Just another WordPress.com site

Archive for the ‘Γνωμη’ Category

Γιοάν Σαπουτό: Η παραχάραξη της αρχαιότητας από τους ναζί,

Γιοάν Σαπουτό: Η παραχάραξη της αρχαιότητας από τους ναζί

Το νεοκλασικιστικό γλυπτό «Προμηθέας» του Αρνο Μπρέκερ, του γλύπτη-εκφραστή των ιδεωδών του Χίτλερ για την τέχνη και την αρχαιοελληνική εκδοχή της σωματικής ρώμης,
Μάρκος Καρασαρίνης  

Ο λέκτορας στο Πανεπιστήμιο της Γκρενόμπλ μιλάει στο «Βήμα» για την οικειοποίηση της αρχαιότητας από τον εθνικοσοσιαλισμό και την επικαιρότητα της μελέτης του ιδεολογικού λόγου των ναζί εξαιτίας της ανόδου της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη,

Προκειμένου να νομιμοποιήσουν την υπεροχή της γερμανικής φυλής οι ναζί μετά την άνοδό τους στην εξουσία επέβαλαν μια διαστρεβλωμένη ανάγνωση των αρχαίων χρόνων.

Οι αρχαίοι Ελληνες ήταν Γερμανοί. Ο Πλάτωνας άριος φιλόσοφος. Η κλασική Αθήνα παρηκμασμένη εξαιτίας της επιμειξίας με κατώτερους λαούς. «Ο εθνικοσοσιαλισμός και η αρχαιότητα» αποτελεί ένα εξαιρετικά επίκαιρο βιβλίο που καταγράφει την ικανότητα του ναζισμού να «αλέθει» μέσω ψευδοεπιστημονικών θεωριών και φυλετικών φληναφημάτων ολόκληρες περιόδους, να διαστρεβλώνει την πολιτεία και τις ιδέες ιστορικών προσωπικοτήτων και να ιδιοποιείται για τη δική του ρατσιστική χρήση το ελληνικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Ο 34χρονος συγγραφέας του, λέκτωρ Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Γκρενόμπλ και μελετητής του ναζισμού Γιοάν Σαπουτό μάς μιλάει για τις χρήσεις της αρχαιότητας και την ανακατασκευή της κατ’ εικόνα και ομοίωση των χιτλερικών προτύπων.

Πώς συμβιβάζεται η εικόνα των ναζί που καίνε βιβλία με τους ναζί που επιζητούν να εντάξουν στην κοσμοθεωρία τους την κλασική αρχαιότητα;
«Είναι γεγονός ότι το πρώτο πράγμα που περνά από το μυαλό μας όταν μιλάμε για τους ναζί είναι η εικόνα βιβλίων που καίγονται σε πυρές και ανθρώπων αφοσιωμένων στην καταστροφή της ευρωπαϊκής κουλτούρας. Αυτό αληθεύει φυσικά. Οι εθνικοσοσιαλιστές τη θεωρούσαν βλαπτική για τη βόρεια φυλή, της οποίας υποτίθεται ο πολιτισμός κυριαρχούσε στο παρελθόν και σε αυτόν θα έπρεπε να επιστρέψουμε. Οι φυλές, βλέπετε, είχαν υποστεί επιμειξία, είχαν μολυνθεί πολιτισμικά και έπρεπε πλέον να αποκαθαρθούν: ο εξαγνισμός θα πραγματοποιούνταν με την επιστροφή στη γερμανική προϊστορία και την κλασική αρχαιότητα».

Γιατί χρειάζονταν οι ναζί την κλασική αρχαιότητα;
«Εκείνο που έλεγαν οι ναζί ήταν ότι οι Ελληνες και οι Ρωμαίοι ήταν Γερμανοί. Και κάθε πολιτισμός που είχε εμφανιστεί ποτέ, οτιδήποτε άξιο λόγου, αποτελούσε εκδήλωση της ιδιοφυΐας της γερμανικής φυλής. Ο Βάλτερ Νταρέ, σημαίνων SS και μετέπειτα υπουργός Γεωργίας, υποστήριζε ότι ως και ο Κομφούκιος ήταν Γερμανός! Η ιδιοποίηση του ελληνικού και ρωμαϊκού παρελθόντος τους επέτρεπε να ισχυρίζονται: «Βλέπετε, οι δικοί μας πρόγονοι δεν ήταν βάρβαροι ή άγριοι, υπήρξαν οι εμπνευστές των μεγαλύτερων δημιουργημάτων της ανθρωπότητας». Η ίδια αρχή, το απαράγραπτο αξίωμα πως οτιδήποτε αξιόλογο, ευγενές και ωραίο αποτελεί δημιουργία του βόρειου πνεύματος, υπαγορεύει ότι ασφαλώς οι Πυραμίδες ή η κομφουκιανή φιλοσοφία αποτελούν πτυχές αυτής της ιδιοφυΐας».

Πώς αυτές οι ψευδοεπιστημονικές απόψεις υποκατέστησαν την ιστορική έρευνα;
«Πολλοί γερμανοί ιστορικοί ταυτίστηκαν στη δεκαετία του 1930 με τις εθνικοσοσιαλιστικές θεωρίες για δύο λόγους: ο ένας ήταν επαγγελματικός και καιροσκοπικός, ο άλλος ότι παρόμοιες υποθέσεις κυκλοφορούσαν στον γερμανικό ακαδημαϊκό χώρο από τον 19ο αιώνα. Μιλώ εδώ για τη θέση ότι η κοιτίδα των ινδοευρωπαϊκών φυλών δεν είναι στην πραγματικότητα η Ινδία, αλλά η Γερμανία. Με την άνοδο των ναζί στην εξουσία η υπόθεση μεταβάλλεται σε επίσημη αλήθεια – χωρίς αποδείξεις, φυσικά. Οι ναζί δημιουργούν μόνοι τους αποδείξεις: τα ευρήματα, για παράδειγμα, αρχαιολόγων στην αρχαία Ολυμπία σχετικά με τη δομή των αρχαιοελληνικών ναών συγκρίνονται με αντίστοιχα αγροκτημάτων στο Σλέσβιγκ-Χόλσταϊν του 19ου αιώνα και από την ομοιότητα των κατόψεων συμπεραίνεται ότι αμφότερα αποτελούν έργα της ίδιας φυλής! Πρόκειται για φαύλο κύκλο, όπου πρώτα θέτεις το συμπέρασμα στο οποίο επιθυμείς να καταλήξεις και στη συνέχεια επιλέγεις τις αποδείξεις που ταιριάζουν – το ακριβώς αντίθετο της επιστημονικής διαδικασίας».

Τι ακριβώς νομιμοποιούσε η κλασική αρχαιότητα, όπως χρησιμοποιήθηκε από τον ναζισμό;
«Η πρώτη χρήση της κλασικής αρχαιότητας ήταν η επιβεβαίωση του μεγαλείου του γερμανικού πολιτισμού. Η δεύτερη απενοχοποιούσε τη μίμηση των αρχαίων προτύπων, καθώς στη Γερμανία ήδη από τον 18ο αιώνα οι αρχαιοελληνικές και ρωμαϊκές σπουδές είχαν κυρίαρχη θέση τόσο στη μέση εκπαίδευση όσο και στο πανεπιστήμιο, κάτι που προξενούσε αντιδράσεις σε μια μερίδα του πληθυσμού. Η τρίτη αποτελούσε ένα είδος προειδοποίησης για το παρόν: υπέροχοι πολιτισμοί, οι οποίοι όμως είχαν εξαφανιστεί και τα αίτια της παρακμής τους έπρεπε να αποβούν μάθημα για τους Γερμανούς του 20ού αιώνα».

