον εγκλεισμό της Καμίλ Κλοντέλ στο ψυχιατρείο. «Παίζοντας την Καμίλ, αναπόφευκτα αντιμετωπίζω μια άλλη πλευρά της ανθρώπινης φύσης – και ναι, έχω επηρεαστεί. Αυτό που έχω καταλάβει, όμως, είναι ότι αν κάποιος δεν έχει τη βασική δομή της ανθρωπιάς, τότε δεν έχει και τη δυνατότητα να ωριμάσει. Πρέπει πάντα να έχεις τη διάθεση να καταλάβεις κάτι από τον απέναντί σου».



Το «ρίσκο» του αυνανισμού
Οταν στην κουβέντα προκύπτει το ρίσκο που ενδεχομένως πήρε παίζοντας στην αρκετά μεγάλης διάρκειας σκηνή αυνανισμού της στο «Elles», η Ζυλιέτ Μπινός χαμογελά. «Πάντα ήμουν τολμηρή» λέει, υπενθυμίζοντας μία από τις πρώτες ταινίες της, το «Ραντεβού» του Αντρέ Τεσινέ. Τότε, κοριτσάκι ακόμα, η Μπινός είχε εμφανιστεί σε πολλές γυμνές σκηνές.
«Στον κινηματογράφο τα πάντα είναι υποκριτική» λέει. «Αν αρχίσεις να σκέφτεσαι αν θα πρέπει να βγάλεις το σουτιέν σου ή όχι, το έχεις χάσει το παιχνίδι». Για την ίδια το κλειδί βρίσκεται στην απόφαση του ηθοποιού να εμπιστευθεί τον σκηνοθέτη. «Αυτή η εμπιστοσύνη θα πρέπει να είναι ολοκληρωτική. Γιατί δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάς ότι παίζεις για την ψυχή σου και όχι για τον φακό».


πότε & που:
Η ταινία «Elles» προβάλλεται στις αίθουσες από την περασμένη Πέμπτη

Αναδημοσιευσα Από Βημα

«Κόκκινη» βία-αντίποινα στην κατοχική Αθήνα,

«Κόκκινη» βία-αντίποινα στην κατοχική Αθήνα
Περίπολος της Εθνικής Πολιτοφυλακής στη λεωφ. Βασ. Κωνσταντίνου της Καισαριανής, Οκτώβριος 1944.


Γιάννης Ν. Μπασκόζος



Για πρώτη φορά μια ιστορική έρευνα για τη δράση της ΟΠΛΑ και του ένοπλου ΕΛΑΣ. Πώς η σύγκρουση αριστερών και δεξιών παραστρατιωτικών ομάδων διευκόλυνε την εκδήλωση των Δεκεμβριανών το 1944,


