Just another WordPress.com site

Archive for the ‘Ζωηκο Βασιλειο’ Category

Κλωνοποίουν στην Μαμούθ στην Σιβηρία,

Ο σκελετός του βρέθηκε στα νησιά Νοβοσιμπίρσκ της Σιβηρίας,

Ρώσοι επιστήμονες θα επιχειρήσουν να κλωνοποιήσουν… μαμούθ!

Eπιστήμονες από τη Σιβηρία έμειναν έκπληκτοι όταν ανακάλυψαν σκελετό με αίμα μαμούθ, το οποίο διατηρήθηκε για 10.000 ολόκληρα χρόνια. Το δείγμα αίματος που βρέθηκε στα νησιά Νοβοσιμπίρσκ, είναι αρκετά καλοδιατηρημένο και βάζει τους επιστήμονες στην τολμηρή σκέψη να επιχειρήσουν την κλωνοποίηση του ζώου.

Σύμφωνα με την ομάδα που ανακάλυψε το δείγμα του θηλυκού μαμούθ, πιθανολογείται ότι το γιγαντιαίο αυτό πλάσμα πέθανε σε ηλικία 50 με 60 ετών. Όπως αναφέρει η εφημερία Siberian Times, το αίμα του μαμούθ είναι στη διάθεση των επιστημόνων της Νότιας Κορέας, προκειμένου να προχωρήσουν στις απαραίτητες έρευνες και να εξετάσουν το ενδεχόμενο κλωνοποίησής του.

Οι επιστήμονες στάθηκαν πολύ τυχεροί, αφού έφεραν στο φως σημαντικά μέρη του σκελετού του. Η κάτω γνάθος και ιστοί της γλώσσας είναι σε πολύ καλή κατάσταση και πρόκειται να εισαχθούν στο εργαστήριο για να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες επιστημονικές εξετάσεις. Ωστόσο, τα μέρη του σώματός του, που ήταν εκτεθειμένα, προφανώς έχουν αποτελέσει τροφή για πολλά αρπακτικά, κι έτσι είναι λογικό να μην εντοπίζονται.

Ο επικεφαλής του Μουσείου μαμούθ του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Οικολογίας του Βορρά του North Eastern Federal University, Σέμιον Γκριγκόριεβ, δήλωσε στη Siberian Times: «Είμαστε πραγματικά ενθουσιασμένοι που ανακαλύψαμε δείγμα αίματος αλλά και μυικού ιστού από ένα τόσο ιστορικό πλάσμα. Είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει και αποτελεί πολύ σημαντική ανακάλυψη. Το δείγμα εντοπίστηκε σε έναν ‘τάφο’ από πάγο, στα νησιά της Σιβηρίας, και το γεγονός ότι έχει διατηρηθεί σε τόσο καλή κατάσταση οφείλεται στην ψύξη που έχει υποστεί».
Βέβαια, πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι μία προσπάθεια «επαναφοράς» του μαμούθ στη ζωή, η οποία παραπέμπει και σε πιο… Jurassic Park σκηνικά, δεν εγγυάται την επιτυχία, καθώς αρκετά στοιχεία του αίματος έχουν αλλοιωθεί και οι συνθήκες του πλανήτη σήμερα είναι εντελώς διαφορετικές από τις συνθήκες στις οποίες το ζώο ζούσε πριν από 10.000 χρόνια.

Ο σκελετός του μαμούθ, που ζυγίζει περίπου ένα τόνο, έχει μεταφερθεί σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στη Σιβηρία και επιστήμονες από τη Νότια Κορέα εξετάζουν το δείγμα σε συνδυασμό με άλλα παλαιότερα δείγματα, προκειμένου να αποφασίσουν αν η κλωνοποίησή του μπορεί να γίνει πραγματικότητα.

Αναδημοσιευσα Απο Πρωτο θεμα

Advertisements

Μεταλλάχτηκαν τα πουλιά,

Η συμβιωτική εξαφάνιση,

Μια αναπάντεχη ανακάλυψη έκαναν ερευνητές σε τροπικά δάση της Βραζιλίας. Διαπίστωσαν ότι κάποια είδη φοινίκων άρχισαν να εξαφανίζονται παράλληλα με κάποια πτηνά με τα οποία είχαν, όπως αποδεικνύεται, συμβιωτική σχέση. Στην πραγματικότητα τα συγκεκριμένα είδη των φοινίκων δεν εξαφανίστηκαν αλλά υποχρεώθηκαν να «μεταλλαχθούν».

Η εξαφάνιση

Ερευνητές του Βιολογικού Σταθμού Donana στη Ισπανία μελετώντας τις επιπτώσεις της αποψίλωσης των τροπικών δασών ανακάλυψαν μια άγνωστη μέχρι τώρα πτυχή τους. Μεταξύ άλλων διαπίστωσαν ότι εξαφανίζονται κάποια είδη φοινίκων στα τροπικά δάση της Βραζιλίας. Είδαν ότι τα είδη που εξαφανίζονται είναι εκείνα που παράγουν μεγαλύτερους σε μέγεθος καρπούς από τα υπόλοιπα είδη φοινίκων. Οι ερευνητές εξέτασαν μια σειρά από πιθανές αιτίες που συνδέονται με αυτή την εξαφάνιση. Αιτίες όπως η αποψίλωση, οι κλιματικές αλλαγές, η γονιμότητα του εδάφους κ.α. Δεν βρήκαν όμως καμία σύνδεση αυτών των παραγόντων με το φαινόμενο. Τελικά κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η εξαφάνιση των φοινίκων ακολουθούσε τη μείωση του πληθυσμού πτηνών με μεγάλα ράμφη όπως τα τουκάν.