Μάθημα ως προς τι; Ποια ήταν, με άλλα λόγια, η προειδοποίηση της Ιστορίας αναφορικά με τη σύγχρονη Γερμανία;
«Ο κίνδυνος, αλλά και το δίδαγμα, παράλληλα, ήταν ότι η ουσία της Ιστορίας δεν είναι τίποτε άλλο παρά η πάλη μεταξύ των φυλών. Η βόρεια φυλή των Ελλήνων αντιμετώπισε τους Ασιάτες, εν μέρει Σημίτες, Πέρσες, και οι Μηδικοί Πόλεμοι ήταν στην πραγματικότητα φυλετικές συγκρούσεις, όπως και η αντιπαλότητα μεταξύ Ρώμης και Καρχηδόνας».

Αν η στρατοκρατική Σπάρτη υπήρξε το ιδανικό των ναζί, πώς έβλεπαν την κλασική Αθήνα;
«Η κλασική Αθήνα για τους ναζί αποτελούσε ένα διαφορετικό στάδιο της Ιστορίας. Η Αθήνα θεωρούνταν αρχικά όμοια με τη Σπάρτη, τόσο ως φυλή όσο και ως πολίτευμα, καθότι αριστοκρατική. Αργότερα όμως η Αθήνα υπονομεύτηκε από τη μετανάστευση και καταστράφηκε από την επιμειξία του αίματος, με αποτέλεσμα μετά τον Πλάτωνα, τον 4ο αιώνα π.Χ., να είναι καταδικασμένη και ήδη νεκρή από φυλετική άποψη».

Μιλώντας για τον Πλάτωνα, πώς παρουσιάζονται οι αρχαίοι φιλόσοφοι από ναζιστική σκοπιά;
«Η αντιμετώπιση των φιλοσόφων είναι ένα πολύ ενδιαφέρον ζήτημα. Ο Πλάτων ήταν ένας καθαρόαιμος βόρειος φιλόσοφος, ξανθός, γαλανομάτης, οπαδός της αριστοκρατίας, αντίπαλος της δημοκρατίας, υπέρ του διαχωρισμού των λαών: για τους ναζί αποτελούσε θιασώτη της Σπάρτης, πολέμιο της παρακμής και του βιολογικού εκφυλισμού. Ο Σωκράτης, αντίθετα, ήταν Ασιάτης, οπαδός του ατομικισμού σε αντίθεση με τον Πλάτωνα, τον θιασώτη της κοινότητας του όλου. Και ο Αριστοτέλης ήταν ένας στοχαστής της εποχής της παρακμής. Ωστόσο, ακόμη πιο παρακμιακοί θεωρούνταν οι Στωικοί, επειδή υποστήριζαν τον καθολικό λόγο, την καθολική πόλη, την ανθρωπότητα – κάτι φρικτό για τους ναζί εφόσον άνοιγε τις πύλες για μια παγκόσμια επιμειξία του ανθρώπινου είδους».

Στο βιβλίο σας βλέπει κανείς εσωτερικές έριδες στους κύκλους των εθνικοσοσιαλιστών με «γερμανομανείς ναζί» που επιθυμούν τον περιορισμό των κλασικών σπουδών στην εκπαίδευση και «ουμανιστές ναζί» να τις υπερασπίζονται.
«Την υπεράσπιση των κλασικών ανθρωπιστικών σπουδών ανέλαβαν ναζί και μη ναζί ενάντια στους «γερμανομανείς ναζί». Οι «ουμανιστές ναζί», τώρα, είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση, γιατί ο ουμανισμός τους ορίζεται με ρατσιστικούς όρους: «Είμαστε ουμανιστές γιατί η ανθρωπότητα πλέον είμαστε εμείς• τελεία». Οι ξένοι, οι Σλάβοι, οι Ασιάτες, οι εβραίοι, αποκλείονται από αυτήν. Αν ορίσεις με αυτό τον τρόπο την ανθρωπότητα φυσικά είσαι ουμανιστής, γιατί ο ουμανισμός γίνεται πλέον η έκφραση του ναζιστικού πιστεύω».

«Θέλουν να μοιάσουν σε εκείνους που θα τους περιφρονούσαν»

Επηρεάζει η οπτική της κλασικής αρχαιότητας τη γερμανική κατοχή της Ελλάδας μετά το 1941;
«Η γερμανική κατοχή της Ελλάδας είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι υπήρξε ιδιαίτερα σκληρή, κτηνώδης. Αυτό είχε να κάνει οπωσδήποτε με λόγους ασφαλείας από την πλευρά των Γερμανών, ωστόσο εικάζω προσωπικά και με την απογοήτευση για τον λαό που συναντούν: δεν υπάρχουν οι ξανθοί γαλανομάτηδες των σχολικών βιβλίων αλλά μελαχρινοί άνθρωποι με σκούρα μάτια – «αυτοί είναι Αραβες» γράφουν στις εφημερίδες. Τα SS αναγκάζονται να στείλουν ανθρωπολόγους στη Λακωνία για να βρουν αποδείξεις αν υφίσταται ακόμη η Βόρεια φυλή στην Ελλάδα. Και όταν ανακαλύπτουν χωρικούς με γαλανά μάτια σε χωριά έξω από τη Σπάρτη τους κάνουν άρθρο στο περιοδικό των SS ως τα απομεινάρια των Αρίων. Αλλά οι σύγχρονοι Ελληνες γενικά είναι φυλετικά άξιοι περιφρόνησης, εξ ου και η σκληρότητα απέναντί τους».

Γιατί είναι επίκαιρη σήμερα η μελέτη του ιδεολογικού λόγου των ναζί;
«Εξαιτίας της ανόδου της άκρας Δεξιάς, για την οποία ανησυχώ, όπως και όλοι οι υπόλοιποι στην Ευρώπη, στον κόσμο. Το πρόβλημα είναι το ίδιο στην Ελλάδα, στη Γαλλία, στην Αυστρία, στο Βέλγιο, στη Γερμανία. Το ενδιαφέρον με τη Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα, το κόμμα με τη νεοναζιστική μίμηση της σβάστικας για σύμβολο και τις ομοιότητες με τη νεοναζιστική βία, είναι ότι αποτελείται προφανώς από ανίδεους: οι ναζί θα τους περιφρονούσαν, θα τους θεωρούσαν ανάξιους φυλετικά και πιθανότατα θα τους σκότωναν. Είναι ειρωνικό κάποιοι να θέλουν να μοιάσουν ακριβώς σε εκείνους που θα τους περιφρονούσαν».

Αναδημοσιευσα Από Βημα
Advertisements

Πώς θα προλάβουμε μια ανθρωπιστική καταστροφή,

Πώς θα προλάβουμε μια ανθρωπιστική καταστροφή

Linda Geddes  



Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ανθρωπιστική κρίση, τα μαθήματα από άλλες περιπτώσεις οικονομικής κατάρρευσης είναι χρήσιμα,

Κάθε πρωί στο κέντρο της Αθήνας, έξω από την κλινική των Γιατρών του Κόσμου, σχηματίζεται ουρά. Σε αυτήν στέκονται μετανάστες από το Αφγανιστάν και την Αλγερία, Ρομά, άστεγοι, καθώς και ολοένα και περισσότεροι Ελληνες οι οποίοι έχοντας χάσει τη δουλειά τους και την κοινωνική τους ασφάλιση δεν έχουν πού αλλού να στραφούν για να λάβουν βασική ιατρική φροντίδα.

Πριν από μερικές ημέρες στην ουρά έξω από την κλινική βρίσκονταν παιδιά που έπρεπε να υποβληθούν σε εμβολιασμούς ρουτίνας για την πολιομυελίτιδα. Μια έγκυος γυναίκα περίμενε δίπλα σε έναν ηλικιωμένο άνδρα με καρδιολογικά προβλήματα, ο οποίος δεν είχε να πληρώσει τα απαραίτητα για τη ζωή του φάρμακα. «Δύο χρόνια πριν οι άνθρωποι αυτοί είχαν μια φυσιολογική ζωή» αναφέρει ο Νικήτας Κανάκης, πρόεδρος των Γιατρών του Κόσμου – η οργάνωση διαθέτει τέσσερις τέτοιες κλινικές σε ολόκληρη τη χώρα.