Οκτώβριος 1943. Ο γερμανός στρατιωτικός διοικητής της Αθήνας Βίλχελμ Σπάιντελ γνωστοποιεί στους Αθηναίους το κοστολόγιο αίματος: 50 Ελληνες για κάθε νεκρό Γερμανό, 10 για κάθε τραυματία. Στις «τιμές» περιλαμβάνονται και οι απώλειες των ανδρών των Ταγμάτων Ασφαλείας, της Χωροφυλακής και της Αστυνομίας Πόλεων. Ο ανώτατος αρχηγός των Ες-Ες και της Αστυνομίας Βάλτερ Σιμάναν με δήλωσή του θέτει υπό την προστασία του «όλους τους υγιώς σκεπτόμενους Ελληνες οι οποίοι, όπως και ο γερμανικός στρατός, αντιμετωπίζουν την κομμουνιστική τρομοκρατία και πολεμούν από κοινού για τις άσπιλες αξίες του ευρωπαϊκού και ελληνικού πολιτισμού». Λίγο μετά 29 κομμουνιστές οδηγούνται στον τοίχο των εκτελέσεων. Η απάντηση του ΚΚΕ είναι εξίσου σκληρή. Με ανακοίνωσή του προτρέπει: «Σκοτώνετε σαν παλιόσκυλα τους χαφιέδες άμα σας παρακολουθούν, άμα μπαίνουν στα σπίτια σας για έρευνα, άμα δοκιμάζουν να σας πιάσουν. Θανατώστε τους προστατευόμενους του Σιμάναν. Ξεκληρίστε το σόι των προδοτών». Ο πιο σκληρός εμφύλιος πόλεμος βρίσκεται στο απόγειό του.
Ο ιστορικός Ιάσων Χανδρινός, μαθητής του γνωστού ιστορικού Χάγκεν Φλάισερ, διερευνά ένα παρθένο ιστορικά πεδίο στη μελέτη του Το τιμωρό χέρι του λαού. Η δράση του ΕΛΑΣ και της ΟΠΛΑ στην κατεχόμενη πρωτεύουσα, 1942-1944 (εκδόσεις Θεμέλιο). Οπως υποστηρίζει, η ένοπλη δράση του ΕΛΑΣ και ιδίως της ΟΠΛΑ είναι μια μυθοποιημένη και δαιμονοποιημένη ιστορία. Η προσπάθεια τα τελευταία χρόνια για τη νομιμοποίηση ή απονομιμοποίηση προσώπων, ομάδων, κομμάτων και πολιτικών επιλογών γίνεται ακόμη κάτω από το βάρος μιας ιστορίας που «καίει», που καθόρισε την κοινωνική και πολιτική ζωή της χώρας στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα – και όχι με την αποστασιοποίηση που επιβάλλει η ιστορική έρευνα.
Ο συγγραφέας μάς δίνει κατ’ αρχάς το σκηνικό της εποχής. Στην κατοχική Αθήνα συντελούνται ραγδαίες κοινωνικές μετατοπίσεις καθώς κάτω από το καθεστώς της ανέχειας, της ανασφάλειας και της καθημερινότητας των εκτελέσεων σημειώνεται μια μετακίνηση των κοινωνικών στρωμάτων σε ριζοσπαστικότερες θέσεις. Σύμφωνα με την έρευνά του, τα βίαια γεγονότα στην Αθήνα ήταν «απότοκα ενός μαζικού εξοπλισμού κοινωνικών δυνάμεων που διατύπωναν σαφή εθνικοαπελευθερωτικά αιτήματα παρά οργανωμένο σχέδιο δράσης μιας δομικά βίαιης κομματικής ηγεσίας». Ο ένοπλος δωσιλογισμός στην πρωτεύουσα υπήρξε θεσμικός και αυτός προκάλεσε, κατά τον μελετητή, την έξαρση της «κόκκινης βίας». Σημειώνει όμως ότι «οι όροι δωσιλογισμός και Αντίσταση αποδεικνύονται ομιχλώδεις μέσα στην πολυσημία τους».
Τα γεγονότα δείχνουν ότι η αντιστασιακή δράση του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ στην Αθήνα ταυτίζεται περισσότερο με τον πόλεμο κατά των συνεργατών του κατακτητή παρά με τον ίδιο τον κατακτητή – η συνεργασία αυτή μπορεί να σημαίνει και «συνεργασία με τους συνεργάτες του». Αναμφίβολα, τα κριτήρια δεν ήταν τόσο «καθαρά», τόσο «έντιμα» όσο θα υπαγόρευαν οι κανόνες ενός καθαρού πολέμου με επακριβώς οριοθετημένα στρατόπεδα. Ο ΕΛΑΣ δεν δίσταζε να αποδώσει και «οικογενειακή» ή «ερωτική» ευθύνη για να καθαρίσει συγγενείς προδοτών ή πόρνες που πήγαιναν με τον κατακτητή.