Η εξήγηση

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα πτηνά με τα μεγάλα ράμφη τρέφονται με τους μεγάλους καρπούς από τους φοίνικες και ακολούθως λειτουργούν ως επικονιαστές. Τα είδη πτηνών με μικρότερα ράμφη προτιμούν να τρέφονται με τους καρπούς μικρότερου μεγέθους που παράγουν άλλα είδη φοινίκων.

Ετσι η μείωση του πληθυσμού των πτηνών με μεγάλα ράμφη στα τροπικά δάση της Βραζιλίας εμπόδισε την αναπαραγωγή των φοινίκων με μεγάλους καρπούς. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι στην πραγματικότητα τα είδη των φοινίκων με τους μεγαλύτερους καρπούς δεν εξαφανίστηκαν αλλά υποχρεώθηκαν να εξελιχθούν έτσι ώστε να παράγουν μικρότερους καρπούς και ένα έχουν περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης. Η μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Science».

Πηγή:tovima.gr

Αναδημοσιευσα Απο Real News

Ιταλία: Βρέθηκε ραδιενέργεια στα σπλάχνα είκοσι επτά αγριογούρουνων,

Φωτογραφία αρχείου

Συναγερμός στο υπ. Υγείας της που ξεκινά ελέγχους – Πιθανή αιτία το Τσερνόμπιλ,

Υψηλή ποσότητα  ραδιενεργού κέσιου 137, βρέθηκε στα σπλάχνα είκοσι επτά αγριογούρουνων, θήραμα των κυνηγών στην περιοχή Βαλσέζια της βορειοδυτικής Ιταλίας. Η συγκεκριμένη ποσότητα  υπερβαίνει μέχρι και δέκα φορές το όρια που προβλέπει ο σχετικός ιταλικός νόμος.

Όπως αναφέρουν τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης, οι ειδικοί, μέχρι αυτή την στιγμή, θεωρούν ότι η πιο πιθανή εξήγηση είναι ότι τα αγριογούρουνα- τα οποία  τρέφονται  και με ρίζες δέντρων- απορρόφησαν ραδιενέργεια  που βρίσκεται στο υπόστρωμα του εδάφους, από την εποχή του ατυχήματος του πυρηνικού αντιδραστήρα του Τσερνομπίλ, το 1986.

Ο Ιταλός υπουργός υγείας, Ρενάτο Μπαλντούτσι, ανέλυσε το όλο θέμα σε έκτατη συνεδρίαση με την ομάδα χημικών αναλύσεων των καραμπινιέρων, τονίζοντας, πάντως, ότι δεν προκύπτει να υφίσταται κάποιος κίνδυνος για την υγεία των πολιτών.

Ομάδες  ειδικών θα προσπαθήσουν να λύσουν το «μυστήριο του κέσιου», όπως ονομάσθηκε, με δειγματοληψίες νερού και εδάφους της Βαλσέζια, στην περιφέρεια Πεδεμόντιο, με πρωτεύουσα το Τορίνο.

Σε προσεκτικές εργαστηριακές αναλύσεις πρόκειται να υποβληθούν και προϊόντα  όπως το γάλα, τυρί, φρούτα του δάσους και  μανιτάρια.

Παράλληλα, θα διαπιστωθεί ποια είναι η κατάσταση των αγριογούρουνων που βρίσκονται σε όλη την οροσειρά των ‘Αλπεων, διότι, όπως τονίζεται, είναι πιθανό, το ανησυχητικό αυτό φαινόμενο να μην περιορίζεται μόνον στην βορειοδυτική  Ιταλία.

Στα είδη της πανίδας που πρόκειται να υποβληθούν σε εξετάσεις για  μέτρηση  ραδιενέργειας, συμπεριλαμβάνονται, τέλος, κουνέλια, λαγοί και ζαρκάδια.

Αναδημοσιευσα Από Βημα

Τα μεγαλόσωμα σκυλιά γερνούν ταχύτερα,

Τα μικρόσωμα σκυλιά ζουν περισσότερο από τα μεγαλόσωμα επειδή γερνούν πιο αργά,

Βαγγέλης Πρατικάκης

Μια αύξηση βάρους κατά 2 κιλά δείχνει να μειώνει το προσδόκιμο ζωής κατά 1 μήνα,

Γκέτινγκεν, Γερμανία
Γιατί τα μεγαλόσωμα σκυλιά ζουν συνήθως λιγότερο; Πιθανότατα επειδή γερνούν ταχύτερα, δείχνει γερμανική μελέτη που εξέτασε 56.000 κατοικίδια από 74 ράτσες.

Σε γενικές γραμμές, αναφέρουν οι ερευνητές, τα μεγαλόζωμα είδη ζώων τείνουν να ζουν περισσότερο: ο ελέφαντας για παράδειγμα μπορεί να φτάσει τα 70 χρόνια σε άγρια κατάσταση, ενώ το οικιακό ποντίκι σπάνια ξεπερνά τα 2.

Το περίεργο είναι ότι, μεταξύ ατόμων του ίδου είδους, φαίνεται να ισχύει ο αντίστροφος κανόνας. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα μεγαλόσωμα ποντίκια και άλογα ζουν λιγότερο από τους μικρόσωμους συγγενείς τους. Ανάλογες ενδείξεις υπάρχουν για τον άνθρωπο, αν και ορισμένες μελέτες  υποδεικνύουν ότι τα κοντά άτομα είναι συχνά λιγότερο υγιή.

Η σχέση της σωματικής μάζας με τη μακροβιότητα είναι πιο εύκολο να μελετηθεί στον σκύλο, δεδομένης της τεράστιας ποικιλίας μεγεθών ανάμεσα στις εκατοντάδες ράτσες που έχουν δημιουργηθεί ως σήμερα.