Ασχέτως του αν η Ελλάδα βγει από το ευρώ, η οικονομική δυσχέρεια στη χώρα φαίνεται ότι θα ενταθεί στο κοντινό μέλλον. Και καθώς οι περικοπές στη χρηματοδότηση έχουν αντίκτυπο στις υπηρεσίες υγείας, ορισμένοι προβλέπουν μια ανθρωπιστική κρίση. «Το σύστημα βρίσκεται στα όριά του» λέει ο κ. Κανάκης. «Κάθε μέρα αυξάνονται τα άτομα που ζητούν βοήθεια».

Οι προηγούμενες κρίσεις που έχουν πλήξει την ανθρωπότητα προσφέρουν σημαντικά στοιχεία σχετικά με το πώς διαγράφεται το μέλλον, καθώς και με το πώς η Ελλάδα θα μπορούσε να προετοιμαστεί ώστε να αντιμετωπίσει – ή και να αποφύγει – τα χειρότερα.

Οταν η οικονομία της Αργεντινής κατέρρευσε πριν από περίπου μία δεκαετία, ταραχές ξέσπασαν σε ολόκληρη τη χώρα και τα νοσοκομεία στο Μπουένος Αϊρες παρουσίασαν σημαντικές ελλείψεις. Παρά ταύτα, ενώ η κυβέρνηση μείωσε τη συνολική υγειονομική δαπάνη, προστάτευσε πολλούς από αυτούς που αντιμετώπιζαν τη μεγαλύτερη ανάγκη – χρηματοδότησε τους τομείς της υγείας μητέρας και παιδιού, ενώ έδωσε προτεραιότητα στους εμβολιασμούς, στις χρόνιες νόσους και στην εξάρτηση από τα ναρκωτικά αποκομίζοντας θετικά αποτελέσματα.

Ισως μαθήματα μπορεί να δώσει και το κομμάτι της ιστορίας που αφορά την αναδόμηση της Σοβιετικής Ενωσης και της Ανατολικής Ευρώπης στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν η «έκρηξη» της ανεργίας οδήγησε σε αύξηση των ποσοστών θνησιμότητας στους άνδρες, κυρίως εξαιτίας καρδιαγγειακής νόσου. Αυτό ως έναν βαθμό συνέβη επειδή η ανεργία «ρίχνει» το ηθικό και έτσι το άτομο καταφεύγει ευκολότερα σε επικίνδυνες συμπεριφορές, όπως το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ, σύμφωνα με τον Πίτερ Λόιντ-Σέρλοκ, ειδικό στις Πολιτικές Υγείας από το Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας στη Βρετανία. Το κόστος για τη δημόσια υγεία γίνεται ακόμη μεγαλύτερο εξαιτίας του ότι ο πληθυσμός έχει λιγότερα χρήματα για να πληρώσει τις υπηρεσίες υγείας, με αποτέλεσμα πολλά άτομα να έχουν την τάση να καθυστερούν τη θεραπεία τους.

Υπάρχουν σημάδια που μαρτυρούν ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει ήδη στην Ελλάδα. Τα ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν τη βασική ιατρική φροντίδα των ανέργων επί μόνο ένα έτος από την ημέρα που περνούν στην ανεργία.

Ολα αυτά τα τεράστια κόστη πιθανότατα αποτρέπουν πολλούς ανθρώπους να λάβουν απαραίτητες για τη ζωή τους θεραπείες: σε σύγκριση με το 2007, το 2009 το ποσοστό των 15% ατόμων που ανέφεραν ότι δεν αναζήτησαν ιατρική φροντίδα όταν τη χρειάστηκαν αυξήθηκε κατά 15%. Αύξηση εμφανίστηκε και στα άτομα που κατέφυγαν στα νοσοκομεία αναζητώντας πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Την ίδια στιγμή όμως στα νοσοκομεία εμφανίζονται ελλείψεις τόσο σε προσωπικό όσο και σε προμήθειες ιατρικού υλικού εξαιτίας περικοπών της τάξεως του 40% στους προϋπολογισμούς τους, σημειώνει ο Ντέιβιντ Στάκλερ, ειδικός σε θέματα υγείας του πληθυσμού στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.

Σε κάθε περίπτωση, η ανάγκη για φροντίδα υγείας μεγαλώνει. Στοιχεία του ελληνικού Κέντρου για τον Ελεγχο και την Πρόληψη των Ασθενειών (ΚΕΕΛΠΝΟ) που αφορούσαν την Αθήνα έδειξαν σημαντική αύξηση στις νέες περιπτώσεις λοίμωξης με τον ιό HIV στις αρχές του 2011, η οποία σε μεγάλο βαθμό αποδόθηκε στην αύξηση των χρηστών ναρκωτικών ουσιών.

Στο μεταξύ η γεωγραφική θέση της Ελλάδας ως «πύλης» που ενώνει την Ευρώπη με την Ασία και την Αφρική δημιουργεί από μόνη της προβλήματα. Το πιθανό κακό από τις περικοπές στην επιτήρηση νόσων είναι σαφές: ασθένειες – όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου ή ο αφθώδης πυρετός των ζώων – που σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης εμφανίζονται σπάνια, είναι διαδεδομένες στο «κατώφλι» της Ελλάδας (σε χώρες στα ανατολικά και στα νότια σύνορά της).

Την ίδια εξάπλωση εμφανίζει και η ελονοσία, η οποία εκριζώθηκε στην Ελλάδα το 1974. Παρ’ όλα αυτά τον περασμένο Σεπτέμβριο εμφανίστηκε ξέσπασμα της νόσου στη Λακωνία. «Εχουμε εντατικοποιήσει τις προσπάθειες ώστε να διαχειριστούμε καλύτερα τον ΗIV, τον ιό του Δυτικού Νείλου αλλά και την ελονοσία» αναφέρει ο  Σωτήρης Τσιόδρας από το ΚΕΕΛΠΝΟ. «Το ερώτημα είναι εάν θα είμαστε σε θέση να συνεχίσουμε αυτές τις προσπάθειες».

Πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι η Ελλάδα διαθέτει ηλικιωμένο πληθυσμό – περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού της αποτελούν άτομα άνω των 60 ετών. Το να δοθεί προτεραιότητα στη διάγνωση και στη θεραπεία κοινών ιατρικών προβλημάτων όπως η υπέρταση, ο διαβήτης και η υψηλή χοληστερόλη θα μπορούσε να αποτελέσει μια από τις καλύτερες στρατηγικές για την ελληνική κυβέρνηση με άμεσα οφέλη, λέει ο κ. Λόιντ-Σέρλοκ.

Η προστασία της σωματικής υγείας δεν πρέπει να είναι η μόνη προτεραιότητα σε καιρό κρίσης. Οταν έσκασε η «ιαπωνική οικονομική φούσκα» το 1998, προστατεύθηκαν οι συνολικές δαπάνες υγείας. Ωστόσο κατεγράφη απότομη αύξηση των αυτοκτονιών. Παρόμοια τάση διαφαίνεται και στην Ελλάδα, όπου οι αυτοκτονίες αυξήθηκαν κατά 17% μεταξύ του 2007 και του 2009 και κατά 40% το πρώτο εξάμηνο του 2011 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2010. Τα ποσοστά βίας, κλοπών και ανθρωποκτονιών αυξήθηκαν επίσης από το 2007 ως σήμερα.

Το παρελθόν όμως μαρτυρεί ότι οι οικονομικές κρίσεις δεν είναι απαραίτητο να συνδέονται μόνο με ασθένειες και απόγνωση. Το 1992 η ανεργία στη Σουηδία ήταν 10% πιο υψηλή από ό,τι είναι τώρα στην Ελλάδα, και όμως τα ποσοστά αυτοκτονιών μειώθηκαν. «Οι χώρες που επενδύουν περισσότερα χρήματα στην ταχεία επανένταξη των ανέργων στον εργασιακό στίβο έχουν χαμηλότερα ποσοστά αυτοκτονιών κατά τις δύσκολες εποχές» σημειώνει ο κ. Στάκλερ.