Αν και το ΚΚΕ είχε ιδρύσει από το 1941 τον ΕΛΑΣ στην Αθήνα, εν τούτοις το χρονικό σημείο του περάσματος από τον ΕΛΑΣ στην ΟΠΛΑ γίνεται το φθινόπωρο του 1943, οπότε και περνάει από το «περιφρουρητικό» στο «τιμωρητικό» καθήκον. Στο βιβλίο δημοσιεύεται για πρώτη φορά προκήρυξη της ΟΠΛΑ (Νοέμβριος 1943) που βρίσκεται στα γερμανικά στρατιωτικά αρχεία και όπου αναφέρεται ότι «η ΟΠΛΑ είναι το τιμωρό χέρι του λαού που παλεύει για τη ζωή, τη λευτεριά, τη λαοκρατία».
Δεν θα μπορούσε κάποιος να κατανοήσει τη φονική ένταση της διαμάχης στην πρωτεύουσα αν δεν σημειώσει την καταλυτική παρουσία των Σωμάτων Ασφαλείας και της Ειδικής Ασφάλειας που συνέπρατταν με τα SS, όπως και τη δράση του Μηχανοκίνητου Τμήματος της Αστυνομίας Πόλεων (των διαβόητων Μπουραντάδων από τον αρχηγό τους Ν. Μπουραντά). Ηταν οι μηχανισμοί εμπροσθοφυλακής των Γερμανών που τροφοδοτούσαν τις φυλακές της πρωτεύουσας, τα γερμανικά εκτελεστικά αποσπάσματα και τα στρατόπεδα στο Γ΄Ράιχ.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσει το ΕΑΜ, χωρίς διακρίσεις, και τις «δοσιλογικές» οργανώσεις: Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωση (ΕΣΠΟ), Ενωση Φίλων Χίτλερ, Μπουντ, ΕΔΕΣ, Χ κ.ά. Το ΕΑΜ όμως συγκρούστηκε και με άλλες μικρές κατοχικές αθηναϊκές οργανώσεις χωρίς να κάνει τις απαραίτητες διακρίσεις, όπως η ΠΕΑΝ, η ΕΣΑΣ, η Εθνική Δράση, το Εθνικό Κομιτάτο, οι οποίες απέφευγαν συνειδητά να μπουν στη λογική του ολοκληρωτικού πολέμου διατηρώντας αποστάσεις τόσο από τους «αναρχοκουμμουνιστές» όσο και από τους «γερμανόδουλους Τσολιάδες». Για το ΕΑΜ και την ΟΠΛΑ οι οργανώσεις αυτές εντάσσονταν συλλήβδην στους «εθνοπροδότες».
Ο πιο σκληρός πόλεμος είναι πάντα αυτός μεταξύ των αδελφών ή των πρώην «αδελφών». Η πιο αμφιλεγόμενη δράση της ΟΠΛΑ ήταν ο πόλεμος με τους εξωμότες, όσους προσχώρησαν στις υπηρεσίες του κατακτητή, αλλά και όσους έφυγαν για ιδεολογικούς λόγους από τις τάξεις του ΚΚΕ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι προσχώρησαν στον εχθρό. Τέτοιες περιπτώσεις είναι οι εξοντώσεις των αρχειομαρξιστών (τροτσκιστών), μια διαμάχη που κρατούσε από τη δεκαετία του ’20, και κορυφαία και πιο γνωστή η δολοφονία του φοιτητή Κίτσου Μαλτέζου, που είχε αποχωρήσει από την ΟΚΝΕ, ο οποίος ήταν πολύ δημοφιλής στον πανεπιστημιακό χώρο και είχε προσχωρήσει στον Ενωτικό Σύνδεσμο Ανωτάτων Σχολών (ΕΣΑΣ).
Ο Ι. Χανδρινός αναφέρει αρκετά στοιχεία, γεγονότα, πρόσωπα, αριθμούς, πράξεις που δείχνουν ότι οι μάχες μεταξύ των δύο στρατοπέδων ήταν ανελέητες και σε πολλά πεδία – κάποια μάλιστα από αυτά θυμίζουν κινηματογραφικές ταινίες. Οπως όταν άντρες της ΟΠΛΑ Κοκκινιάς ντυμένοι με γερμανικές στολές, έχοντας μαζί τους και τον Βίλλυ, έναν γερμανό αυτομολήσαντα, απήγαγαν και δολοφόνησαν τον γιατρό Ιωσήφ Βαρδινογιάννη, αρχηγό του ΕΔΕΣ Πειραιά σε αντίποινα για το μπλόκο.
Εντυπωσιακή ήταν η διείσδυση του ΚΚΕ στον κατοχικό κρατικό μηχανισμό, η οποία έγινε φανερή όταν χωροφύλακες που ανήκαν στο ΕΑΜ μπήκαν με τις στολές τους στο Σωτηρία, αφόπλισαν τους συναδέλφους τους και απελευθέρωσαν 56 κρατούμενους κομμουνιστές. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πρώτοι εκτελεστές της ΟΠΛΑ προήλθαν από κομμουνιστές αστυνομικούς που επιφορτίστηκαν με την τιμωρία των «προδοτών». Βεβαίως και η Ειδική Ασφάλεια είχε τους δικούς της ανθρώπους στις γραμμές του ΚΚΕ. Ετσι, όχι σπάνια, μέλη και στελέχη του κόμματος εκτελέστηκαν ως συνεργάτες της Ασφάλειας με την υπόδειξη ενός ανώνυμου σημειώματος. Κυριαρχούσε κλίμα συνωμοσιολογίας, φόβου και απώλειας κάθε ανθρώπινου συναισθήματος. Ηταν κανονικός πόλεμος.
Ο συγγραφέας αναφερόμενος αναλυτικά σε αυτή την εποχή τονίζει ότι από ένα σημείο και μετά η σκληρότητα των αντιπαραθέσεων κατέστησε τα Δεκεμβριανά αναπόφευκτα, αφού η κατάσταση είχε ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Η αξία του βιβλίου έγκειται στο ότι ασχολείται για πρώτη φορά με ένα «καυτό» θέμα ανοίγοντας τον δρόμο για μια ερευνητική συνέχεια. Δεν υπάρχουν άλλες σχετικές έρευνες παρά μόνο λίγες προσωπικές μαρτυρίες και κατάλογοι θυμάτων στα νεκροτομεία. Ο συγγραφέας σημειώνει ότι ακόμη και σήμερα ένας πέπλος σιωπής απλώνεται πάνω σε όσους κάτι γνωρίζουν από εκείνη την εποχή.