Το βαρύτερο και το ελαφρύτερο σκυλί

Σύμφωνα με το LiveScience.com, ο βαρύτερος γνωστός σκύλος ήταν ο «Ζορμπάς», ένα αγγλικό μαστίφ των 155 κιλών, ενώ το μικρότερο εν ζωή σκυλί ίσως είναι η «Μέιζι», ένα τεριέ των 110 γραμμαρίων,

Σε γενικές γραμμές, οι μικρόσωμες ράτσες ζουν περισσότερο, με τα κανίς να μπορούν να ελπίζουν ότι θα φτάσουν τα 14, και τα γιγαντόσωμα ντανουά να περιορίζονται στα 7 χρόνια κατά μέσο όρο.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Γκέτιγκεν, με επικεφαλής την εξελικτική βιολόγο Κορνίλια Κράους, ήθελαν να εξετάσουν πού οφείλεται αυτή η διαφορά.

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από 56.000 σκύλους που εξετάστηκαν σε πανεπιστημιακά κτηνιατρικά νοσοκομεία, η Κράους και οι συνεργάτες της διαπιστώνουν ότι δεν φαίνεται να υπάρχει άμεση σχέση ανάμεσα στο μέγεθος και την εμφάνιση των πρώτων σημείων γήρανσης.

Καταλήγουν όμως στο συμπέρασμα ότι «τα μεγαλόσωμα σκυλιά πεθαίνουν νεότερα κυρίως επειδή γερνούν ταχύτερα».

Ζωή σε γρήγορη κίνηση για τα μεγαλόσωμα σκυλιά

Συγκριμένα, μια αύξηση του βάρους κατά 2 κιλά δείχνει να μειώνει το προσδόκιμο επιβίωσης κατά 1 μήνα.

«Οι ζωές των μεγαλόσωμων σκύλων δείχνουν να ξετυλίγονται σε γρήγορη κίνηση» σχολιάζει η δρ Κράους.

Ο μηχανισμός του φαινομένου παραμένει ασαφής, δεν αποκλείεται όμως να έχει σχέση με την εμφάνιση καρκίνου: τα μεγάλα σκυλιά πιθανότατα παθαίνουν καρκίνο πιο συχνά, ίσως επειδή αποτελούνται από περισσότερα κύτταρα, κάποιο από τα οποία μπορεί να μετατραπεί σε καρκινικό.

Η έρευνα δημοσιεύεται στην επιθεώρηση American Naturalist.

Αναδημοσιευσα Από Βημα

Και οι μέλισσες πίνουν το… καφεδάκι τους,

Μια μέλισσα επισκέπτεται το άνθος εσπεριδοειδούς για να πιει τον… καφέ της (Credit:Geraldine Wright, Science journal). Δείτε και το σχετικό βίντεο στο οποίο μέλισσες επισκέπονται άνθη καφεόδεντρου (Credit Geraldine Wright, Science journal), 
Θεοδώρα Τσώλη 
«Τρυγούν» άνθη στο νέκταρ των οποίων περιέχεται καφεΐνη και αποκτούν γερή μνήμη των συγκεκριμένων ειδών φυτών, 
Ουάσινγκτον 
Δεν είμαστε μόνο εμείς που πίνουμε τον καφέ μας και κρατούμε έτσι σε εγρήγορση τον εγκέφαλό μας: το ίδιο ακριβώς κάνουν και οι μέλισσες, σύμφωνα με νέα μελέτη η οποία δείχνει πως «τρυγούν» ορισμένα λουλούδια που τους προσφέρουν καφεΐνη και με τον τρόπο αυτόν αποκτούν… γερή μνήμη.
Το σημαντικό αυτό κίνητρο που προσφέρουν με «έξυπνο» τρόπο κάποια άνθη τις ωθεί στο να επιστρέφουν στον ίδιο τύπο φυτού, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες επικονίασής του και κατ’επέκταση το μέλλον του είδους του.
Πηγή το καφεόδεντρο αλλά και τα εσπεριδοειδή
Πού βρίσκουν όμως την καφεΐνη οι μέλισσες; Προφανώς δεν αποτελεί έκπληξη ότι ένα από τα φυτά τα οποία επισκέπτονται για το… καφεδάκι τους είναι το καφεόδεντρο. Το νέκταρ του προσφέρει συγκέντρωση καφεΐνης αντίστοιχη με αυτή που περιέχεται σε μια κούπα στιγμιαίου καφέ, σημειώνουν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Νιουκάσλ στη Βρετανία στους οποίους ανήκει σχετική μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Science».
Ωστόσο και κάποια εσπεριδοειδή «σερβίρουν» καφεΐνη, αν και σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις – για παράδειγμα η ουσία περιέχεται στα άνθη της πορτοκαλιάς και του γκρέιπφρουτ.
Η καφεΐνη βοηθά τη μέλισσα να θυμάται ότι το άρωμα του συγκεκριμένου άνθους υπόσχεται μια άκρως νόστιμη… ανταμοιβή. Ετσι τα έντομα επιστρέφουν στα ίδια λουλούδια μεταφέροντας τη γύρη τους.
Το πείραμα της μνήμης
Οι ερευνητές με επικεφαλής τη δρα Τζέραλντιν Ράιτ μελέτησαν το αν και κατά πόσο η καφεΐνη δίνει ώθηση στη μνήμη των μελισσών μέσω ενός πειράματος στο οποίο χρησιμοποίησαν εξοπλισμό εργαστηρίου αντί για άνθη. Οι επιστήμονες εκπαίδευσαν κάποιες μέλισσες να περιμένουν ως «πληρωμή» ένα ζαχαρούχο ποτό όταν μύριζαν ένα συγκεκριμένο άρωμα άνθους. Ορισμένες μέλισσες έλαβαν συγκεντρώσεις καφεΐνης αντίστοιχες με εκείνες που περιέχονται στο νέκταρ μέσα στο ζαχαρούχο ποτό τους ενώ άλλες όχι.
Μετά από 24 ώρες τα έντομα εκτέθηκαν και πάλι στο ίδιο άρωμα και οι ερευνητές έλεγξαν εάν επέκτειναν την «προβοσκίδα» τους (τη μακριά, παχιά και εύκαμπτη γλώσσα τους) αποκρινόμενες σε αυτό το άρωμα, γεγονός που μαρτυρούσε ότι ήταν έτοιμες να ρουφήξουν νέκταρ. Όπως προέκυψε, μέσα στο πρώτο 24ωρο από την έναρξη του πειράματος οι μέλισσες που είχαν αρχικώς λάβει καφεΐνη με το ζαχαρούχο ποτό τους είχαν τριπλάσιες πιθανότητες να θυμούνται το άρωμα του άνθους σε σύγκριση με όσες δεν είχαν γευτεί καφεΐνη. Μετά από 72 ώρες είχαν διπλάσιες πιθανότητες να έχουν μνήμη του αρώματος.
Επίδραση σε συγκεκριμένα εγκεφαλικά κύτταρα
Οι επιστήμονες σημειώνουν βέβαια ότι οι μέλισσες δεν μπορούν να γευτούν την καφεΐνη στα επίπεδα που αυτή περιέχεται στο νέκταρ – ωστόσο η ύπαρξη της ουσίας φαίνεται ότι επιδρά σε συγκεκριμένα εγκεφαλικά κύτταρά τους που εμπλέκονται στη μνήμη.
Η ερευνητική ομάδα αναζητεί τώρα να εντοπίσει πόσα ακριβώς φυτά χρησιμοποιούν το «τρυκ» της καφεΐνης. Η δρ Ράιτ ανέφερε ότι μελετά με τους συναδέλφους της διαφορετικά είδη, υπογράμμισε πάντως ότι μόνο περί τα 100 διαφορετικά φυτά περιέχουν καφεΐνη στο νέκταρ τους.
Αναδημοσιευσα Από Βημα