Το πώς θα ξεπεραστεί η κρίση στην Ελλάδα είναι άγνωστο, ωστόσο προηγούμενες ανάλογες περιπτώσεις μαρτυρούν ότι οι ομάδες του πληθυσμού που πλήττονται περισσότερο είναι οι ηλικιωμένοι, καθώς και τα πιο «ευάλωτα» μέλη της κοινωνίας. «Πιθανότατα δεν θα δούμε εικόνες υποσιτισμένων παιδιών σε συσσίτια, αυτό δηλαδή που περιμένει κάποιος να δει όταν μιλούμε για ανθρωπιστική κρίση» αναφέρει ο κ. Λόιντ-Σέρλοκ. «Αυτό που θα δούμε είναι ανθρώπους οι οποίοι θα είχαν κανονικά προσδόκιμο ζωής που θα ξεπερνούσε τα 80 έτη να πεθαίνουν στα 70 εξαιτίας νόσων που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί σχετικώς εύκολα».



Αναδημοσιευσα Από Βημα

Οι μικροί,


«Στις παλιές εποχές τα ζώα που εξαφανίστηκαν πρώτα ήταν τα μεγάλα, οι δεινόσαυροι και οι βροντόσαυροι. Οι μαϊμουδίτσες οι κακόμοιρες επιβιώσαν». Τάδε έφη Αιμίλιος Καλιακάτσος, τυπογράφος και εκδότης των εκδόσεων Στιγμή, εκδότης των βιβλίων του Ε. Χ. Γονατά, του Στυλιανού Αλεξίου, του Παναγιώτη Κονδύλη, του Νίκου Καχτίτση, της Κικής Δημουλά και πολλών άλλων. Πιστεύει ότι σε λίγα χρόνια θα γίνει ξεκαθάρισμα και θα μείνουν μόλις μια εκατοστή εκδότες στην Ελλάδα. «Σήμερα έχουμε 953 καταγεγραμμένους εκδότες όταν όλη η Ισπανία, που αναφέρεται σε 1 δισ. ισπανόφωνους, σε όλο τον κόσμο έχει 500 εκδότες». Επεξηγεί ότι αν εκδίδεις καλά βιβλία και έχεις περιορισμένα έξοδα, θα μπορέσεις να επιβιώσεις. Μπορεί να έχεις και κέρδη. «Αν πέρυσι πουλούσα 20 αντίτυπα από ένα βιβλίο του Γονατά και φέτος 28, έχω αύξηση 40%». Ακούγεται αστείο, αλλά ένας εκδοτικός οίκος όπου ο ίδιος ο εκδότης είναι επιμελητής, διορθωτής αλλά και κουβαλητής έχει περιορισμένα έξοδα και μπορεί να επιβιώσει, ενώ ένας μεγάλος θα δυσκολευτεί. Θεωρεί ευτυχία ότι δεν μπλέχτηκε με τα επιστημονικά βιβλία, τα οποία «βοήθησαν» να ανδρωθούν 430 εκδοτικοί οίκοι οι οποίοι σήμερα δυσκολεύονται.
Πώς βλέπει την εποχή της κρίσης; «Είναι περισσότερο η εποχή της ακρισίας. Για πολλά χρόνια τώρα κυριαρχεί η μη κρίση. Oταν ο Παναγιώτης Κονδύλης μιλούσε για τη «νέα φτώχεια», τον κορόιδευαν. Το ερώτημα σήμερα είναι πόσο πίσω θα πάμε, στο ’58 ή στο ’63;». Θα αγοράζει ο κόσμος έντυπα βιβλία; Επικαλείται μια παλιότερη στατιστική της ΕΣΥΕ, σύμφωνα με την οποία αυτοί που διαβάζουν 10-20 βιβλία τον χρόνο είναι 9.000, ενώ αυτοί που διαβάζουν πάνω από 20 είναι μόλις 3.000. Σε αυτούς απευθύνεται ο καλός εκδότης. Ο Αιμίλιος Καλιακάτσος πιστεύει ότι το έντυπο βιβλίο δεν κινδυνεύει. Βεβαίως θα αλλάξει το αγοραστικό κοινό, βιβλία θα αγοράζουν μόνον οι «βιβλιοβαρεμένοι», όπως τους χαρακτηρίζει: «Αυτοί θα αγοράζουν όλο και πιο καλά βιβλία, τα βιβλία-σκουπίδια δεν θα έχουν καμία τύχη».
Ο Α. Καλιακάτσος ξεκίνησε την καριέρα του τυχαία, ως τυπογράφος. Από φτωχή ηπειρωτική οικογένεια, ψάχνοντας για δουλειά προσλήφθηκε στο περίφημο τυπογραφείο των Αδελφών Ταρασόπουλων το 1959 στην Ακτή Πρωτοψάλτη. Εκεί γνώρισε τον Εμπειρίκο, τον Ελύτη, τον Σεφέρη. Ο τελευταίος τον είχε προτρέψει να μην ακολουθήσει το επάγγελμα του λογιστή αλλά να γίνει τυπογράφος, εξομολογούμενος ότι αυτό ήταν και το δικό του όνειρο, αν δεν γινόταν συγγραφέας. Αργότερα θα δουλέψει στον Κέδρο με τη Νανά Καλλιανέση, θα συνεργαστεί με τον Φίλιππο Βλάχο στα «Κείμενα», για να στήσει κάποια στιγμή τον δικό του εκδοτικό οίκο.

Αναδημοσιευσα Απο Βημα

Κάτι να σκεφτούμε για..


Εάν μειώναμε τον πληθυσμό της Γης στο μέγεθος μίας μικρής πόλης με 100 ανθρώπους, διατηρώντας τις αναλογίες θα ήταν ως εξής :

57 Ασιάτες

21 Ευρωπαίοι


14 Αμερικάνοι
(Βοράς…

..και Νότος)

8 Αφρικανοί





52 Αντρες

48 Γυναίκες

70 Έγχρωμοι

30 Λευκοί

89 Ετεροφυλόφιλοι

11 Ομοφυλόφιλοι


6 άνθρωποι θα κατέχουν το 59% του παγκόσμιου πλούτου και όλοι θα είναι Αμερικανοί

80 θα έχουν κακές συνθήκες διαβίωσης

70 θα είναι αγράμματοι

50 θα είναι ανειδίκευτοι

1 θα πεθάνει

2 θα γεννηθούν

1 θα έχει computer

1 μόνο θα έχει ανώτατη εκπαίδευση


Αν δεις τον κόσμο από αυτή την οπτική, θα δείς πόση ανάγκη από αλληλεγγύη, αλληλοκατανόηση,υπομονή και εκπαίδευση χρειάζεται.

Σκέψου το

Εάν αυτό το πρωινό ξύπνησες υγιής, είσαι πιο χαρούμενος από 1.000.000 ανθρώπους που δεν θα επιζήσουνε μέχρι την άλλη εβδομάδα

Εάν δεν έζησες πόλεμο

Την μοναξιά ενός κελιού, την αγωνία του βασανιστηρίου

ή την πείνα


Είσαι πιο χαρούμενος από 500.000.000 ανθρώπους αυτού του κόσμου .