Αναδημοσιευσα Από Βημα

Ο εμφύλιος για την Ιστορία,

Ο εμφύλιος για την Ιστορία

Μάρνυ Παπαματθαίου



Τρεις επιτροπές έχει συγκροτήσει το υπουργείο και οι δύο κόλλησαν στους… κύκλους,


«Ολοι οι μεταρρυθμιστές πρέπει να κάνουν χαρακίρι γιατί επί δύο χρόνια δεν κατόρθωσαν να αλλάξουν την ατζέντα στο θέμα της Ιστορίας…». Ο αφορισμός ανήκει στον καθηγητή Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Αντ. Λιάκο, ο οποίος απαντά αυθόρμητα – και σίγουρα οργισμένα – στο ερώτημα τι θα γίνει με τη διδασκαλία της Ιστορίας στα σχολεία. Γιατί ύστερα από δύο χρόνια και δύο διαφορετικές επιτροπές στο υπουργείο Παιδείας – ήδη συγκροτήθηκε και η τρίτη από τον νέο υπουργό κ. Γ. Μπαμπινιώτη – δεν έχουν καταρτιστεί ακόμα τα αναλυτικά προγράμματα για τη διδασκαλία του μαθήματος; Στον πολιτικό αγώνα που ξεκίνησε το 2007 για το θέμα, μία υπουργός (Μαριέττα Γιαννάκου) ηττήθηκε και μία πανεπιστημιακός (Μαρία Ρεπούση) είδε τη δουλειά της να αποσύρεται. Πέντε χρόνια μετά, το θέμα επανέρχεται, ταράζει ιστορικούς, προκαλεί ντιμπέιτ σε ακαδημαϊκό και κοινωνικό επίπεδο και γίνεται ξανά «προϊόν» που προεκλογικά… καίει.



«Οι μαθητές μισούν την Ιστορία και αυτή είναι η αλήθεια» λέει ο κ. Αντ. Λιάκος. «Είναι το πιο βαρετό μάθημα που υπάρχει. Ενώ απλώς πρέπει να γίνει ενδιαφέρον, ως σήμερα κανείς δεν το έχει καταφέρει. Η Ιστορία είναι ένα μάθημα που έχει χρηστικό χαρακτήρα» συνεχίζει.
Το θέμα της διδασκαλίας της Ιστορίας έχει προκαλέσει εμφύλιο τον τελευταίο χρόνο τόσο στο υπουργείο Παιδείας όσο και στον χώρο των ΑΕΙ. Ετσι, ενώ σε 188 νηπιαγωγεία, δημοτικά και γυμνάσια εφαρμόστηκε εφέτος το πιλοτικό πρόγραμμα των νέων αναλυτικών προγραμμάτων, στην Ιστορία το εγχείρημα δεν επιχειρήθηκε. Σχετική επιτροπή βέβαια συγκροτήθηκε, αλλά με πρόεδρο πολιτικό επιστήμονα και με μία πρόταση η οποία τελικά δεν υιοθετήθηκε. «Επέλεξαν πολιτικό επιστήμονα επειδή φοβήθηκαν, για άλλη μία φορά, τις αντιδράσεις των ακροδεξιών, ειδικά την περίοδο που διανύουμε» λέει στο «Βήμα» ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Παιδείας.