Πριν από 33.000 χρόνια η εξημέρωση του σκύλου;

Το πότε εξημερώθηκε για πρώτη φορά ο σκύλος αναζητούν οι επιστήμονες,

Ειρήνη Βενιού

Κρανίο που βρέθηκε στη Σιβηρία «συγγενεύει» με τον οικόσιτο σκύλο,

Ουάσινγκτον
Κρανίο σκύλου που ανακάλυψαν οι επιστήμονες στα όρη Αλτάι στη Σιβηρία, συγγενεύει περισσότερο με αυτό του οικόσιτου σκύλου παρά με εκείνο του λύκου, σύμφωνα με γενετικές αναλύσεις.

Όπως εξηγούν οι ερευνητές της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, με δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «PLοS ONE» τα νέα ευρήματα μαρτυρούν ότι ο σκύλος εξημερώθηκε για πρώτη φορά πριν από περίπου 33.000 χρόνια.

Η χρονική στιγμή κατά την οποία ο άνθρωπος απέκτησε έναν πιστό τετράποδο σύντροφο αποτελεί μυστήριο για τους επιστήμονες. Γνωρίζουν παρόλα αυτά, από ευρήματα της εποχής, ότι πριν από 10.000 χρόνια η σχέση ανθρώπου-σκύλου είχε καθιερωθεί στις ανθρώπινες κοινωνίες.

Πριν από 14.000 χρόνια πάλι, στην περιοχή της Γερμανίας σκύλοι και ιδιοκτήτες θάβονταν μαζί – γεγονός που υποδεικνύει ότι ο σκύλος είχε ήδη εξημερωθεί. Γενετικές μελέτες, προσανατολίζουν τους ειδικούς προς την Κίνα και τη Μέση Ανατολή, όπου ενδεχομένως να πραγματοποιήθηκε η πρώτη εξημέρωση του καλύτερου «φίλου» του ανθρώπου.

Το κρανίο που βρέθηκε στα όρη Αλτάι

Αναλύοντας το «αρχαίο» DNA

Το καλοδιατηρημένο κρανίο του Αλτάι, αποτελεί ένα από τα δύο παλαιότερα ευρήματα που αφορούν πιθανότατα εξημερωμένους σκύλους. Το δεύτερο, είναι ένα απολίθωμα που ενδεχομένως ανήκει σε σκύλο ο οποίος είχε ζήσει πριν από 31.700 έτη – βρέθηκε στη σπηλιά Γκογιέ, στο Βέλγιο. Από ανατομικές αναλύσεις φάνηκε ότι τα ευρήματα αυτά πλησιάζουν περισσότερο στον σκύλο παρά στον λύκο.

Προκειμένου να επιβεβαιώσουν τα συμπεράσματά τους, οι ρώσοι ερευνητές άνοιξαν μια μικρή οπή στο κρανίο και στη γνάθο και προχώρησαν σε ανάλυση DNA. Όλα τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε απομονωμένο εργαστήριο προς αποφυγή της επιμόλυνσης των δειγμάτων, καθώς το γενετικό υλικό τόσο μεγάλης ηλικίας είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο σε εξωγενείς παράγοντες.

Στη συνέχεια οι ερευνητές συνέκριναν τις «αρχαίες» γενετικές αλληλουχίες του Αλτάι με το DNA 72 σύγχρονων σκύλων από 70 διαφορετικές ράτσες, 30 λύκων, τεσσάρων κογιότ και 35 προϊστορικών κυνοειδών από την περιοχή της Αμερικής.

Φάνηκε λοιπόν, ότι το κυνοειδές του Αλτάι αποτελεί «εξάδελφο» του οικόσιτου σκύλου και όχι του σύγχρονου λύκου. Αν κάτι τέτοιο ισχύει, τότε τα νέα ευρήματα θα μπορούσαν να τραβήξουν την προέλευση του σημερινού σκύλου περί τα 15.000 χρόνια πίσω.