Εάν μπορείς να μπεις σε μία εκκλησία χωρίς τον φόβο της φυλάκισης ή του θανάτου, είσαι πιο ευτυχισμένος από 3 δισεκατομμύρια ανθρώπους του πλανήτη

Εάν υπάρχει φαγητό στο ψυγείο σου

Εάν έχεις παπούτσια και ρούχα

Εάν έχεις κρεβάτι και στέγη

Είσαι πλουσιότερος από το 75% των ανθρώπων του πλανήτη

Εάν έχεις τραπεζικό λογαριασμό,χρήματα στο πορτοφόλι σου και μερικά νομίσματα στον κουμπαρά σου

Ανήκεις στο 8% των ανθρώπων του πλανήτη που ζουν καλά

Εάν διαβάζεις αυτό το κείμενο είσαι 2 φορές τυχερός γιατί:
Κάποιος σε θυμήθηκε

Δεν ανήκεις στα δύο δισεκατομμύρια ανθρώπους του πλανήτη που δεν μπορούν να διαβάσουν

Δούλεψε σαν να μην χρειάζεσαι λεφτά

αγάπα σα να μη σε πλήγωσε κανείς

χόρεψε σα να μη σε βλέπει κανείς

τραγούδα σα να μη σ΄ακούει κανείς

Ζήσε σα να ήταν η γη ένας παράδεισος

Ερωτας,

Δημήτρης Δανίκας,
Χρονιάρες μέρες που είναι να μη ξεχάσω να αγοράσω μερικά δώρα. Μα δεν έχω μία. Κι όμως. Τα σπάνια, τα πιο ακριβά, πολύτιμα και αναντικατάστα δώρα δεν κοστίζουν τίποτα. Σκέψου το καλά. Παράδειγμα; Να πολεμήσω και να σκοτώσω τον φόβο που τρώει τα σωθικά μου. Και για να εκτονωθώ γίνομαι επιθετικός. Ετσι ξεσπάω στο κορίτσι μου. Στην γυναίκα μου. Στα παιδιά μου. Ετσι καταστρέφω τον εαυτό μου. Τον φορτώνω με άγχος, μίσος και αντιπαλότητα. Και αντί να κάνω έρωτα που λέει ο λόγος, και να χαίρομαι κάθε στιγμή, έστω αυτής της μίζερης ζωής, κάθομαι και επιταχύνω την φθορά μου. Ετσι διευκολύνω τους εχθρούς μου που θέλουν την απόλυτη υποταγή μου. Ακόμα και την εξόντωσή μου. Επομένως έχω κάθε λόγο να ξεριζώσω από το ψυχολογικό μου σύστημα κάθε ίχνος φόβου. Να απαλλαγώ από το θανατηφόρο δηλητήριο που ενσταλλάζει μέσα μου ο εχθρός μου.
Αν το καταφέρω τότε αυτό είναι το καλύτερο δώρο που χαρίζω στον εαυτό μου και στους αγαπημένους μου. Ομως για να το καταφέρω, πρέπει πρώτα απ’ όλα να πετάξω από μέσα μου κάθε σενάριο καταστροφής. Και ταυτόχρονα να διασταυρωθώ με την αυτογνωσία. Γιατί έφτασα σ’ αυτή την κατάσταση; Γιατί από άνθρωπος με καρδιά και ψυχή, έγινα πράγμα. Οπως τα προϊόντα. Οπως τα ρούχα. Οπως τα αυτοκίνητα, Οπως τα τούβλα. Οπως τα έπιπλα. Οπως τα αντικείμενα που απέκτησα. Και τα άλλα που θέλω αλλά δεν μπορώ να αποκτήσω. Μα τι έκανα ο μαλάκας! Μια ζωή σίδερα, τζαμαρίες, μάρμαρα, ξύλα, μπετόν. Μια ζωή χωρίς ζωή. Η αυτογνωσία είναι σαν τον αξονικό τομογράφο. Μπαίνω μέσα και βλέπω κάθε σημείο του χαρακτήρα μου. Των πράξεών μου. Και όταν με δω, τότε θα ανατριχιάσω και έντρομος θα πω: Ποιο; Αυτό; Αυτό το πράγμα είμαι εγώ; Θεέ μου, πόσο χαμηλά έπεσα σ’ αυτό τον καμπινέ των απρόσωπων καταναλωτών.
Αυτό κι αν είναι δώρο εκλεκτό. Αυτό κι αν είναι δώρο μοναδικό… Γιατί ταυτόχρονα μ’ αυτό θα πέσω πάνω στις πολιτικές και κοινωνικές επιλογές μου. Μα φυσικά. Εγώ φταίω που ψήφιζα και στήριζα όλους αυτούς τους μασκαράδες που από Ελληνα με μεταποίησαν σε μια μίξα, σ’ ένα σίχαμα, στον παρία της Ευρώπης. Ποτέ άλλη φορά. Να μου κοπεί το χέρι από την ρίζα. Αυτοί κι εγώ, δύο κόσμοι εχθρικοί. Ετσι θα ξεκαθαρίσω τους λογαριασμούς μου με το παρελθόν μου. Απαλλαγμένος από τα βαρίδια. Ετσι θα εκτιμήσω τον άνθρωπό μου. Ετσι, ζωντανός, δυνατός, λυτρωμένος θα επιστρέψω στις πρωταρχικές μου ανάγκες. Θα εκτιμήσω την καθημερινότητά μου. Θα αγαπήσω την ζωή μου. Θα ορμήσω, θα αγαπήσω και από τα δεσμά μου θα ξεφύγω. Καλά Χριστούγεννα λοιπόν. Αγκαλιά μ’ ένα παλιό ιταλικό μελόδραμα που τα λέει όλα: Ψωμί, έρωτας και φαντασία. Και αγώνας για την μακρινή, άπιαστη ευτυχία.
Αναδημοσιευσα Απο Βημα

Ποια γενιά περνάει χειρότερα στην κρίση;