Από την Αννα στις… ελληνικές καλένδες
«Με το θέμα της Ιστορίας υπάρχει μια ευαισθησία και πρέπει στις αποφάσεις που θα ληφθούν να υπάρξει συναίνεση» λέει στο «Βήμα» ο κ. Χρ. Δούκας, αντιπρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και επικεφαλής των ομάδων εργασίας που επεξεργάστηκαν και προώθησαν τα νέα αναλυτικά προγράμματα στα σχολεία, για τα οποία – να σημειωθεί – δεν έχουν γραφτεί ακόμα νέα βιβλία. «Εκφράστηκαν διαφορετικές απόψεις για το θέμα, τα μέλη των επιτροπών δεν συμφώνησαν» αναφέρει.
Τα σενάρια για τη διδασκαλία της Ιστορίας τα τελευταία δύο χρόνια ήταν πολλά. Η αλλαγή των αναλυτικών προγραμμάτων ξεκίνησε από το δημοτικό και το γυμνάσιο. Πριν από ενάμιση χρόνο, επί υπουργίας της κυρίας Αννας Διαμαντοπούλου, συγκροτήθηκε επιτροπή επιστημόνων για τα νέα αναλυτικά προγράμματα. Πρόεδρος ορίστηκε – όπως προαναφέρθηκε – πολιτικός επιστήμονας και η σύνθεσή της ήταν επίσης πολιτικοκοινωνικού χαρακτήρα, χωρίς τη συμμετοχή εκπροσώπου των τμημάτων Ιστορίας των μεγαλυτέρων πανεπιστημίων της χώρας, Αθηνών και Θεσσαλονίκης.
Στην πρόταση που τελικά υποβλήθηκε, όπως αναφέρουν πηγές από το υπουργείο Παιδείας, εκφράστηκε η άποψη ότι η Ιστορία πρέπει να αντιμετωπιστεί ενιαία και όχι με μια κυκλική μορφή όπως ισχύει ως σήμερα. Δηλαδή η Αρχαία Ιστορία να διδάσκεται μόνο στην Δ’ Δημοτικού αναλυτικά και στη συνέχεια, στο γυμνάσιο, ο μαθητής να εμβαθύνει κυρίως στη Νεότερη Ιστορία (18ου και 19ου αιώνα), «επιστρέφοντας» στην Αρχαία και Βυζαντινή μόνο θεματικά και μέσα από επεισόδια και παραπομπές στη Νεότερη.
Σήμερα διδάσκεται Αρχαία, Βυζαντινή και Νεότερη Ιστορία σε διαφορετικούς κύκλους στο δημοτικό, στο γυμνάσιο και στο λύκειο. Με τη νέα πρόταση, οι μαθητές θα έκαναν στην Δ’ Δημοτικού Αρχαία Ιστορία, στην Ε’ Βυζαντινή και Μεσαιωνική και στη Στ’ και στο Γυμνάσιο κυρίως Νεότερη. Η πρόταση αυτή ωστόσο προκάλεσε αντιδράσεις. Οι δύο σύμβουλοι του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου διαφώνησαν και διαχώρισαν τη θέση τους, η υπουργός Παιδείας το έλαβε υπόψη και το πρόγραμμα δεν προχώρησε.
«Δεν ιεραρχώ τι πρέπει να διδάσκεται πιο πολύ και τι λιγότερο» λέει σχετικά ο κ. Λιάκος. «Η Αρχαία Ιστορία υπάρχει για να μάθουμε τις βασικές αρχές και η Νεότερη για να δούμε πώς προχωράει ο πολιτισμός μας και πού βαδίζουμε. Η επιτροπή που συγκροτήθηκε έκανε μια επιστημονική δουλειά επιεικώς σωστή, θα της έβαζα «λίαν καλώς». Ωστόσο εκείνο που έπρεπε να γίνει είναι να συγκεντρωθούν έλληνες και ξένοι εμπειρογνώμονες, να κάνουν μια τεκμηριωμένη έκθεση για τη διδασκαλία του μαθήματος και αυτή να προωθηθεί πέρα από άλλες σκοπιμότητες» προσθέτει.
Μετά την άκαρπη πρώτη προσπάθεια, στο υπουργείο Παιδείας συγκροτήθηκε νέα επιτροπή. Και πάλι αγνοήθηκαν τα Πανεπιστήμια Αθηνών και Θεσσαλονίκης. Και πάλι η επιτροπή διχάστηκε.
Τελικά ο νέος υπουργός Παιδείας κ. Γ. Μπαμπινιώτης συγκρότησε τρίτη επιτροπή, διευρυμένη αυτή τη φορά και με τα Τμήματα Ιστορίας των μεγάλων πανεπιστημίων, προκειμένου να συνταχθεί το αναλυτικό πρόγραμμα διδασκαλίας της Ιστορίας από το νηπιαγωγείο ως το λύκειο. Στην επιτροπή συμμετέχουν μεταξύ άλλων οι κυρίες Αναστασία Παπαδία-Λάλα από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, Χριστίνα Κουλούρη από το Πάντειο Πανεπιστήμιο, οι κκ. Ιάκωβος Μιχαηλίδης από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Πολυμέρης Βόγλης από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Χρήστος Σταυράκος από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.


Θύμα των αντιδράσεων
«Δύο φορές συγκροτήθηκε από το υπουργείο Παιδείας επιτροπή για τα αναλυτικά προγράμματα στην Ιστορία και τις δύο έλειπε το Πανεπιστήμιο Αθηνών» δηλώνει στο «Βήμα» η καθηγήτρια του Τμήματος κυρία Μαρία Ευθυμίου. «Είναι απερίγραπτο αυτό που έγινε. Αγνοήθηκαν επιστήμονες τεράστιου κύρους διεθνώς προκειμένου να επιλεγούν άλλα πρόσωπα. Πρόκειται για μια παρέα που κάνει ό,τι θέλει; Το θέμα της διδασκαλίας της Ιστορίας στα σχολεία είναι τεράστιο και πρέπει να αξιολογηθεί από ιστορικούς που διδάσκουν καθημερινά εκατοντάδες άτομα και έχουν εμπειρία και αναγνωρισμένη επιστημονική αξία».
«Γνωρίζω τη δουλειά που έκανε η επιτροπή και πιστεύω ότι πρόκειται για αξιόλογη» δηλώνει σχετικά η κυρία Εφη Γαζή, επίκουρη καθηγήτρια Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. «Νομίζω ότι οι επιστήμονες που συμμετείχαν έριξαν βάρος σε άξονες ιστορικής γνώσης σχετικούς με το πολλαπλό εγχειρίδιο στην Ιστορία, την επαφή με ποικιλία ιστορικών πηγών, τη διευρυμένη οπτική γωνία πάνω στα ιστορικά γεγονότα. Πιστεύω ότι αυτή η δουλειά θα έπρεπε να αξιοποιηθεί» προσθέτει η κυρία Γαζή.