Αναδημοσιευσα Από Βημα

Η ψηφιακή «ματιά του αετού»,

Καφαντάρης Τάσος

Ενα υψηλής ευκρίνειας σύστημα επόπτευσης που ακούει στο όνομα «Αργος» και φέρει υπογραφή έλληνα ερευνητή ετοιμάζεται να διαπρέψει στην παρακολούθηση από αέρος,
Η αυταρέσκεια του ανθρώπου και ο κομπασμός του ότι είναι το τελειότερο δημιούργημα της πλάσης, σίγουρα έχουν να κάνουν με τον εξελικτικό θρίαμβο του εγκεφάλου του – και μόνο. Διότι, κατά τα λοιπά… ποιος άνθρωπος δεν έχει ζηλέψει την όραση του αετού; Αυτός δεν είναι άλλωστε και ο συνειρμικός λόγος που το πτηνό αυτό κυματίζει ακόμη στις σημαίες πολλών χωρών του πλανήτη;

Πώς βλέπει ο αετός
Οι πραγματικοί λόγοι που οι αετοί έχουν ως και πέντε φορές καλύτερη όραση από τον άνθρωπο είναι συγκεκριμένοι: Κατά πρώτον, οι αμφιβληστροειδείς τους είναι πολύ πιο πυκνά επικαλυμμένοι με τα φωτοευαίσθητα κύτταρα που αναγνωρίζουν τα χρώματα και που ονομάζονται κωνία. Αυτό τους παρέχει πολύ μεγαλύτερη διακριτική ικανότητα, με τον τρόπο που η υψηλότερη πυκνότητα εικονοστοιχείων (pixels) αυξάνει τη διακριτική ικανότητα των φωτογραφικών μηχανών. Κατά δεύτερον, τα μάτια των αετών έχουν πολύ βαθύτερο βοθρίο (fovea) – τη δομή που επικαλύπτεται με κωνία και που βρίσκεται στο πίσω μέρος του οφθαλμού, ανιχνεύοντας το φως από το κέντρο του οπτικού πεδίου. Ενώ το βοθρίο του ανθρώπινου οφθαλμού είναι σαν κούπα τσαγιού, στον αετό ή το γεράκι μοιάζει με βαθύ πηγάδι. Αυτό επιτρέπει στα μάτια τους να λειτουργούν ως τηλεφακοί, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα μεγέθυνσης στο κέντρο του οπτικού τους πεδίου.

Πέρα από τη διακριτική και τη μεγεθυντική ικανότητα, τα μάτια των αετών βλέπουν και «πουσαρισμένα» τα χρώματα: Αφενός, τα βλέπουν όλα πιο έντονα, ώστε να διακρίνουν ακόμη και μέσα στις σκιές. Αφετέρου, βλέπουν ακόμη και το υπεριώδες φάσμα του φωτός (UV) – πράγμα που τους επιτρέπει να διακρίνουν και τις ανακλάσεις των… ούρων των λαγών σε αυτό το μήκος κύματος. Τέλος, η τοποθέτηση των ματιών των αετών σε γωνία 30 μοιρών μεταξύ τους, τους δίνει ένα σχεδόν πανοραμικό οπτικό πεδίο 340 μοιρών, ενώ το πεδίο της ανθρώπινης όρασης περιορίζεται στις 180 μοίρες. Το μόνο «μείον» των αετών είναι ότι χρειάζεται να κουνούν πιο συχνά το κεφάλι τους. Αρχικά ρίχνουν «πλάγιες ματιές», σαρώνοντας με το τηλεσκοπικό βοθρίο τους το τοπίο ώσπου να εντοπίσουν κάποιο θήραμα. Αφού το βρουν, το κοιτούν κατά μέτωπο, με στερεοσκοπική όραση ώστε να υπολογίσουν την απόσταση και να ρυθμίσουν την ταχύτητα με την οποία πρέπει να ορμήσουν στο ανυποψίαστο θύμα.

Τα καλά νέα είναι ότι αυτή η περιζήτητη όραση των αετών έγινε πλέον μηχανή ανθρώπων, μέσω της επινοητικότητας ενός Ελληνα. Τα κακά νέα είναι πως όλοι εμείς οι κοινοί θνητοί μπορούμε κάλλιστα να παίξουμε τον ρόλο του… θηράματος.

Η τεχνολογία υποκαθιστά τη φύση
Πριν από ακριβώς 100 χρόνια ο μόνος συντοπίτης μας που κατάφερε να δει τον κόσμο με τη «ματιά του αετού» ήταν ο Χρήστος Κάκαλος, που ανέβηκε πρώτος στο Πάνθεον του Ολύμπου (τον Μύτικα) στις 2 Αυγούστου 1913. Κοίταξε αριστερά και είδε όλο τον κορμό της Πίνδου ως τα Γιάννενα. Κοίταξε δεξιά και αντίκρισε και τα τρία πόδια της Χαλκιδικής να λούζονται στο αστραφτερό Αιγαίο, ως τον Αθω… Ομως στον υπόλοιπο κόσμο είχε ήδη αρχίσει η εποποιία της τεχνολογικής κατάκτησης μιας τέτοιας ματιάς. Το πρώτο βήμα έγινε με τα διπλάνα, το δεύτερο με τα ελικόπτερα, το τρίτο με τα αεριωθούμενα, το τέταρτο με τους δορυφόρους, το πέμπτο με τα «λεωφορεία του Διαστήματος». Θα μπορούσε να πει κανείς πως ο άνθρωπος κοίταξε όχι μόνον από το ύψος που πετάει ο αετός αλλά και από πολύ μακρύτερα. Ωστόσο, ποιοτικά συνεχίζαμε να υστερούμε, καθ’ ότι οι φωτογραφικές μηχανές που χρησιμοποιούσαμε αιχμαλώτιζαν είτε «εικόνες τοπίου» ή «τηλεσκοπικά εστιασμένες λεπτομέρειες» – ποτέ και τα δύο ταυτόχρονα. Δηλαδή η ευελιξία του πανόπτη αετίσιου οφθαλμού ακόμη μας διέφευγε.