Ποια γενιά περνάει χειρότερα στην κρίση;
Μια καλλιτεχνική απεικόνιση του καβγά των γενεών από τον εικονογράφο Γιώργο Γούση.
Βάιος Παπανάγνου
Μπορείς να διαλέξεις μία από όλες αυτές που ζουν γύρω από τους φωταγωγούς των μικροαστικών πολυκατοικιών,
Μένω σε ένα διαμέρισμα που μου νοικιάζει μια γυναίκα πολύ μεγαλύτερη από τον πατέρα μου. Ο πατέρας μου, όταν ήταν μικρότερος από εμένα, έμενε και αυτός σε ένα διαμέρισμα στον ίδιο δρόμο. Το σπίτι μου είναι ήσυχο και όταν κλείνεις τα παράθυρα μπορείς να ακούσεις μόνο την τάση του ρεύματος όπως περνάει από τα καλώδια. Τα σημάδια της ζωής στην πολυκατοικία έρχονται μόνο μέσα από τον φωταγωγό. Από πάνω μου μένει ένα ζευγάρι συνταξιούχων που πρέπει να είναι πάνω-κάτω στην ηλικία του πατέρα μου. Οταν ανοίγω το παράθυρο του φωταγωγού, έρχεται η οσμή του φαγητού που μαγειρεύουν. Δίπλα, μένει ένα ζευγάρι μετά τα 40 – περίπου στην ηλικία του θείου μου. Πρέπει να έχουν δύο παιδιά· το καταλαβαίνω από τις φωνές τους μέσα από τον φωταγωγό. Μερικές φορές ακούω έναν άνδρα, που υποθέτω ότι είναι στο μπάνιο, να τραγουδάει Ξυλούρη με όλη τη δύναμη της φωνής του. Εχω την εντύπωση ότι είναι γύρω στα 55, στην ηλικία της μάνας μου. Οταν φεύγω από το σπίτι, πετυχαίνω πολλές φορές στο ασανσέρ έναν άνδρα, μάλλον συνομήλικό μου, συνήθως μαζί με την κοπέλα του, που μπορεί να είναι και η γυναίκα του. Δεν ξέρω από ποιον όροφο έρχονται, αλλά δεν θα ήθελα να είναι αυτοί που ακούγονται να τσακώνονται. Δεν ξέρω τίποτε για τους ανθρώπους της πολυκατοικίας μου εκτός από ό,τι μαθαίνω από τον φωταγωγό. Ζούμε όλες οι γενιές μαζί, στα σπίτια που έφτιαξαν οι πατεράδες μας, επάνω στους δρόμους που χάραξαν οι παππούδες μας, και οι ζωές μας στις πολυκατοικίες αυτής της πόλης ενώνονται μέσω των φωταγωγών. Δεν μπορείς να βγάλεις τον εαυτό σου απέξω.
Οι ιστορίες των ανθρώπων της πολυκατοικίας μου δεν αποτελούν ειδήσεις, είναι προσωπικές αφηγήσεις σε πρώτο ενικό. Τις φαντάζομαι να αρχίζουν στις κουζίνες των οικογενειών, όταν δεν ακούν τα παιδιά, χαμηλόφωνα επάνω στους καναπέδες και φωναχτά στα τηλέφωνα, το γρήγορο περπάτημα να ακούγεται και στον κάτω όροφο. Ξεκινάμε από τον εαυτό μας: «Ξέρεις υπέγραψα μείωση στη δουλειά», η αφήγηση σταματάει και γίνεται διάλογος και άλλα πρόσωπα βρίσκουν τον δρόμο τους στην ιστορία, «είναι και ο αδελφός μου που δεν βρίσκει καν δουλειά» και «ο φίλος μου που απολύθηκε» και «ο πατέρας μου που θα πάρει τη μισή σύνταξη». Οι ιστορίες της πολυκατοικίας είναι μπλεγμένες μεταξύ τους, όπως είμαστε και εμείς μπλεγμένοι σε παρέες, οικογένειες και γενιές, και είναι όλες αυτές που λέμε μεταξύ μας αυτόν τον καιρό, όλα τα πρώτα πρόσωπα ενικού μαζεμένα.
Ξέρω την ιστορία του Γιώργου Λέγκερη που είναι 26 και έχει πιάσει την πρώτη του δουλειά. Του Κώστα Αλεξανδρή που απολύθηκε από την εταιρεία του στα 38. Του Παύλου Ζαχαρή που απολύθηκε στα 42 του. Του Δημήτρη Κανταλή που είναι 55 και ήταν πέντε μήνες άνεργος.
Ο 20άρης: Οταν και αν υπάρξει ανάπτυξη, θα έχει ήδη εργασιακή εμπειρία./ Παρατείνεται η εξάρτησή του από το σπίτι και την οικογένεια. Η ανεργία στους κάτω των 24 ετών άγγιξε το 43,5%. Ο 30άρης: Λόγω εμπειρίας θα εξακολουθεί να βρίσκει δουλειές, αλλά όχι αυτές που θα ήθελε και με τον μισθό που θα ήθελε./ Οι προτεραιότητές του γίνονται επιβίωσης και όχι προόδου. Η ανεργία στους κάτω των 34 ετών έφτασε το 24,9%. Ο 40άρης: Εχει περισσότερες πιθανότητες από τους υπόλοιπους να διατηρήσει τη θέση που είχε πριν από την κρίση./ Οι απολαβές του, όμως, ίσως να μην είναι αυτές που απαιτεί το μεγάλωμα των παιδιών. Ο 50άρης: Διαθέτει εμπειρία, γνωριμίες και ίσως αποταμιεύσεις που μπορεί να τον συντηρήσουν./ Αν βρεθεί χωρίς δουλειά έχει λίγες πιθανότητες να βρει. Ενας στους 10 μακροχρόνια ανέργους είναι πάνω από 55 ετών. Ο 60άρης: Είναι μέλος της γενιάς που έζησε και εργάστηκε στην ελληνική ανάπτυξη από το 1970 και μετά./ Η σύνταξή του δεν είναι αυτή που περίμενε, όσο για το εφάπαξ τρέχα γύρευε
Ο Γιώργος κάθεται απέναντί μου ένα απόγευμα που μόλις έχει τελειώσει από τη δουλειά και είναι πολύ κουρασμένος για να δώσει σημασία στο κασετοφωνάκι. Ξεκινάει την ιστορία του πριν από δέκα χρόνια, όταν η οικογένειά του αναγκάστηκε να πουλήσει το σπίτι τους.
Ο πατέρας του ήταν δικηγόρος, είχε ανοιχτεί πολύ οικονομικά και είχε χάσει και αρκετά χρήματα στο Χρηματιστήριο. Πριν από τρία χρόνια ο πατέρας του Γιώργου πέθανε και η μητέρα του με τη σύνταξή της στήριξε ουσιαστικά τις σπουδές του ίδιου και του μεγαλύτερου αδελφού του. Τελείωσε το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης της Νομικής το 2009 και έφυγε κατευθείαν για τον στρατό. Απολύθηκε πέρυσι το καλοκαίρι και δούλεψε σε μπαρ στον Λαγανά της Ζακύνθου, επειδή ήξερε ότι αλλιώς δεν θα μπορούσε να πάει σε νησί. Γυρνώντας στην Αθήνα «το πλάνο ήταν ένα μεταπτυχιακό που είχα δει στην ΑΣΟΕΕ, αλλά κόστιζε 5.000 ευρώ. Τα Χριστούγεννα δούλεψα σε ένα παγοδρόμιο για το χαρτζιλίκι και τον Μάρτιο σε μια εταιρεία τηλεφωνικών πωλήσεων. Με έδιωξαν σε τρεις ημέρες και είπαν ότι δεν ήμουν παραγωγικός».
Ξεκίνησε την προετοιμασία για να δώσει εξετάσεις στη Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και συνέχισε μέχρι το καλοκαίρι. Εκανε αιτήσεις για δουλειά στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τις έστελνε σε αγγελίες που δημοσιεύονταν σε ελληνικά σάιτ. Τον πήραν τελικά σε ένα δικηγορικό γραφείο. «Νιώθω πολύ καλά που έχω μια δουλειά και είναι αξιοπρεπής. Ας παίρνω έναν μισθό για τρία-τέσσερα χρόνια και μετά βλέπουμε». Μένει ακόμη με τη μητέρα του, όπως έκανε και ο αδελφός του μέχρι πέρυσι προτού μπορέσει να βρει δουλειά μετά το διδακτορικό του. «Δεν θέλω να βιαστώ να φύγω. Η οικονομική μου κατάσταση έχει αλλάξει τις προτεραιότητές μου. Το μηχανάκι μου, ας πούμε, είναι χαλασμένο εδώ και έναν χρόνο και δεν έχω λεφτά να το φτιάξω». Θεωρεί ότι βρίσκεται στη χειρότερη ηλικία στη χειρότερη περίοδο, επειδή αισθάνεται ότι τώρα είναι η ηλικία που χτίζεις για το μέλλον. «Πιστεύω ότι η γενιά του Πολυτεχνείου φταίει, διότι αυτοί είναι τώρα στα πράγματα και στην πολιτική. Υπήρχε δυναμική στην Ελλάδα που δεν αξιοποιήθηκε. Βέβαια, ένας 55άρης που χάνει τη δουλειά του και έχει παιδιά είναι σε χειρότερη θέση. Εμείς τουλάχιστον έχουμε ακόμη την ψευδαίσθηση της ελπίδας».