Νέο βιβλίο στη Στ΄ Δημοτικού
Τέλος(;) της περιπέτειας
Tο βιβλίο του της Ιστορίας, που συντάχθηκε από ομάδα καθηγητών με επικεφαλής τον καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Ι. Κολιόπουλο, θα διδαχθούν τελικά οι μαθητές της Στ’ Δημοτικού. Πρόκειται για το βιβλίο «Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου».
«Στην Ελλάδα η αλλαγή των σχολικών βιβλίων Ιστορίας έχει καταντήσει μια απίστευτη περιπέτεια πάνω στην οποία παίζονται πολιτικά και κομματικά παιχνίδια» λέει σχετικά η κυρία Μαρία Ρεπούση. «Νομίζω ότι είναι καιρός να αφήσουμε ήσυχη τη σχολική ιστορία να ακολουθήσει και αυτή τον δρόμο της προόδου, όπως και το ελληνικό σχολείο. Να πάψουμε να καλλιεργούμε φοβικά αισθήματα που κρατούν εγκλωβισμένη τη σχολική ιστορία στα σχήματα του παρελθόντος. Δεν υπάρχουν ανθέλληνες που γράφουν τα βιβλία των παιδιών τους. Επιστήμονες είναι με διαφορετικές ίσως απόψεις και με πιθανές αστοχίες αλλά έλληνες πολίτες που αγαπούν την πατρίδα τους» συνεχίζει.
«Τα σχολικά βιβλία πρέπει να αλλάζουν συχνά. Νέα δεδομένα έρχονται συχνά στο φως για το πώς τα παιδιά μαθαίνουν» καταλήγει.


Αναδημοσιευσα Από Βημα

Ορυχεία στο Διάστημα,

Ορυχεία στο Διάστημα
Πιστός στο «αργοναυτικό ριζικό του», ο Παναγιώτης Διαμαντής έπεισε τους νεόπλουτους του πλανήτη να χρηματοδοτήσουν βραχορουφήχτρες εκμετάλλευσης των αστεροειδών.


Τάσος Καφαντάρης



Τα πιο ηχηρά ονόματα επενδυτών του πλανήτη συνασπίζονται για την πιο τρελλή επένδυση: ορυχεία σπάνιων μετάλλων σε αστεροειδείς!,


Δεν είχε ακόμη καταλαγιάσει ο απόηχος του άρθρου μας για το πιθανολογούμενο κατόρθωμα των Μινωιτών να φτάσουν στην Αμερική ψάχνοντας για πηγές μεταλλευμάτων (βλ. http://www.tovima.gr/science/article/?aid=452189&h1=true) όταν ένας σύγχρονος Ελληνας «τρέλανε» το Διαδίκτυο με ένα ακόμη πιο μεγαλεπήβολο σχέδιο: να ξεζουμίσει τους αστεροειδείς του ηλιακού μας συστήματος από τα πολύτιμα μέταλλά τους!

Είναι ένα όνειρο τρελό, όνειρο απατηλό; Θα το έλεγε εύκολα κανείς, αν γύρω του δεν συσπειρώνονταν κάποιοι από τους πιο επιτυχημένους επιχειρηματίες του πλανήτη, με πακτωλό δολαρίων για την επένδυση. Και έπειτα, αν είναι να πετύχει κάτι το τόσο τρελό, τι πιο λογικό να ξεκινήσει από το όνειρο ενός «ασυμμάζευτου» Ελληνα;

Εμπρός, για το διαστημικό Ελντοράντο

Την Κυριακή του Πάσχα το ετήσιο πέρασμα των Λυριδών αναμενόταν να ανάψει αρκετά «κεράκια» στον νυχτερινό ουρανό. Εντυπωσιακά αλλά ακίνδυνα, όπως συνηθίζει να είναι αυτή η βροχή μετεωριτών. Αντ’ αυτού όμως οι κάτοικοι της Νεβάδας και της Καλιφόρνιας κατατρόμαξαν από μια εκκωφαντική έκρηξη και μια πύρινη φωτοβολίδα που  επακολούθησε. Πολλοί θυμήθηκαν την ταινία «Αρμαγεδδών» και την άσβεστη απειλή να χτυπήσει ένας αστεροειδής τη Γη. Οι επιστήμονες της NASA δήλωσαν πως η έκρηξη είχε την ισχύ ενός τετάρτου  της ατομικής βόμβας που έπεσε στη Χιροσίμα, αλλά ευτυχώς ο υπαίτιος – που ήταν μετεωρίτης μεγέθους τζιπ – διαλύθηκε στην ατμόσφαιρα, σε ύψος 10-20 χιλιομέτρων.