Συνδυάζοντας 368 φωτοαισθητήρες (αριστερά), σύμφωνα με τον κ. Ι. Αντωνιάδη (δεξιά), τέσσερις ψηφιακοί φακοί συνθέτουν την τελειότερη φωτογραφική μηχανή

Μας διέφευγε… ως εφέτος. Διότι έπειτα από πυρετώδεις δοκιμές πέντε χρόνων, τον Ιανουάριο που μας πέρασε αποκαλύφθηκε σε αμερικανικό κρατικό ντοκυμαντέρ το ψηφιακό υποκατάστατο ενός τέτοιου οφθαλμού. Οπως περιέγραψε ο εφευρέτης του και τεχνικός διευθυντής συστημάτων τηλεπισκόπησης της βρετανικής ΒΑe Systems δρ Γιάννης Αντωνιάδης (βλ. www. youtube. com/watch?feature=player _embedded&v= QGxNyaXfJsA), η χρονική πίεση της ΓΓΕΤ του Πενταγώνου (DARPA) για γρήγορο αποτέλεσμα τον έκανε να σκεφθεί την πιο απλή λύση: πήρε 368 τσιπάκια φωτογραφικών μηχανών των 5 Megapixel, από αυτά που μπαίνουν στα κινητά μας τηλέφωνα, και τα ένωσε ανά 92 σε τέσσερα καρέ. Δημιούργησε έτσι μια φωτο-κυψέλη τεσσάρων ψηφιακών τηλεφακών εστιακού βάθους 90 mm, με ευκρίνεια 1,8 Gigapixel (δισεκατομμυρίων εικονοστοιχείων). Δεδομένου ότι η τελειότερη επαγγελματική φωτογραφική μηχανή ήταν ως τώρα μια σουηδική Hasselblad των 200 Megapixel (εκατομμυρίων εικονοστοιχείων), εύκολα λες ότι ο Αντωνιάδης εννεαπλασίασε την ποιότητα της ψηφιακής μας ματιάς. Το δύσκολο είναι να περιγράψεις τι σημαίνει μια τέτοια δυνατότητα…

Ο πανόπτης Αργος
Η φωτογραφική κυψέλη που έστησε ο Αντωνιάδης επιτρέπει ταυτόχρονα τη σάρωση μεγάλης έκτασης και την εστίαση σε απίστευτα μικρή λεπτομέρεια. Για παράδειγμα, από ύψος 17.500 ποδιών (5,33 χλμ.) μπορεί να διακρίνει αντικείμενα μεγέθους 15 εκατοστών, όπως το κινητό σας τηλέφωνο, σε μια έκταση 40 τετραγωνικών χιλιομέτρων! Αν το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται στην τόσο μικρή λεπτομέρεια όσο στην κίνηση οχημάτων, από ύψος 46.000 ποδιών (14 χλμ.) μπορεί να σαρώσει έκταση 220 τετραγωνικών χιλιομέτρων – έναν κύκλο διαμέτρου 17 χιλιομέτρων. Οπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο Γιάννης Αντωνιάδης, μια τέτοια δυνατότητα αντιστοιχεί στο να έχεις συγκεντρωμένα πάνω από την ίδια πόλη 100 κατασκοπευτικά τηλε-αεροπλανάκια τύπου Predator.

Εκατό ήταν υποτίθεται και τα μάτια του πανόπτη Αργου της ελληνικής μυθολογίας, που φρουρούσε για λογαριασμό της Ηρας την ερωμένη του Δία Ιώ. Οπότε, ελληνοκεντρικά επόμενο ήταν να βαφτίσει ομώνυμα το σύστημά του ο Αντωνιάδης: ARGUS-IS (από το Autonomous Real-Time Ground Ubiquitous Surveillance Imaging System, που σημαίνει Πανταχού Παρόν Αυτόνομο Σύστημα Απεικονικής Επιτήρησης Εδάφους). Συνολικά, κόστισε 30 μήνες σε αυτόν να το αναπτύξει και 18,5 εκατομμύρια δολάρια στην DARPA (Defense Advanced Research Projects Agency). Αν απορείτε για το χρονικό και χρηματικό ύψος του κόστους, σκεφθείτε ότι δεν πρόκειται απλά για την τελειότερη φωτογραφική μηχανή, αλλά για μια βιντεοκάμερα που υποστηρίζεται από υπολογιστικό σύστημα αντίστοιχο εκείνου της Διεύθυνσης Ασφάλειας μιας μεγαλούπολης. Kαταγράφει 12 ως 15 καρέ ανά δευτερόλεπτο και ο ενσωματωμένος επεξεργαστής της (Intel Pentium Core 2 Duo Single Board Computer) τα στέλνει στον συνεργαζόμενο Σταθμό Ελέγχου με ρυθμό 424 Gbits/sec.

Η ποσότητα των στοιχείων που «κατεβάζει» αυτός ο πανόπτης είναι τρομακτική. Γύρω στο ένα εκατομμύριο terabytes ανά ημέρα, δηλαδή το ισοδύναμο περίπου 5.000 ωρών βίντεο υψηλής ανάλυσης. Επιπλέον, το λογισμικό που υποστηρίζει τη διαχείριση αυτού του υλικού επιτρέπει τη διαμοίρασή του σε άνω των 100 διαφορετικών χρηστών ανά τον κόσμο, οι οποίοι μπορούν να ανοίγουν ακόμη και 65 «παράθυρα βίντεο» των 640×480 pixels. Οι χειριστές αυτής της ροής εικόνων μπορούν να «εγκλωβίζουν» με χρωματικά διαφοροποιημένα πλαίσια τους κινούμενους στόχους παρακολούθησης, ξεχωρίζοντας «εχθρούς» και «φίλους». Η παρακολούθηση γίνεται σε «ζωντανό χρόνο», αλλά οποτεδήποτε μπορεί να ανατρέξει κανείς σε παρελθόντα χρόνο. Ετσι, αν συμβεί κάποια ληστεία, τρομοκρατικό χτύπημα ή επίθεση από στρατιωτική μονάδα, μπορεί να δει κανείς πώς συνέβη, από πού προήλθε και πού κατέληξαν οι δράστες.