Ο Δημήτρης Κανταλής είναι ένας 55άρης καθηγητής αγγλικών και έχει μία κόρη περίπου στην ηλικία του Γιώργου, στα 28. Μου λέει ότι «δεν είναι θέμα γενεών. Ολοι το βιώνουμε πολύ άσχημα. Το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια δεν μπαίνει ανάλογα με την ηλικία. Κάθε γενιά έχει τους δωσίλογους και τους προδότες, και είναι ο αφρός, διότι είναι άνθρωποι που ανεβαίνουν γλείφοντας. Υπήρξαν άνθρωποι που μάτωσαν στο Πολυτεχνείο και δεν ήθελαν να το βγάλουν στον πλειστηριασμό. Στη γενιά μου έχω δει να παίζονται παιχνίδια μπροστά μου, να γίνονται μεταγραφές από ανθρώπους που ήταν πρώτα ονόματα στην πίστα. Κάποια από αυτά είναι γνωστά, κάποια όχι, διότι, ας πούμε, όταν δουλεύεις σε ένα πολιτικό γραφείο δεν σε ξέρει ο κόσμος. Και μου λένε τώρα τα κάνουμε όλα για το καλό σου. Θα ήθελα αυτά που κάνουν σε εμένα για το καλό μου να τα κάνουν στα παιδιά τους για το καλό τους. Το θεωρώ πολιτική αλητεία να έρχονται οι βιαστές μου και να μου λένε σε βιάζω για το καλό σου». Μιλάει δυνατά και θυμωμένα και είναι το βράδυ της ημέρας που έμαθε ότι τελικά θα δουλέψει και εφέτος ως αναπληρωτής σε ένα σχολείο. Καθόμαστε στον καναπέ του, σε ένα σπίτι σαν και αυτά στα οποία έχω μεγαλώσει, σε μια γειτονιά σαν και αυτές στις οποίες έχουν μεγαλώσει οι φίλοι μου από τα προάστια της Αθήνας. Πέρυσι δούλευε σε δύο σχολεία στο Μενίδι, πολύ μακριά από εκεί που μένει. Επαιρνε 1.300 ευρώ. Εφέτος θα είναι κάτω από 1.000. «Η σύμβασή μου είχε λήξει μέσα Ιουνίου. Μέχρι σήμερα ήμουν στο ταμείο ανεργίας. Εκανα χοντρές περικοπές. Δεν πηγαίνω πια πουθενά. Σε κάλεσα σπίτι, επειδή, αν βγαίναμε έξω, θα ένιωθα άβολα να σου πω να με κεράσεις τον καφέ. Μπόρεσα και μείωσα το νοίκι στα 500 από 700 ευρώ, επειδή είχαν κατανόηση οι ιδιοκτήτες. Η γυναίκα μου δουλεύει σε έξι φροντιστήρια, από Χαλάνδρι μέχρι Μαραθώνα, για έναν μισθό. Αλλάξαμε πάλι πάροχο Internet, για να δίνουμε 15 από 25 ευρώ. Τα φώτα τα άναψα τώρα που ήρθες. Το σουπερμάρκετ είναι πάντα με λίστα και μερικές φορές έχω αναγκαστεί να επιστρέψω και πράγματα. Διακοπές δεν υπήρξαν. Εκανα ένα μπάνιο».
Περίπου τις ίδιες περικοπές έκανε και ο Παύλος Ζαχαρής, μόνο που δεν έχει βάλει τηλέφωνο και δεν κατάφερε να μειώσει το νοίκι του. «Μένω στου Παπάγου και τα σπίτια είναι κυρίως των στρατιωτικών που τους έκοψαν τις συντάξεις και δεν ήθελαν να χάσουν το εισόδημα του ενοικίου». Ο Παύλος, που είναι λίγο μετά τα 40, έχει μεγαλώσει σε αυτή την περιοχή. Δεν θέλει να πάρει τα παιδιά του από τους φίλους τους και τη ζωή στην οποία έχουν συνηθίσει. Απολύθηκε από τη δουλειά του τον Φεβρουάριο. Του είχαν ήδη γίνει δύο μειώσεις. «Δούλευα στο διαφημιστικό τμήμα εκδοτικής εταιρείας. Είχα προσληφθεί με 1.500 ευρώ, με ένα παιδί. Εφυγα ύστερα από οκτώ χρόνια με 1.600 ευρώ, με δύο παιδιά, αλλά δεν τα έπαιρνα κιόλας, επειδή δεν μας πλήρωναν κάθε μήνα. Η γυναίκα μου έχει σχολή χορού. Με το ζόρι βγαίνουν από εκεί 200 ευρώ τον μήνα». Ο Παύλος χρωστάει πάνω από 100.000 ευρώ στις τράπεζες. Προτού ξεκινήσει να δουλεύει τραβούσε λεφτά από την πιστωτική, μετά ήρθαν τα δάνεια αποπληρωμής, μετά και άλλα δάνεια την εποχή που οι τράπεζες του έστελναν προεγκεκριμένες κάρτες στο γραφείο. «Δεν ασχολούμαι πια. Δεν ανοίγω λογαριασμούς. Τους είπα δεν έχω τίποτε. Δεν βλέπω φως πουθενά. Η δικιά μου γενιά πλήττεται περισσότερο από όλες. Ο 55άρης έχει συμπληρώσει κάποια ένσημα και ψάχνει να πάρει μια σύνταξη. Ο 25άρης θα δυσκολευτεί για δέκα χρόνια και αν ανέβει η οικονομία, στα 35 θα μπει στην αγορά έμπειρος. Στα 42 μου, να κάνω τι;».
O Θάνος Οικονομίδης που είναι τώρα στα 63 του, ήταν δημόσιος υπάλληλος, επιθεωρητής εργασίας του ΣΕΠΕ. Εδώ και δύο χρόνια είναι συνταξιούχος. Παρά το ότι έχει υποστεί μείωση στη σύνταξή του δεν θεωρεί ότι έχει φτάσει σε σημείο που να τον φέρνει σε απόγνωση. Δεν κάνει πια τα έξοδα που έκανε πριν από μερικά χρόνια, αλλά αυτό δεν τον στενοχωρεί. Το θεωρεί απαραίτητο νοικοκύρεμα: «Είχαμε φτάσει σε σημείο υπερκαταναλωτισμού και τώρα η συγκυρία έκανε επιτακτική την ανάγκη των λελογισμένων αγορών. Αν υπήρχε προοπτική ώστε αυτό το οικονομικό συμμάζεμα να γινόταν ισομερώς και ανάλογα με την οικονομική δύναμη του καθενός, τότε πιστεύω ότι οι Ελληνες, επειδή έχουμε και ένα επίπεδο, δεν θα διαμαρτυρόμασταν».
O Θάνος Οικονομίδης δεν ήταν ο άνθρωπος που έκανε αποταμίευση. Του άρεσαν πάντα τα ταξίδια και όταν ερχόταν το καλοκαίρι προτιμούσε να γυρίζει την Ευρώπη. «Αυτά που έχω κάνει τα θεωρώ επένδυση, το να πάω δηλαδή έξω, να γνωρίσω κι άλλον κόσμο, να μαζέψω εμπειρίες. Για μένα αυτό ήταν μεγάλη υπόθεση». Την γενιά των παιδιών του θεωρεί περισσότερο εκτεθειμένη στην κρίση και όχι τη δικιά του. «Τα σημερινά παιδιά περνάνε πολύ δύσκολα γιατί έχουν αβέβαιο μέλλον. Η αγορά έχει γίνει αδηφάγα. Τα προσόντα που απαιτούνταν όταν βγήκα εγώ να δουλέψω ήταν λιγότερα. Τώρα έχουν περισσότερα προσόντα αλλά λιγότερη αμοιβή. Εμείς είμαστε υπεύθυνοι. Είμαστε υπεύθυνοι για αυτά που δίνουμε στη νεότερη γενιά».
Ο Κώστας Αλεξανδρής αναγκάστηκε να απαντήσει σε άλλη μία ερώτηση σχετική με την κρίση. «Τι θα κάνω όλη μέρα τώρα που δεν δουλεύω;». Μέχρι τον Φεβρουάριο ήταν art director σε μια μεγάλη διαφημιστική εταιρεία. Από τότε που τον απέλυσαν ξυπνάει περίπου στις 10.00 το πρωί. Φτιάχνει τον καφέ του και βάζει αμέσως ραδιόφωνο, επειδή δεν θέλει να χάνει τον Τζούμα στον Εν Λευκώ. Θα διαβάσει λίγο ένα βιβλίο, θα κάνει ένα μπάνιο και μετά θα πάρει τους δρόμους. Το μεσημέρι που θα επιστρέψει στο σπίτι, του αρέσει να πίνει ένα ποτήρι κρασί και να κοιμάται. Λέει τη λέξη σιέστα τραβώντας το «α» και όταν τα περιγράφει όλα αυτά, τη μικρή ρουτίνα των τελευταίων μηνών, η φωνή του αλλάζει όπως κάνουμε όταν μιλάμε για τα πράγματα που αγαπάμε. «Εγώ ήμουν και τυχερός, επειδή πάντα δούλευα νύχτα και τώρα που δεν έχω δουλειά με συντηρούν αυτά τα χρήματα». Ο Κώστας, ο οποίος τα βράδια, όταν παίζει μουσική στα μπαρ της Αθήνας, είναι ο Κουεντίν, αγόρασε για πρώτη φορά ρολόι όταν έμεινε άνεργος. Τότε ένιωσε ότι υπήρχε χρόνος για να μετρήσει. Μου λέει ότι αυτή είναι στην ουσία μια κρίση συνείδησης: «Ταυτιζόμαστε με δουλειά, λεφτά, καριέρα και εξαρτιόμαστε. Τώρα, όμως, που έχεις απογυμνωθεί από τις υλικές ανάγκες σου, από τα δάνεια, τις πιστωτικές, μένεις χρεωμένος χωρίς λεφτά εσύ και ο εαυτός σου. Τώρα, λοιπόν, που δεν έχεις να μου δείξεις φωτογραφίες από τις διακοπές, τι έχεις να μου πεις ως άνθρωπος; Για πες; Ελα να καθήσουμε μαζί».
Καθόμαστε μαζί στους καναπέδες των σπιτιών μας και μιλάμε με τους φίλους μας – ανθρώπους από κοντινές γενιές. Η πρώτη μας αντίδραση είναι να λυπηθούμε εαυτόν, να θυμώσουμε επειδή όλα αυτά συμβαίνουν σε εμάς, στις παρέες μας και στη γενιά μας. Οταν η ώρα περνάει, λέμε και άλλες ιστορίες. Αυτή μιας κοπέλας που δεν είχε 0,20 ευρώ για να πάρει το τραμ, κάποιου μεγαλύτερου που είχε να πληρωθεί δύο μήνες και προτίμησε να παραιτηθεί για να πάρει λεφτά στο χέρι και ενός μικρότερου που τελείωσε τη Νομική και είπε καλύτερα να δουλεύω πωλητής στο Παρίσι. Καταλήγουμε να μιλάμε για τον εαυτό μας μιλώντας για τους άλλους. Και έτσι η ένταση των προσωπικών συναισθημάτων καταλαγιάζει σαν τους θορύβους της ζωής που μπαίνουν εξασθενημένοι από τον φωταγωγό.
* Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε στο ΒΗΜagazino στις 20 Νοεμβρίου 2011.
Αναδημοσιευσα Απο Βημα