Δύο ημέρες μετά ένας Ελληνοαμερικανός παρουσίασε στους εκπροσώπους του Τύπου την παταγώδη αντιστροφή αυτού του τρόμου: Η εταιρεία που μόλις ίδρυσε, η Planetary Resources Inc. (www.planetaryresources.com), σκοπεύει να εκτοξεύει «βραχορουφήχτρες» που θα συλλαμβάνουν αστεροειδείς, θα τους αδειάζει στη Σελήνη και θα αποσπά από αυτούς μέταλλα δυσεύρετα στη Γη. Μέταλλα όπως η πλατίνα και τα ξαδέλφια της (παλλάδιο, ρουθήνιο, όσμιο, ιρίδιο, ρόδιο…), τα οποία είναι απαραίτητα στη βιομηχανία ηλεκτρονικών και ιατρικών συσκευών, αλλά η σπανιότητά τους κρατά το κόστος παραγωγής υψηλό. Το κίνητρο λοιπόν του εγχειρήματος είναι σαφές, αν σκεφθούμε ότι ένας αστεροειδής διαμέτρου μόλις 500 μέτρων εμπεριέχει όλη την πλατίνα που έχουμε εξορύξει ως σήμερα από τον πλανήτη μας. Ωστόσο πόσο εφικτό είναι ως εγχείρημα;

Το σχέδιο της κατάκτησης

Τεχνολογικά το σενάριο της εταιρείας προδιαγράφει τα εξής βήματα: Στα πρώτα δύο χρόνια θα κατασκευάσει και θα εκτοξεύσει το δορυφορικό τηλεσκόπιο Leo, το οποίο θα παρακολουθεί τους 8.900 γνωστούς αστεροειδείς που βρίσκονται σε τροχιά κοντά στη Γη και θα χαρτογραφήσει τους όποιους άλλους παραμένουν ακόμη μη εντοπισμένοι. Επειτα, και μέσα στην πενταετία από σήμερα, θα αναπτύξει δύο σειρές ρομποτικών δορυφόρων, οι οποίοι θα αναλάβουν την τηλεπισκόπηση των αστεροειδών και τον εντοπισμό των αποθεμάτων πολύτιμων μετάλλων που έχει καθένας από αυτούς. Οι λεγόμενοι Arkyd Series 200 – Interceptor θα είναι η σειρά που θα αναλάβει τους κοντινούς αστεροειδείς, ενώ οι Arkyd Series 300 – Rendezvous Prospector θα έχουν επικοινωνιακό εξοπλισμό ακτίνων λέιζερ, ώστε να αναλάβουν απομακρυσμένους αστεροειδείς. Τέλος, στη φάση που έχει ορίζοντα το 2025, θα έχει ολοκληρωθεί η ανάπτυξη εξορυκτικής τεχνολογίας στη Σελήνη, ώστε να επιτελείται εκεί το έργο της εκμετάλλευσης (κυριολεκτικά). Σημειωτέον ότι τόσο για τις ανάγκες σε καύσιμα υδρογόνου και οξυγόνου όσο και για άμεση εμπορία τα ρομποτάκια της εταιρείας θα εντοπίζουν και θα αντλούν κάθε απόθεμα νερού που θα βρίσκουν στους αστεροειδείς.

 

Το ευφάνταστο αυτό σχέδιο θα αντιμετωπιζόταν τουλάχιστον με ειρωνικά μειδιάματα, ιδίως όταν ανακοινώνεται από μια εταιρεία που δεν αριθμεί πάνω από 20 άτομα προσωπικό. Ωστόσο αντιμετωπίστηκε από τον διεθνή Τύπο με ενδιαφέρον που έφτανε την έξαψη, λόγω του ειδικού βάρους των συντελεστών της: Ο ιδρυτής και οραματιστής της είναι ο Peter Diamandis (Παναγιώτης Διαμαντής, βλ. http://www.tovima.gr/science/article/?aid=190099), o άνθρωπος που έκανε τις ιδιωτικές πτήσεις στο Διάστημα πραγματικότητα. Συνιδρυτής ο αεροναυπηγός με τον οποίο έστησε την εταιρεία διαστημικών ταξιδιών Space Adventures, ο Eric Anderson. Διευθυντές δύο από τους τεχνικούς της NASA που έστησαν τον Mars Rover στον Αρη, ο Chris Lewincki και ο Chris Voorhees. Στο επιτελείο συμβούλων συναντάμε από τον γνωστό σκηνοθέτη και εξερευνητή των βυθών James Cameron ως μια αστροφυσικό καθηγήτρια του ΜΙΤ, έναν αστροναύτη, έναν επιτελή της NASA, έναν πρώην τεχνικό διευθυντή της Microsoft και έναν απόστρατο αρχηγό της αεροπορίας.