Ο τετρακέφαλος ARGUS (δεξιά) μπαίνει με τον υπολογιστή του σε πλωτήρα (αριστερά) και αγκιστρώνεται στην κοιλιά ενός τηλεκατευθυνόμενου (επάνω)

Πετάει, πετάει… ο Μεγάλος Αδελφός
Η τετρακέφαλη συσκευή λήψης του ARGUS-IS βρίσκεται τοποθετημένη σε έναν «πλωτήρα» που αγκιστρώνεται στην κοιλιά τηλεαεροπλάνου παρακολούθησης (drone στην καθομιλουμένη αγγλική). Οι όποιες δοκιμές της έγιναν στα χέρια του Πενταγώνου και της CIA, που την αξιοποίησαν κατά κόρον στο Αφγανιστάν. Τα αποτελέσματα ήταν τόσο συναρπαστικά που κατέδειξαν γρήγορα την ανάγκη για κατασκευή drone με μεγάλη αυτάρκεια πτήσης. Ετσι, στις 14 Σεπτεμβρίου 2010 η DARPA υπέγραψε σύμβαση με την Boeing για την ανάπτυξη του SolarEagle (Ηλιαετού): ένα τηλεκατευθυνόμενο ηλιακό αεροπλάνο που θα μπορεί να παραμένει εν πτήσει στα 60.000 πόδια (18.300 μέτρα) για πέντε ολόκληρα χρόνια! Το αεροσκάφος αυτό προβλέπεται να έχει ηλεκτροκινητήρες υψηλής απόδοσης, που θα φορτίζονται την ημέρα από τον ήλιο ώστε να συνεχίζουν τη νύχτα την πτήση. Για την απαιτούμενη επιφάνεια φωτοβολταϊκών τα πτερύγιά του θα έχουν μήκος 122 μέτρα έκαστο. Η πρώτη δοκιμαστική πτήση του αναμένεται το 2014. Στο μεταξύ, η ομάδα του Γιάννη Αντωνιάδη στην BAe λέγεται ότι ετοιμάζει την επόμενη έκδοση του ARGUS, που θα βλέπει ακόμη και τη νύχτα, μέσω υπέρυθρης ακτινοβολίας.

Επικοινώνησα με τον εφευρέτη ζητώντας επιβεβαίωση για το τελευταίο, αλλά και ρωτώντας τον για το πόσο συμφερότερος και αποδοτικότερος θα είναι ο συνδυασμός ARGUS-SolarEagle από τους κατασκοπευτικούς δορυφόρους. Επίσης, τον ρώτησα για το αν προβλέπεται η κατοπινή πώληση τέτοιων συστημάτων και σε τρίτες χώρες. Τέλος, μια και στο ντοκυμαντέρ εμφανιζόταν ως επίδειξη η παρακολούθηση αμερικανικής πόλης, τον ρώτησα πώς βλέπει το ενδεχόμενο να αξιοποιηθεί το ARGUS από κυβερνήσεις για την παρακολούθηση των ίδιων των πολιτών τους. Ο συμπατριώτης μας – που σπούδασε φυσικός στο Rensselaer Polytechnic Institute και πήρε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Meryland – αρνήθηκε ευγενικά να απαντήσει. Είπε ότι «σύμφωνα με τους κανόνες που οφείλω να ακολουθώ, κάθε πληροφορία σχετιζόμενη με το ARGUS που παρέχω σε άτομα εκτός των ΗΠΑ πρέπει να εγκρίνεται από την DARPA και την εταιρεία – πράγμα συνήθως χρονοβόρο».

Ενα drone να σε φυλάει…
Τους δισταγμούς αυτούς δεν είχαν διόλου οι κατασκευαστές τηλεαεροπλάνων, οι οποίοι παρουσίασαν τα τελευταία μοντέλα τους στο Farnborough Airshow της Βρετανίας (14-15 Ιουλίου 2012). Οπως δήλωσε στο CNN ο ιδιοκτήτης της ιταλικής Alpi Aviation, πιστεύει πως «το μέλλον τους είναι πολιτικό». Τι εννοεί; «Αντί να προσλαμβάνει κανείς δέκα νυχτοφύλακες για να φυλάνε τις εγκαταστάσεις του, θα του έρχεται πολύ φθηνότερο να χρησιμοποιεί δύο τηλελικοπτεράκια που θα τα ελέγχει υπολογιστής». Πόσο φθηνότερα; Η τιμή ενός καινούργιου drone, όπως το Penguin B της αμερικανικής UAV Factory, κοστίζει 50.000 δολάρια. Ακόμη φθηνότερα προβλέπεται να κοστίζει το διαστάσεων «αγκαλιάς» αεροπλανάκι iStart της βρετανικής Blue Bear Ltd. Αλλά κι αν θέλει κανείς προϊόν στρατιωτικών προδιαγραφών, δεν έχει παρά να παζαρέψει με τους Ισραηλινούς της Elbit Systems την τιμή αγοράς ενός καλοδιατηρημένου Hermes 450, έπειτα από 50.000 ώρες πτήσης στο Αφγανιστάν… Συνολικά η καναδέζικη εταιρεία ερευνών Global Research εκτιμά πως η παγκόσμια αγορά των drone θα φθάσει ως το 2014 το ύψος των 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Χαρακτηριστικό του ενδιαφέροντος είναι το ότι έχουν ήδη καταγραφεί εκατοντάδες επιχειρήσεις ανά τον κόσμο που κατασκευάζουν τηλεκατευθυνόμενα αεροπλανάκια παρακολούθησης και κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο οδηγίες κατασκευής ακόμη και ερασιτεχνικών μοντέλων από ιδιώτες. Γιατί όχι, άλλωστε, αφού στις 6 Φεβρουαρίου 2013 παρουσιάστηκε στους καθηγητές σχολείων των ΗΠΑ ένα ισραηλινού σχεδιασμού πακέτο διδασκαλίας Μαθηματικών και Φυσικής μέσω των κινήσεων τηλελικοπτέρου και ρομποτικού βραχίονα (www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=6PBgNRN9Ms8). Η γενιά των εικόνων ήταν ίσως θέσφατο να αρχίσει να μαθαίνει και να ζει με αυτούς τους «έξυπνους», ρομποτικούς και ιπτάμενους μηχανισμούς…