Αι ειδοί του… Νοεμβρίου,

της Πόπης Διαμαντάκου,
Σε έναν τόπο που αγωνιούσε τις προάλλες για την on camera κατάλυση των θεσμών του στα γεγονότα των παρελάσεων της 28ης Οκτωβρίου, εξελισσόταν τις προηγούμενες ημέρες το συγκλονιστικότερο πολιτικό ριάλιτι της τηλεοπτικής του ιστορίας
Παρακολουθήσαμε με κομμένη την ανάσα τις προηγούμενες ημέρες ένα συναρπαστικό τηλεοπτικό θέαμα πολιτικών εξελίξεων σαν ένα πολιτικό «master chef», που αναζητούσε τον νικητή σεφ σε συνταγές πρωτόγνωρες, με υλικά που απλώνονταν από πάνελ σε πάνελ, άλλα γνώριμα στους γευσιγνώστες των καθημερινών ενημερωτικών εκπομπών και άλλα πρωτοφανή. Αν απορούσαν πολλοί γιατί τα μαγειρικά ριάλιτι είχαν τέτοιο σουξέ στην ελληνική τηλεόραση, μια απάντηση θα μπορούσε να είναι και η συσχέτισή τους με το θέαμα μιας πολιτικής σκηνής, που έχει συνηθίσει το φιλοθέαμον να λειτουργεί με όρους τηλεοπτικού ριάλιτι. Με τη διαφορά, ότι στα μεν μαγειρικά η αυστηρότητα της τήρησης των κανόνων και της ιεραρχίας έδινε και το ιδανικό αποτέλεσμα, ενώ στο ριάλιτι της πολιτικής οι μόνοι κανόνες που θριαμβεύουν είναι οι τηλεοπτικοί. Oλοι οι υπόλοιποι καταλύονται, ανασυντίθενται, ξανακαταλύονται μπροστά σε ένα αποσβολωμένο πλήθος, που παρακολουθεί προσπαθώντας να επεξεργαστεί κορυφαία για τη ζωή του γεγονότα σε ταχύτητες τηλεόρασης. Θυμίζουμε εν συντομία την υψηλή τηλεθέαση του Εδικού Δικαστηρίου, την ακόμη υψηλότερη των εσωκομματικών διεργασιών στο ΠΑΣΟΚ που ανέδειξαν σε διάδοχο του Ανδρέα Παπανδρέου τον Κώστα Σημίτη και, πιο πρόσφατα, τη συναρπαστική κούρσα διαδοχής και πάλι στο ΠΑΣΟΚ με πλείστες τηλεοπτικές κορυφώσεις και επικοινωνιακά σόου.
Προφανώς, όπως απέδειξε η συνέχεια εκείνων των μιντιακών γεγονότων η πολιτική είναι ευρύτερη της τηλεοπτικής της εικόνας και πολυπλοκότερη των επικοινωνιακών στιγμιαίων σκηνοθεσιών της. Αλλά ο τηλεοπτικός ρυθμός παραμένει συναρπαστικότερος όλων των υπολοίπων στοιχείων. Eνα μικρό παράδειγμα οι δηλώσεις στήριξης του Πρωθυπουργού εκ μέρους του κ. Μαγκούφη, που εντυπωσιάζουν τον Γιώργο Παπαδάκη ύστερα από όσα έχουν προηγηθεί ανά τα πάνελ και όχι μόνο το δικό του, τις κρίνει εκτός των εξελίξεων με την έκφραση «δεν έχει δει τις προηγούμενες δηλώσεις». Οποιος δεν ήταν καλωδιωμένος ήταν εκτός των εξελίξεων, εκτός εικόνας, άρα, και σε δυσκολία να διαμορφώσει άποψη και να επιλέξει στάση σύμφωνα με τον παρουσιαστή. Με άλλα λόγια, «μοιραίος και άβουλος»;
Οι εξελίξεις είναι κατακλυσμιαίες, λέει την ίδια στιγμή στο Mega, ο Δημήτρης Τάκης, όχι μόνο στο ΠΑΣΟΚ αλλά και στη ΝΔ και αναφέρεται στην επιστολή Χατζηγάκη προς Σαμαρά, με την οποία του ζητεί να αναλάβει πρωτοβουλίες. «Δεν πρόλαβε ο Σαμαράς να πάρει κεφάλι από την κατάρρευση του αντιπάλου του και αρχίζουν τα εσωκομματικά του;» σχολιάζει ο Δημήτρης Καμπουράκης, ενώ ο Μανώλης Καψής στο διπλανό τηλεπαράθυρο μιλάει στο κινητό του παίρνοντας προφανώς πληροφορίες και παρεμβαίνει στον διάλογο που έχει ανοίξει με τον κ. Χαρακόπουλο της ΝΔ, προσπαθώντας να εκμαιεύσει μια σαφή απάντηση για το τι προτίθεται να κάνει η ΝΔ με την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ να καταρρέει. Είναι αδύνατον να καταγραφεί στον μικρό αυτό χώρο ολόκληρο το σκηνικό τού on camera σπαραγμού που βίωνε η χώρα από κανάλι σε κανάλι και το πλήθος των αλλεπάλληλων δηλώσεων που γίνονταν πρώτα στις κάμερες πριν μεταφερθούν με την ανάπτυξη, υποθέτουμε, και του σκεπτικού στα αρμόδια όργανα κομμάτων, θεσμών της Πολιτείας και ό,τι άλλο ξεχάσαμε ότι πρέπει να λειτουργεί (σε μια δημοκρατία έστω και σε κρίση) μπροστά στη φαντασμαγορία του τηλεοπτικού καταιγιστικού ρυθμού.
Αναδημοσιευσα Απο Νεα

Ετικετοσύννεφο