 

Οσο για τους χρηματοδότες της νεοσύστατης εταιρείας… εκεί είναι που όλοι «ζαλίστηκαν»: από την τριανδρία της Google (Eric Schmidt, Larry Page, K. Ram Shiram) και τoν πολυεκατομμυριούχο Ross Perot Jr. ως και τον πρώην επικεφαλής της Goldman Sachs που διετέλεσε και υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ, John Whitehead! Επίσης, ο Διαμαντής προανήγγειλε τη συμμετοχή επενδυτών όπως ο Richard Branson της Virgin, o Jeff Bezos της Amazon, ο Paul Allen της Microsoft και ο Elon Musk της Tesla Motors. Αρα το ότι η απαγωγή ενός αστεροειδούς 500 τόνων και η μεταφορά του στην τροχιά της Σελήνης εκτιμάται να κοστίζει 2,6 δισ. δολάρια… δεν συνιστά «επενδυτικό πρόβλημα».

Κουρσάρος ή Κολόμβος;

Στην αναγγελία του εγχειρήματος δεν αντέδρασαν όλοι θετικά. Για παράδειγμα, ο καθηγητής Πλανητικών Επιστημών του ΜΙΤ και ειδήμων των αστεροειδών, Richard Binzel, είπε ότι συμφωνεί μεν με τη δυνατότητα εξόρυξης, αλλά θεωρεί ότι τεχνολογικά ίσως απαιτηθούν δεκαετίες ολόκληρες προτού καρποφορήσει η προσπάθεια. Από την άλλη πλευρά, ο γνωστός φυσικός Michio Kaku εξέφρασε στο κανάλι ABC την πεποίθησή του ότι η Planetary Resources έχει το σωστό μείγμα «τρέλας και ιδιοφυΐας» για να επιτελέσει το έργο, τόσο τεχνολογικά όσο και χρηματοδοτικά.

Εξετάζοντας το θέμα πιο μακροσκοπικά – και θεωρώντας, έστω, ότι είναι εφικτό ως επένδυση – δεν μπορεί να αποφύγει κανείς το ζύγισμα της κίνησης σε ιστορικό πλαίσιο: από τη μια, έχουμε τον ριζοσπαστισμό της εκκίνησης μιας «κούρσας χρυσού» από ιδιώτες, μιας κούρσας που πολύ θυμίζει (και φοβίζει) τους κουρσάρους που λυμαίνονταν παλιά τις αφύλαχτες θάλασσες, ή τη βρετανική «Εταιρεία των Ανατολικών Ινδιών». Θα μας φέρνουν αυτοί οι διαστημικοί Μινωίτες το «μάννα εξ ουρανού» χωρίς τις γνωστές παρενέργειες της απληστίας; Και ύστερα, ακόμη πιο μακροσκοπικά, πώς να αποφύγεις τους συνειρμούς με την «ανακύκλωση της κεφαλαιοκρατίας»; Οταν η Ευρώπη της Γαλλικής Επανάστασης πλημμύρισε αρχικά από εξεγερμένους κολίγους και, κατοπινά, από τους εξαθλιωμένους των ναπολεόντειων πολέμων, η εύρεση χρυσού στην Καλιφόρνια και στην Αλάσκα λειτούργησε εκτονωτικά για το σύστημα. Είναι η εκμετάλλευση του Διαστήματος η αρχή της εφαρμογής της ίδιας συνταγής;

 

Ο Robert Zubrin, o πρόεδρος του Mars Foundation που ονειρεύεται αποικία στον Αρη (http://marshome.org), δεν έχει τέτοιους ενδοιασμούς. Γι’ αυτόν, ο Παναγιώτης Διαμαντής είναι η ενσάρκωση του πρωταγωνιστή του μυθιστορήματος  «Ο άνθρωπος που πούλησε το Φεγγάρι» του Robert Heinlein. Οπως λέει, «ο Διαμαντής δεν κάνει ό,τι κάνει από απληστία. Είναι σαν τον Κολόμβο που έπεισε τον Φερδινάνδο και την Ισαβέλλα για έναν νέο δρόμο μπαχαρικών από την Ινδία. Στην πραγματικότητα, νομίζω ότι απλά τον ένοιαζε να κάνει το ταξίδι. Και ο Διαμαντής ανοίγει τα σύνορα του Διαστήματος γιατί απλά θέλει να ταξιδέψει εκεί».

 

Οπως ακριβώς το είχε λογιάσει ο έρμος ο Καβάφης:

«Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος (…) Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε. Ετσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα, ήδη θα το κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν».



Αναδημοσιευσα Από Βημα

Ετικετοσύννεφο