Βιντεοσκοπώντας από ψηλά τα πάντα, οι χειριστές του ARGUS παρακολουθούν πολλαπλότητα στόχων ταυτόχρονα

ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΡΑΤΟΣΦΑΙΡΑ!
Η νέα εποχή παρακολούθησης
Τεχνολογικά, ο άνθρωπος του 21ου αιώνα μπορεί να αισθάνεται υπερήφανος: κατασκεύασε συσκευές που πετούν ως αετοί και βλέπουν όπως αυτοί. Ομως κοινωνικά πού τον οδηγεί αυτή η πλήρης απώλεια της ιδιωτικότητας;

Το θέμα έχει αποκτήσει ιδιαίτερη επικαιρότητα στις μέρες μας, στις ΗΠΑ, καθόσον ο υποψήφιος για αρχηγός της CIA είναι ο άνθρωπος που ως σταθμάρχης της CIA στη Σαουδική Αραβία ξεκίνησε το πρόγραμμα των τηλεκτελέσεων τρομοκρατών από αέρος. Κατά την ακρόασή του από τη Γερουσία κλήθηκε να εξηγήσει τους όρους υπό τους οποίους μπορούν να τηλεκτελούνται ακόμη και αμερικανοί πολίτες… Ωστόσο προτού φθάσουμε στη δολοφονική δράση των drone και το πώς ξεχωρίζουν «τον καλό από τον κακό», υπάρχει το στάδιο της παρακολούθησης και κατά πόσον αυτή επιτρέπεται να γίνεται όχι μόνον σε εχθρική χώρα αλλά και στο έδαφος της ίδιας της χώρας που υπερασπίζονται.

Οι υπέρμαχοι των θεσμών και της δυνατότητας ενός δημοκρατικού κράτους να ελέγχει την εφαρμογή των νόμων θα τόνιζαν εύκολα ότι, όπως ακριβώς τα δικαστήρια δεν δέχονται ως πειστήρια παρανομίας μια μαγνητοφώνηση άνευ αδείας, έτσι και οι από αέρος βιντεοσκοπήσεις ιδιωτικών στιγμών θα είναι απαράδεκτες. Ομως στην περίπτωση των ΗΠΑ ο Δούρειος Ιππος έχει ήδη βρεθεί. Σύμφωνα με απόφαση των Ανωτάτου Δικαστηρίου, το 1986, η από αέρος παρακολούθηση δεν συνιστά παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων όταν γίνεται από το ύψος δημόσιων αεροδιαδρόμων.

Αυτό σημαίνει πρακτικά πως, αφού τα ύψη πτήσεων των αεροπλάνων και ελικοπτέρων είναι «κούρσα θανάτου» για τα τηλεαεροπλανάκια, θα υποχρεώνονται να πετούν είτε μέχρι ύψος 100 μέτρων πάνω από τα σπίτια ή πάνω από το ύψος των αεροδιαδρόμων, στη στρατόσφαιρα. Για τις χαμηλές πτήσεις θα ισχύει το «παράνομες βιντεοσκοπήσεις». Για τη στρατόσφαιρα όμως, που εκτείνεται από τα 40.000 ως τα 150.000 πόδια ύψος, το πεδίο είναι ελεύθερο σε όποιον μπορεί τεχνικά και έχει τη δυνατότητα οικονομικά. Θυμίζουμε τον αναμενόμενο SunEagle της Boeing που θα μεταφέρει τον ARGUS αενάως, αλλά και τωρινά διαθέσιμα ηλιοπλάνα μεγάλου υψομέτρου, όπως το Zephyr της βρετανικής QinetiQ και το Solar Impulse που σχεδίασε και κατασκεύασε η École Polytechnique της Λωζάννης, στην Ελβετία. Ολα τα αμέτρητα αρχεία βίντεο που θα καταγράφουν τα μάτια των μελλοντικών Αργων, κρεμασμένα κάτω από τέτοια φτερά, θα είναι «νόμιμες παρακολουθήσεις»!

Πιθανώς να μη σας νοιάζει. Και πιθανότατα θα σας αρέσει το ότι κανένας διαρρήκτης δεν θα μπορεί μελλοντικά να μπει σε μαγαζί ή σπίτι χωρίς η αστυνομία να τον δει στο «replay» του ARGUS και να ακολουθήσει τα ίχνη του ως τη σύλληψή του. Αλλά το αντίτιμο θα είναι η συνειδητοποίηση της ζωής υπό συνεχή εποπτεία, μιας ζωής «χωρίς στιγμή ελευθερίας». Και αν αυτό στρώσει τον δρόμο για πλήρη εκφασισμό της δημοκρατίας… ίσως πάλι να μη σας νοιάζει. Αλλά θυμηθείτε τότε το τι δεν έχει ενσωματώσει ακόμη το ARGUS από την όραση του αετού: Στην υπεριώδη ακτινοβολία εκείνος βλέπει ακόμη και τα ίχνη του κατουρημένου λαγού.

Αναδημοσιευσα Από Βημα

Ετικετοσύννεφο